Xúc động lời nhắn của liệt sĩ trước khi ra trận: 'Em ra đi chuyến này không chắc có thể trở về'

Lời nhắn gửi trước lúc lên đường

Trong ngày gia đình đón hài cốt liệt sĩ Nguyễn Xuân Ngọc từ Nghĩa trang liệt sĩ Quế Phong, xã Quế Sơn, thành phố Đà Nẵng trở về quê hương để an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Phùng, xã Đan Phượng, giữa những phút giây xúc động, bà Nguyễn Thị Thơm, con gái lớn của liệt sĩ, vẫn nhớ như in một câu chuyện từ thuở nhỏ. Đó là lần cuối cùng bà được gặp cha.

Ngày ấy, bà Thơm còn nhỏ, thường cùng một người bạn hàng xóm chơi pháo đất. Trong một lần chơi, bà lấy của bạn một ít đất. Người bạn chạy về mách bố. Biết chuyện, ông Ngọc chặt một cành ở bụi tre, dùng roi phạt con gái.

Một trận đòn tưởng như rất đỗi bình thường trong ký ức tuổi thơ, nhưng với bà Thơm lại trở thành ký ức theo suốt cuộc đời. Bởi ít lâu sau, người cha lên đường trở lại đơn vị và không bao giờ trở về...

"Đến bây giờ tôi vẫn nhớ mãi. Đó cũng là trận đòn cuối cùng bố đánh tôi", bà Thơm nghẹn ngào kể.

Trước lúc đi, ông Ngọc còn gửi gắm hai người con cho người anh trong gia đình: "Anh ơi, em ra đi chuyến này không chắc có thể trở về. Em giao lại hai giọt máu của em cho anh."

Câu nói ấy cũng trở thành một trong những ký ức cuối cùng về người cha mà bà Thơm mang theo trong suốt hơn nửa thế kỷ.

Sau ngày ông hy sinh, gia đình chỉ biết ông nằm lại đâu đó ở chiến trường phía Nam. Năm tháng qua đi, hai người con ngày ấy cũng đã lớn tuổi, nhưng mong ước được đưa cha trở về quê hương chưa bao giờ nguôi.

Vì thế, khi phần mộ được xác định và gia đình tìm thấy những dấu tích liên quan đến liệt sĩ, trong đó có hai chiếc lọ mang tên "Ngọc", bà Thơm không giấu được xúc động.

Hình ảnh hai chiếc lọ được tìm thấy trong phần mộ – dấu tích thiêng liêng giúp gia đình thêm niềm tin trong ngày đón liệt sĩ trở về. Ảnh: Tuấn Anh

Với bà, ngày đưa cha trở về không chỉ là khoảnh khắc đoàn tụ sau hơn 50 năm, mà còn như nối lại ký ức bị dang dở từ ngày người cha rời nhà ra trận.

"Tôi rất vui vì cuối cùng đã đưa được bố về quê hương. Tôi biết ơn tất cả mọi người đã giúp gia đình thực hiện được tâm nguyện này", bà Thơm chia sẻ.

Ông Nguyễn Văn Phú chia sẻ với PV. Video: Tuấn Anh

Theo Đại tá Nguyễn Văn Thái, liệt sĩ Nguyễn Xuân Ngọc sinh năm 1939. Trước khi nhập ngũ, ông tích cực tham gia công tác tại địa phương. Tháng 2/1960, ông tình nguyện vào quân đội.

Sau hơn hai năm phục vụ, do bị thương và sức khỏe yếu, ông xuất ngũ. Đến tháng 4/1965, khi chiến trường miền Nam ngày càng ác liệt, ông tiếp tục tái ngũ, để lại bố mẹ già, người vợ trẻ và hai con nhỏ.

Trong lần nhập ngũ thứ hai, ông được giao nhiệm vụ chỉ huy và chiến đấu tại chiến trường Khu 5.

Cựu chiến binh, Đại tá Nguyễn Văn Thái. Ảnh: Tuấn Anh

Ngày 26/5/1970, trong quá trình hành quân chiến đấu tại khu vực Quảng Nam, ông bị thương nặng và hy sinh khi mới 31 tuổi.

Những năm sau đó, thông tin về nơi an táng liệt sĩ rất ít ỏi. Giấy báo tử gửi về gia đình chỉ ghi ông hy sinh tại mặt trận phía Nam, không có địa điểm cụ thể.

Bước ngoặt trong hành trình tìm kiếm đến khi gia đình kết nối được với những đồng đội từng chiến đấu cùng liệt sĩ.

Ông Nguyễn Văn Phú cho biết, cách đây hơn chục năm, hai người đồng đội của ông Ngọc là ông Toàn và ông Tinh ở Thái Bình đã cung cấp cho gia đình những thông tin quan trọng về thời điểm hy sinh và nơi mai táng ban đầu. Gia đình đã trực tiếp tìm gặp những người bạn chiến đấu của ông Ngọc để nghe kể lại từng chi tiết.

Bằng "Tổ quốc ghi công" của liệt sĩ Nguyễn Xuân Ngọc được gia đình lưu giữ nhiều năm qua. Ảnh: Tuấn Anh

Theo lời kể của đồng đội, trong một lần đơn vị hành quân lên khu vực núi Bàn Thùng, máy bay Mỹ bất ngờ càn quét, thả bom. Ông Ngọc bị thương nặng. Hai đồng đội đã đưa ông khỏi khu vực chiến đấu.

Trước lúc hy sinh, ông vẫn kịp nhắn đồng đội nếu sau này trở về quê thì báo tin cho gia đình, nơi ông còn người vợ trẻ và hai con nhỏ đang chờ đợi. Sau khi ông mất, đồng đội mai táng ông tại khu vực dưới chân núi Bàn Thùng.

Từ những thông tin đó, gia đình nhiều lần trở lại Quảng Nam, tìm hỏi người dân địa phương, đối chiếu địa điểm và các đợt quy tập mộ liệt sĩ.

"Suốt nhiều năm, gia đình chỉ mong tìm được chú và đưa chú về quê. Đến khi xác định được phần mộ, cảm giác như một gánh nặng đã được trút xuống", Đại tá Nguyễn Văn Thái chia sẻ.

Hơn nửa thế kỷ sau ngày liệt sĩ Nguyễn Xuân Ngọc ngã xuống, hành trình kiếm tìm của gia đình cuối cùng đã có một điểm dừng: ông được trở về với quê hương, với người thân đã chờ đợi suốt nhiều năm.

Tri ân người đã ngã xuống

Trong ngày liệt sĩ Nguyễn Xuân Ngọc trở về, đại diện chính quyền địa phương cùng cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 260, Sư đoàn 361, Quân chủng Phòng không - Không quân, đơn vị đóng quân trên địa bàn, đã đến thăm hỏi, động viên gia đình và tham gia lễ đón nhận liệt sĩ.

Lá cờ Tổ quốc được trang trọng phủ lên linh cữu trong sự chứng kiến của người thân, đồng đội và cán bộ, chiến sĩ.

Nghi lễ phủ cờ Tổ quốc lên linh cữu liệt sĩ được cử hành trang nghiêm. Ảnh: Tuấn Anh

Theo Trung tá Lê Thanh Hải, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Trung đoàn 260, việc tham gia đón nhận, tri ân các anh hùng liệt sĩ là trách nhiệm của thế hệ cán bộ, chiến sĩ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. "Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng của đơn vị, mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, là trách nhiệm và nghĩa tình sâu sắc đối với thế hệ cha anh đi trước", Trung tá Lê Thanh Hải chia sẻ.

Theo ông, những buổi đón nhận liệt sĩ trở về cũng là bài học trực quan, sinh động về truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" đối với mỗi cán bộ, chiến sĩ.

Trung tá Lê Thanh Hải (bên phải) cùng cán bộ, chiến sĩ dâng hương, tri ân liệt sĩ trong lễ đón nhận hài cốt về quê. Ảnh: Tuấn Anh

Đứng trước anh linh người đã ngã xuống, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 260 càng ý thức rõ hơn trách nhiệm tiếp tục rèn luyện, hoàn thành nhiệm vụ, góp phần bảo vệ vững chắc bầu trời Tổ quốc.

Với gia đình liệt sĩ Nguyễn Xuân Ngọc, sau hơn nửa thế kỷ, hành trình đợi chờ đã khép lại.

Người cha của một gia đình hôm nay đã trở về nằm lại trong lòng đất mẹ quê hương.

Đông đảo người thân, bà con và chính quyền địa phương có mặt trong lễ viếng liệt sĩ Nguyễn Xuân Ngọc. Ảnh: Tuấn Anh