Xúc tiến thương mại: Lực đẩy đưa càphê Việt tiến sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu

Quảng bá càphê Việt tại Chile. (Ảnh: Thương vụ Việt Nam tại Chile)

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong 9 tháng năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 1,4 triệu tấn càphê, tăng 15,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu lại giảm trên 7%, chỉ đạt 6,54 tỷ USD. Riêng tháng 9, lượng càphê xuất khẩu đạt 114.200 tấn, trị giá hơn 0,5 tỷ USD. Tính chung 9 tháng, giá xuất khẩu bình quân càphê đạt khoảng 4.537 USD/tấn, giảm gần 20% so với cùng kỳ. Đây là nguyên nhân chính khiến lượng càphê bán ra tăng nhưng giá trị thu về lại giảm.

Theo Hiệp hội Cà phê-Ca cao Việt Nam (VICOFA), nguồn cung niên vụ mới dự kiến bắt đầu từ tháng 11, qua đó có thể giúp lượng xuất khẩu tiếp tục tăng trong những tháng cuối năm. VICOFA dự báo sản lượng càphê xuất khẩu năm nay có thể tăng thêm khoảng 8-10% so với năm 2025. Tuy nhiên, trong bối cảnh giá càphê nhân giảm, việc tăng sản lượng không đồng nghĩa kim ngạch xuất khẩu sẽ tăng tương ứng.

Thực tế này đặt ra yêu cầu mới cho ngành càphê Việt Nam là không chỉ tăng khối lượng xuất khẩu mà cần nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường, xây dựng thương hiệu và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhận thức rõ thách thức đó, Bộ Công Thương đang đẩy mạnh các hoạt động quảng bá, xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ ở cả thị trường trong nước và quốc tế.

Gõ cửa thị trường châu Âu - nơi yêu cầu cao nhất

Là một trong những mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, càphê luôn được Bộ Công Thương quan tâm trong các chương trình xúc tiến thương mại. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý hiện nay là cách tiếp cận đã có sự thay đổi rõ nét. Nếu trước đây, xúc tiến thương mại thường tập trung vào việc đưa sản phẩm đến hội chợ, triển lãm để giới thiệu với người mua, thì nay hoạt động này ngày càng chú trọng kết nối các mắt xích trong chuỗi giá trị, từ vùng nguyên liệu, sản xuất, chế biến đến logistics, phân phối và thị trường quốc tế.

Hàng loạt hoạt động xúc tiến thương mại được triển khai tại nhiều thị trường khác nhau cho thấy một định hướng nhất quán: muốn càphê Việt Nam đi xa hơn, không chỉ cần bán được nhiều hơn mà còn phải xây dựng được mạng lưới đối tác bền vững, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, tiêu dùng, môi trường, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững của thị trường nhập khẩu.

Tại Expo Café Chile 2026, diễn ra từ ngày 24-26/7/2026, Thương vụ Việt Nam tại Chile đã đưa càphê Việt Nam đến hội chợ chuyên ngành càphê lớn nhất Chile. Gian hàng Việt Nam mang chủ đề “Vietnam - El origen del café” giới thiệu đa dạng sản phẩm, từ Robusta, Arabica, càphê rang xay, càphê hòa tan, càphê đặc sản, càphê viên nén đến càphê túi lọc và dụng cụ pha phin truyền thống. Hơn 20 doanh nghiệp Việt Nam tham gia trưng bày, với hàng trăm mẫu sản phẩm đến từ những vùng nguyên liệu nổi tiếng như Đắk Lắk, Lâm Đồng, Gia Lai, Kon Tum, Sơn La.

Tổng Thư ký Đảng Xã hội Bồ Đào Nha và Bí thư Đối ngoại Đảng FRELIMO (Mozambique) ghé thăm gian hàng, trực tiếp thưởng thức và đánh giá cao các sản phẩm càphê chất lượng của Việt Nam. (Ảnh: Đặng Huyền/TTXVN)

Đáng chú ý, hoạt động xúc tiến tại Chile không dừng ở việc quảng bá sản phẩm. Ngay trong ngày khai mạc, gian hàng Việt Nam đã đón gần 1.000 lượt khách, làm việc với 21 doanh nghiệp đến từ Chile và Colombia, bao gồm nhà nhập khẩu, nhà phân phối, hệ thống bán lẻ, doanh nghiệp thương mại điện tử và doanh nghiệp trong lĩnh vực thực phẩm, đồ uống.

Thương vụ Việt Nam tại Chile cũng hỗ trợ kết nối hơn 10 cuộc giao thương trực tuyến giữa doanh nghiệp Việt Nam với đối tác nước ngoài ngay tại sự kiện. Các bên trao đổi về nhu cầu nhập khẩu, tiêu chuẩn kỹ thuật, xu hướng tiêu dùng, mẫu mã sản phẩm và khả năng hợp tác trong thời gian tới.

Theo bà Ngô Thu Hương, Tham tán Thương mại, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Chile, việc tham gia Expo Café Chile trong hai năm liên tiếp thể hiện định hướng xúc tiến thương mại có trọng tâm, trọng điểm, nhằm xây dựng hình ảnh và thương hiệu càphê Việt Nam một cách bền vững tại thị trường Chile. Nếu năm 2025 là bước khởi đầu giới thiệu càphê Việt Nam tới thị trường Chile, thì năm 2026 được xác định là giai đoạn củng cố hình ảnh, mở rộng mạng lưới đối tác và thúc đẩy các cơ hội hợp tác thương mại thực chất.

Tương tự, trong khuôn khổ Chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại năm 2026, Thương vụ Việt Nam tại Cộng hòa Liên bang Đức phối hợp với VICOFA tổ chức các hoạt động kết nối giao thương và logistics cho doanh nghiệp càphê Việt Nam tại Đức trong hai ngày 29-30/9. Đoàn VICOFA gồm nhiều doanh nghiệp sản xuất, chế biến và xuất khẩu càphê uy tín.

Xuất khẩu hàng hóa là một thế mạnh của Việt Nam trong những năm gần đây. (Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN)

Tại Hamburg, đoàn đã làm việc với Elbgold Röstkaffee, doanh nghiệp chuyên rang xay càphê đặc sản, và Plotcoffee, doanh nghiệp nhập khẩu, cung ứng càphê thô đặc sản từ nhiều quốc gia.

Đáng chú ý, Plotcoffee hiện chưa nhập càphê từ Việt Nam và đã bày tỏ sự quan tâm tới sản phẩm Việt Nam. Trong khi đó, Elbgold nhấn mạnh yêu cầu về câu chuyện phía sau hạt càphê, giá trị mà sản phẩm mang lại cho người nông dân cũng như tính ổn định của chất lượng cung ứng. Các doanh nghiệp Việt Nam đã trao đổi về khả năng cung ứng, giới thiệu những sản phẩm Arabica đặc sản chất lượng cao và gửi mẫu càphê nhân xanh để đối tác rang xay, thử nghiệm, đánh giá.

Thương vụ Việt Nam tại Đức còn giới thiệu Triển lãm quốc tế chuỗi cung ứng năm 2027, mời các đối tác tham dự và kết hợp tham quan vùng trồng càphê đặc sản tại Việt Nam. Ở cấp độ rộng hơn, Diễn đàn Cà phê SCTA 2026 diễn ra đầu tháng 10 tại Montreux, Thụy Sĩ tiếp tục mở ra không gian kết nối quan trọng với ngành càphê toàn cầu.

Hơn 40 thành viên của Hiệp hội Thương mại càphê Thụy Sỹ (SCTA) đại diện cho lượng càphê giao dịch tương đương hơn 50% khối lượng xuất khẩu càphê toàn cầu. Các phiên trao đổi tập trung vào hiệu quả hoạt động, logistics và việc triển khai Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR).

Kết nối tiêu thụ ngay từ vùng nguyên liệu

Song song với các hoạt động xúc tiến thương mại tại nước ngoài, công tác kết nối tiêu thụ trong nước, đặc biệt tại các vùng nguyên liệu, cũng được đẩy mạnh. Đây là nền tảng không thể thiếu để càphê Việt Nam có đủ chất lượng và sản lượng ổn định đáp ứng yêu cầu thị trường quốc tế.

Tại Sơn La, "Hội nghị kết nối càphê Arabica Sơn La năm 2026" dự kiến diễn ra ngày 11/10, do Ủy ban Nhân dân tỉnh Sơn La phối hợp tổ chức trong khuôn khổ Lễ hội Càphê Sơn La 2026. Theo Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương, hội nghị nhằm đẩy mạnh quảng bá, tìm kiếm thị trường, kết nối doanh nghiệp thu mua, phân phối, chế biến, xuất khẩu càphê Sơn La tại thị trường trong nước và quốc tế.

Số liệu của Ủy ban Nhân dân tỉnh Sơn La cho thấy đến hết năm 2025, tỉnh có 26.120 ha càphê Arabica, sản lượng ước đạt 37.724 tấn càphê nhân. Càphê xuất khẩu của Sơn La đạt khoảng 27.800 tấn, trị giá 112,38 triệu USD, đã có mặt tại EU, Bắc Mỹ, Trung Đông, Nhật Bản, Hàn Quốc và ASEAN.

Định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035, Sơn La sẽ duy trì khoảng 35.000 ha càphê, đồng thời rà soát vùng nguyên liệu theo quy hoạch, gắn sản xuất với bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Từ vùng nguyên liệu đến hội nghị kết nối, từ doanh nghiệp sản xuất đến nhà nhập khẩu, từ logistics đến nhà rang xay, các mắt xích đang từng bước được nối lại. Đây là nền tảng để hoạt động xúc tiến thương mại chuyển từ “đưa sản phẩm đi quảng bá” sang “đưa doanh nghiệp vào chuỗi,” giúp càphê Việt Nam mở rộng thị trường và nâng cao giá trị xuất khẩu một cách bền vững./.

Trong 9 tháng năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 1,4 triệu tấn càphê, tăng 15,4% so với cùng kỳ năm ngoái. (Ảnh: PV/Vietnam+)