Xuất khẩu gạo của Thái Lan giảm mạnh trong tháng 1
Xuất khẩu gạo của Thái Lan giảm mạnh trong tháng 1/2026, làm dấy lên lo ngại rằng lượng hàng xuất khẩu năm 2026 có thể chạm mức thấp nhất trong 5 năm do đồng nội tệ mạnh lên và sự cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.
Gạo được bày bán tại siêu thị ở Bangkok, Thái Lan. Ảnh: AFP/TTXVN
Ông Chookiat Ophaswongse, Chủ tịch danh dự của Hiệp hội Xuất khẩu gạo Thái Lan, cho biết xuất khẩu trong tháng 1/2026 đạt tổng cộng 530.000 tấn, giảm 17,5% so với cùng kỳ năm ngoái, với giá trị xuất khẩu giảm mạnh 30,7% xuống còn 9,7 tỷ baht (311,76 triệu USD). Dự kiến lượng hàng xuất khẩu trung bình sẽ đạt khoảng 500.000 tấn mỗi tháng cho đến giữa năm khi ngành này phải đối mặt với nhiều khó khăn.
Hiệp hội Xuất khẩu gạo Thái Lan cũng dự báo tổng lượng xuất khẩu gạo năm 2026 đạt 7,03 triệu tấn, giảm 11% so với 7,9 triệu tấn năm 2025, đánh dấu mức thấp nhất trong 5 năm. Giá trị xuất khẩu được dự kiến ở mức 130-140 tỷ baht, giảm 12,3%.
Các nhà xuất khẩu đã nêu ra 5 yếu tố rủi ro chính mà nguyên nhân hàng đầu là đồng baht mạnh lên, dao động quanh mức 31 baht/USD, khiến gạo Thái Lan đắt hơn so với các đối thủ cạnh tranh. Gạo thơm Thái Lan hiện có giá khoảng 1.200 USD/tấn, cao nhất thế giới, so với khoảng 970 USD/tấn cho gạo basmati của Ấn Độ và 800-830 USD/tấn cho các loại gạo tương tự từ Việt Nam và Campuchia. Gạo trắng 5% tấm của Thái Lan cũng có giá cao hơn các nước khác.
Các áp lực khác bao gồm thuế nhập khẩu tạm thời của Mỹ theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, áp đặt mức thuế 15% trong 150 ngày, có khả năng làm giảm xuất khẩu gạo thơm Thái Lan sang Mỹ từ 15-20%. Mỹ là thị trường gạo thơm lớn nhất của Thái Lan, chiếm khoảng một nửa tổng lượng xuất khẩu gạo thơm.
Bên cạnh đó, tình trạng dư cung toàn cầu, bao gồm sản lượng kỷ lục ở Ấn Độ, các hạn chế nhập khẩu từ các nước mua lớn như Indonesia và các chính sách an ninh lương thực khuyến khích tự cung tự cấp cũng đang gây áp lực lên nhu cầu. Các nhà xuất khẩu kêu gọi nhanh chóng thành lập chính phủ mới và đưa ra các biện pháp khẩn cấp để giải quyết vấn đề đồng tiền mạnh, cho rằng đồng baht yếu hơn ở mức 33-34 baht/USD sẽ cải thiện khả năng cạnh tranh. Trong trung hạn, họ nhấn mạnh sự cần thiết phải phát triển các giống lúa mới phù hợp với nhu cầu toàn cầu và giảm chi phí sản xuất để ngăn chặn việc Thái Lan mất thêm thị phần vào tay các đối thủ trong khu vực.
