Xuất khẩu trực tuyến thời AI: Doanh nghiệp Việt tăng tốc thế nào?

Cuộc đua xuất khẩu trực tuyến đang bước sang một giai đoạn mới khi trí tuệ nhân tạo (AI) thay đổi cách người mua toàn cầu tìm kiếm và giao dịch với nhà cung cấp. Trong cuộc cạnh tranh đó, doanh nghiệp Việt không chỉ 'đua' bằng chất lượng sản phẩm mà còn ở tốc độ thích ứng với công nghệ mới.

Chỉ vài phút, một người mua tại Đức có thể dùng AI để tìm, đánh giá và khởi tạo đơn hàng với một nhà cung cấp Việt Nam. Điều từng mất nhiều tuần đang trở thành chuyện diễn ra hằng ngày trên các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới.

Hành động nhanh để không lỡ đơn hàng

Sự thay đổi ấy đang khiến xuất khẩu trực tuyến bước vào một cuộc đua hoàn toàn khác. Khi người mua quốc tế ngày càng sử dụng AI để tìm kiếm, so sánh và đánh giá nhà cung cấp, DN Việt không thể tiếp tục bán hàng theo cách cũ.

Kết hợp livestream với AI và thương mại điện tử xuyên biên giới giúp doanh nghiệp Việt nâng cao khả năng tiếp cận người mua toàn cầu.

Kết hợp livestream với AI và thương mại điện tử xuyên biên giới giúp doanh nghiệp Việt nâng cao khả năng tiếp cận người mua toàn cầu.

Trước sự dịch chuyển này, hoạt động xúc tiến thương mại cũng buộc phải thay đổi để đồng hành cùng DN. Theo ông Lê Anh Hoàng, Phó giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Tp.HCM (ITPC), thành phố đang từng bước chuyển đổi phương thức xúc tiến thương mại theo hướng số hóa và ứng dụng AI. Qua đó, nâng cao hiệu quả hỗ trợ DN và thúc đẩy xuất khẩu trực tuyến.

Trong thời gian qua, ITPC đã phối hợp với nhiều đối tác trong và ngoài nước tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn, hội thảo về chuyển đổi số, thương mại điện tử và ứng dụng AI trong xúc tiến thương mại. Mục tiêu không chỉ là phổ biến công nghệ, mà còn từng bước hình thành hệ sinh thái xúc tiến thương mại số cho DN thành phố.

Ông Hoàng cho biết thời gian tới ITPC sẽ tiếp tục kết nối với các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới để tổ chức các chương trình đào tạo chuyên đề về thương mại điện tử và ứng dụng AI. Mục tiêu là giúp DN nâng cao năng lực xuất khẩu trực tuyến, mở rộng thị trường và tiếp cận khách hàng quốc tế hiệu quả hơn.

AI đang định hình lại cách giao dịch B2B trên toàn cầu. Doanh nghiệp Việt muốn có đơn hàng phải tăng tốc chuyển đổi để không bỏ lỡ cơ hội.

Điều đáng chú ý là trọng tâm hỗ trợ không còn dừng ở việc “đưa DN lên sàn”, mà chuyển sang giúp DN bán được hàng hiệu quả hơn. Sự dịch chuyển này phản ánh tác động ngày càng rõ nét của AI đối với thương mại điện tử xuyên biên giới.

Ông Roger Luo, Giám đốc khu vực Nam Á và Đông Nam Á của Alibaba.com, nhấn mạnh AI không còn là công nghệ của tương lai mà đã trực tiếp định hình lại cách thương mại toàn cầu vận hành. Theo ông, điều thay đổi lớn nhất là cách người mua toàn cầu tìm kiếm, đánh giá và lựa chọn nhà cung cấp.

Ông lấy ví dụ, một người mua tại Đức hiện có thể dùng AI Agent để tìm nhà cung cấp Việt Nam phù hợp, xác minh năng lực và so sánh giá với nhiều thị trường. Chỉ trong vài phút, AI có thể hoàn tất những công đoạn trước đây thường mất nhiều tuần.

“Câu hỏi không còn là có nên ứng dụng AI hay không, mà là chúng ta có thể hành động nhanh đến mức nào”, ông Roger Luo nói.

Theo đại diện Alibaba.com, Việt Nam hiện có hơn 600.000 sản phẩm đang hiện diện trên nền tảng, tiếp cận hơn 50 triệu người mua B2B tại 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Điều đó cho thấy DN Việt đã có vị trí nhất định trong thương mại điện tử xuyên biên giới.

Đáng chú ý, nhu cầu tìm kiếm đối với nhiều ngành hàng Việt Nam đang tăng mạnh. Bao bì tăng 53%, dệt may tăng 49%, nội thất tăng 38%. Theo ông Luo, đây không chỉ là những con số thống kê, mà phản ánh sự dịch chuyển thực sự của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng đang mở ra cơ hội cho DN Việt, nhưng cơ hội sẽ không tự biến thành đơn hàng. Trong cuộc đua xuất khẩu trực tuyến mới, AI không chỉ giúp DN tìm đúng khách hàng và tối ưu hoạt động kinh doanh, mà còn quyết định tốc độ chớp cơ hội. Vấn đề là nhiều DN vẫn mới dừng ở mức “biết dùng AI”, thay vì khai thác công nghệ này để tạo tăng trưởng thực sự.

Phải thay đổi cách vận hành cùng AI

Khoảng cách giữa “biết dùng AI” và “tăng trưởng nhờ AI” vẫn còn rất lớn. Ông Nguyễn Tiến Trung, Chủ tịch HĐQT CTCP Tư vấn và Đầu tư Khởi nghiệp Quốc gia (NSCI), bày tỏ băn khoăn khi nhiều DN hiện vẫn đang giới hạn AI ở các tác vụ đơn giản như viết bài, dịch thuật hay chỉnh sửa câu chữ.

Trong khi đó, năng lực của các nền tảng AI hiện nay đã vượt xa những công việc đó. Chỉ với một câu lệnh đầy đủ, AI có thể hỗ trợ xây dựng kế hoạch marketing, phân tích khách hàng mục tiêu, đề xuất chiến lược truyền thông, thiết kế bài thuyết trình hay xây dựng nhiều kịch bản kinh doanh khác nhau.

Theo ông Trung, điều DN cần thay đổi trước tiên là tư duy sử dụng AI. AI không nên được xem như một công cụ hỏi – đáp, mà phải trở thành trợ lý đồng hành trong quá trình vận hành và phát triển doanh nghiệp.

Đối với xuất khẩu trực tuyến, sự thay đổi tư duy này đặc biệt quan trọng. Nhiều DN nhỏ hiện vẫn có xu hướng muốn bán cho “tất cả mọi người”. Như lưu ý của ông Lê Quang, chuyên gia đào tạo AI của Hiệp hội Hàng Việt Nam chất lượng cao và Google, chính suy nghĩ đó khiến hoạt động truyền thông trở nên dàn trải, không tạo được dấu ấn với bất kỳ nhóm khách hàng nào.

Ông Quang khuyến nghị DN phải xác định rõ đâu là nhóm khách hàng mang lại doanh thu lớn nhất hiện nay và đâu là nhóm khách hàng chiến lược trong tương lai. Chỉ khi có dữ liệu đủ rõ, AI mới có thể đề xuất chiến lược truyền thông, nội dung và thông điệp phù hợp.

“AI có thể giúp DN xây dựng câu chuyện thương hiệu, nhưng không thể thay DN giữ lời hứa với khách hàng”, ông Quang nhấn mạnh.

Theo ông, yếu tố tạo nên khác biệt giữa DN tăng trưởng nhanh và DN tăng trưởng chậm không còn nằm chủ yếu ở quy mô vốn hay danh mục sản phẩm, mà ở tốc độ và độ chính xác của các quyết định.

AI không chỉ là công cụ hỗ trợ mà đang trở thành nền tảng vận hành mới. Doanh nghiệp biết khai thác dữ liệu và AI sẽ có lợi thế cạnh tranh trong xuất khẩu trực tuyến.

Ở góc độ quản trị, bà Đinh Thị Ngọc Tú, Giám đốc Trung tâm Data & AI, cho rằng nhiều DN đã bắt đầu ứng dụng AI nhưng phần lớn vẫn xem đây là công cụ hỗ trợ, chưa coi AI là nền tảng cho một mô hình quản trị mới.

Muốn tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tiếp theo, DN cần học cách ra quyết định dựa trên dữ liệu, thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm hoặc cảm tính. Theo bà Tú, “tư duy AI thế hệ mới” không chỉ là biết sử dụng công cụ AI, mà là liên tục đặt câu hỏi: dữ liệu đang nói gì và DN có thực sự lắng nghe dữ liệu hay không.

Khi AI không còn chỉ trả lời câu hỏi mà có thể tự phân tích và hỗ trợ ra quyết định, DN Việt cũng phải thay đổi cách vận hành. Thay vì chỉ biết ra lệnh cho AI, doanh nghiệp cần xây dựng dữ liệu và quy trình để công nghệ phát huy hiệu quả. Với xuất khẩu trực tuyến, lợi thế cạnh tranh sẽ không còn nằm ở việc làm nhiều hơn, mà ở khả năng ra quyết định nhanh, chính xác và bám sát nhu cầu thị trường.

Sự thay đổi không chỉ diễn ra ở DN mà cả trong cách xúc tiến thương mại. Khi AI đang định hình lại xuất khẩu trực tuyến, việc hỗ trợ DN Việt nâng cao năng lực xuất khẩu số trở thành yêu cầu cấp thiết. Và trong cuộc đua mới ấy, lợi thế sẽ thuộc về những DN chuyển đổi nhanh, biết khai thác dữ liệu và tận dụng AI để tiếp cận thị trường toàn cầu.

Thế Vinh

Nguồn Vnbusiness: https://vnbusiness.vn/xuat-khau-truc-tuyen-thoi-ai-doanh-nghiep-viet-tang-toc-the-nao.html