Xuất nhập khẩu Việt Nam lần đầu cán mốc 1.000 tỷ USD

Theo thông tin từ Cục Hải quan, Bộ Tài chính, dù thương mại toàn cầu chịu tác động từ xung đột địa chính trị, giá năng lượng và chi phí sản xuất tăng cao, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng mạnh.

Việt Nam ghi nhận mức nhập siêu khoảng 14 tỷ USD (Ảnh minh hoạ).

Tính đến ngày 29/10, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt khoảng 1.001,3 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu đạt 493,64 tỷ USD, tăng 27,2% (tương đương 105,56 tỷ USD) so với cùng kỳ năm trước; nhập khẩu đạt 507,66 tỷ USD, tăng 37,6% (tương đương 138,72 tỷ USD).

Với kết quả này, Việt Nam ghi nhận mức nhập siêu khoảng 14 tỷ USD. Dự kiến cả năm 2026, kim ngạch xuất khẩu tăng trên 25%, vượt xa mục tiêu tăng trưởng 15-16% Chính phủ đề ra.

Từ 100 tỷ USD lên 1.000 tỷ USD sau gần 20 năm

Cục Hải quan đánh giá, kể từ khi gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), quy mô xuất nhập khẩu của Việt Nam liên tục mở rộng, thiết lập nhiều cột mốc mới.

Năm 2007, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu đạt 100 tỷ USD, tăng lên 200 tỷ USD năm 2011, 300 tỷ USD năm 2015 và 400 tỷ USD năm 2017. Đến năm 2019, con số này đạt 500 tỷ USD, tiếp tục vượt 600 tỷ USD năm 2021, 700 tỷ USD năm 2022 và 900 tỷ USD năm 2025.

Năm 2026 đánh dấu bước tiến mới khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu chạm mốc 1.000 tỷ USD, sớm hơn hai tháng so với thời điểm kết thúc năm.

Riêng giai đoạn 2016-2025, tổng trị giá xuất nhập khẩu đạt 6.120 tỷ USD, bình quân 612 tỷ USD mỗi năm. Nếu năm 2016, kim ngạch xuất nhập khẩu mới đạt 351,38 tỷ USD thì đến năm 2025 đã tăng lên 929,92 tỷ USD, gấp 2,65 lần. Tốc độ tăng trưởng bình quân trong giai đoạn này đạt khoảng 11%/năm.

Cùng với sự gia tăng về quy mô, vị thế thương mại của Việt Nam trên thị trường quốc tế tiếp tục được cải thiện. Theo Cục Hải quan, Việt Nam hiện đứng thứ 18 thế giới về xuất khẩu, thứ 20 về nhập khẩu và thứ hai trong ASEAN, sau Singapore.

Đến ngày 29/10, Việt Nam có quan hệ thương mại với 237 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong đó, 36 thị trường xuất khẩu và 31 thị trường nhập khẩu đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD.

Việc mở rộng quan hệ đối tác, đàm phán và ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã góp phần đa dạng hóa thị trường, tạo thêm cơ hội xuất khẩu cho hàng hóa Việt Nam, đặc biệt là các mặt hàng nông sản, thủy sản và những ngành có lợi thế cạnh tranh.

Đáng chú ý, xuất khẩu sang nhiều thị trường có FTA tiếp tục tăng trưởng tích cực. Trong đó, Nhật Bản tăng 18,6%, Hàn Quốc tăng 19,1%, Canada tăng 14,4% và Mexico tăng 42,5%. Trung Quốc và Hoa Kỳ tiếp tục là những đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam.

Doanh nghiệp FDI đóng góp hơn 77%

Theo Cục Hải quan, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Cột mốc thương mại 1.000 tỷ USD (Nguồn: Cục Hải quan).

Tính từ đầu năm đến ngày 29/10, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của khu vực FDI đạt khoảng 778 tỷ USD, chiếm 77,5% tổng kim ngạch cả nước, tăng 37% so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi đó, khu vực doanh nghiệp trong nước đạt khoảng 223 tỷ USD, tăng 16%. Như vậy, tốc độ tăng trưởng xuất nhập khẩu của khu vực FDI cao hơn đáng kể so với doanh nghiệp trong nước.

Xét theo cơ cấu hàng hóa, ba nhóm có kim ngạch xuất nhập khẩu lớn nhất gồm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; điện thoại các loại và linh kiện; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng.

Tổng trị giá xuất nhập khẩu của ba nhóm hàng này đạt 532 tỷ USD, chiếm khoảng 54% kim ngạch cả nước, tăng 49% so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy các mặt hàng công nghiệp, công nghệ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng thương mại của Việt Nam.

Bên cạnh việc mở rộng thị trường, cải cách thủ tục hành chính và tạo thuận lợi thương mại cũng góp phần thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu.

Cục Hải quan cho biết, thời gian qua, Bộ Tài chính đã chỉ đạo ngành Hải quan đẩy mạnh tinh gọn bộ máy, hoàn thiện cơ chế, chính sách, tăng cường quản lý rủi ro và số hóa quy trình nghiệp vụ.

Việc triển khai đồng bộ các hệ thống công nghệ thông tin giúp đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động thương mại.

Cùng với đó, công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, gian lận xuất xứ và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục được tăng cường nhằm bảo vệ doanh nghiệp và uy tín hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, việc cán mốc 1.000 tỷ USD không chỉ phản ánh sự mở rộng về quy mô thương mại mà còn cho thấy mức độ hội nhập ngày càng sâu của Việt Nam vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tuy nhiên, chênh lệch tăng trưởng giữa khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước, cùng với mức nhập siêu khoảng 14 tỷ USD sau gần 10 tháng, cũng đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng giá trị nội địa và phát triển xuất nhập khẩu theo hướng bền vững.