Xúc tiến tiêu thụ vải thiều: Nâng chất lượng, giữ vững thương hiệu

Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của các cấp ủy, chính quyền cùng tư duy đổi mới của người dân và hợp tác xã, những nông sản chủ lực như vải thiều, cam, bưởi... tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ; sản phẩm OCOP 3 sao, 4 sao... không chỉ chinh phục các chuỗi siêu thị mà còn mở rộng xuất khẩu.

Đồng bộ chỉ đạo, siết chặt quy trình sản xuất

Những năm gần đây, tỉnh Bắc Ninh tập trung chỉ đạo quyết liệt việc tổ chức lại sản xuất nông nghiệp theo hướng an toàn, hiện đại và bền vững. Các địa phương có vùng cây ăn quả tập trung đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân chuyển từ sản xuất truyền thống sang áp dụng quy trình VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ.

Lãnh đạo Sở Công Thương cùng cán bộ xã Nam Dương tham quan vườn vải thiều sản xuất theo quy trình VietGAP.

Các ngành chức năng phối hợp chặt chẽ trong kiểm soát chất lượng sản phẩm ngay từ khâu sản xuất. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón được giám sát nghiêm ngặt; quy trình chăm sóc, thu hoạch, sơ chế, đóng gói được chuẩn hóa theo yêu cầu thị trường.

Theo ông Nguyễn Hồng Quang, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện toàn tỉnh có 315 mã số vùng trồng xuất khẩu với tổng diện tích hơn 17,7 nghìn ha vải thiều, nhãn, bưởi, dưa hấu, chuối, rau gia vị… Riêng vải thiều có 243 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu sang Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Australia, Thái Lan và EU. Toàn tỉnh có 46 cơ sở đóng gói xuất khẩu, trong đó 42 cơ sở phục vụ riêng cho vải thiều.

Bắc Ninh hiện có 668 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó có 1 sản phẩm OCOP 5 sao, 74 sản phẩm đạt 4 sao và 593 sản phẩm đạt 3 sao. Toàn tỉnh có 315 mã số vùng trồng xuất khẩu với tổng diện tích hơn 17,7 nghìn ha vải thiều, nhãn, bưởi, dưa hấu, chuối, rau gia vị… Riêng vải thiều có 243 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu.

Sở Nông nghiệp và Môi trường giao Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật quản lý chặt chẽ mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói; tăng cường giám sát việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, kiểm soát sinh vật gây hại, bảo đảm yêu cầu an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Đây không chỉ là yêu cầu của xuất khẩu mà còn góp phần đưa nông sản vào hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại và các chuỗi bán lẻ hiện đại trong nước.

Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Văn Thịnh nhấn mạnh: “Năm nay toàn bộ mã số vùng trồng vải thiều đều được kiểm tra nhiều lần để bảo đảm đầy đủ tiêu chí chất lượng trước khi đưa sản phẩm ra thị trường. Khách hàng hoàn toàn có thể yên tâm về chất lượng nông sản Bắc Ninh, đặc biệt là vấn đề kiểm soát tồn dư thuốc bảo vệ thực vật”.

Theo đồng chí Phạm Văn Thịnh, phần lớn nông sản chủ lực của Bắc Ninh đều là dòng sản phẩm giá trị cao nên yêu cầu về an toàn thực phẩm rất nghiêm ngặt. Vì vậy, tỉnh chỉ đạo các cơ quan chuyên môn kiểm soát chặt chẽ thuốc bảo vệ thực vật, bố trí cán bộ kỹ thuật thường xuyên hướng dẫn nông dân xử lý sâu bệnh đúng quy trình. Nhiều chủ vườn hiện cũng chủ động kiểm nghiệm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật để khẳng định chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.

Người dân chủ động nâng chuẩn sản phẩm

Cùng với sự vào cuộc của ngành chức năng, nhiều nông dân ở Bắc Ninh đã chủ động thay đổi tư duy sản xuất, nghiêm túc tuân thủ quy trình canh tác an toàn nhằm nâng cao chất lượng và giá trị nông sản. Gia đình ông Bùi Văn Quyến, thôn Chay (xã Lục Ngạn) có 1 ha vải thiều chính vụ với tuổi cây trung bình trên 15 năm.

Nhiều năm nay, toàn bộ diện tích vải của gia đình được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Để bảo đảm chất lượng quả vải, gia đình ông sử dụng phân bón hợp lý, ưu tiên thuốc sinh học, thuốc thảo mộc phòng trừ sâu bệnh; toàn bộ việc phun thuốc bảo vệ thực vật đều kết thúc trước thu hoạch khoảng 40-45 ngày nhằm bảo đảm không còn tồn dư.

“Sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP ban đầu có vất vả hơn, nhưng khi quen quy trình thì hiệu quả rõ rệt hơn. Quả vải đẹp mã, an toàn thực phẩm nên được thương lái, doanh nghiệp ưu tiên thu mua, giá bán cũng ổn định hơn”, ông Quyến chia sẻ. Vụ vải năm nay, gia đình ông dự kiến thu hoạch khoảng 5-6 tấn quả.

Sản xuất nem tại Hợp tác xã Nem nướng Liên Chung, xã Phúc Hòa.

Không chỉ vải thiều, nhiều nông sản, sản phẩm OCOP khác của Bắc Ninh cũng từng bước khẳng định thương hiệu nhờ chú trọng chất lượng và thay đổi phương thức sản xuất. Nhắc đến xã Phúc Hòa, nhiều người biết đến sản phẩm nem nướng Liên Chung đạt chuẩn OCOP 4 sao.

Để giữ vững thương hiệu, Hợp tác xã Nem nướng Liên Chung đặc biệt chú trọng khâu lựa chọn nguyên liệu, chỉ nhập từ các cơ sở giết mổ động vật được cấp giấy chứng nhận bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sản xuất.

Bên cạnh đó, Hợp tác xã đầu tư thiết kế bao bì bắt mắt, tích hợp mã QR cho từng hộ thành viên, giúp khách hàng dễ dàng truy xuất nguồn gốc sản phẩm, góp phần ngăn chặn hàng giả, hàng nhái. Nhờ bảo đảm chất lượng và xây dựng thương hiệu bài bản, sản phẩm nem nướng Liên Chung hiện được tiêu thụ rộng rãi không chỉ trong tỉnh mà còn tại nhiều địa phương như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh…

Có thể nói, nhiều sản phẩm OCOP tiêu biểu khác cũng ngày càng khẳng định chỗ đứng trên thị trường, như mì gạo Chũ, mật ong, vải thiều ở vùng Lục Ngạn cũ; gà đồi Yên Thế; các sản phẩm từ đông trùng hạ thảo, trà thảo dược, rau củ chế biến… Không chỉ chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm, các chủ thể OCOP còn quan tâm đổi mới mẫu mã, bao bì, ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm.

Mở rộng thị trường bằng chất lượng

Việc chú trọng chất lượng đã mang lại hiệu quả rõ rệt cho nhiều nông sản chủ lực, đặc trưng, sản phẩm OCOP của Bắc Ninh. Không chỉ tiêu thụ thuận lợi ở thị trường trong nước, nhiều loại nông sản còn từng bước mở rộng xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hoa Kỳ, Australia và EU.

Đối với vải thiều, sản phẩm ngày càng khẳng định vị thế nhờ chất lượng vượt trội, mẫu mã đẹp, vị ngọt đặc trưng và bảo đảm an toàn thực phẩm. Nhiều vùng sản xuất đạt tiêu chuẩn GlobalGAP được doanh nghiệp ưu tiên thu mua để phục vụ xuất khẩu cũng như đưa vào hệ thống siêu thị lớn trong nước.

Vùng vải xuất khẩu xã Phúc Hòa thu hút nhiều du khách tham quan, trải nghiệm.

Dứa, cam, bưởi, na dai, ổi và nhiều sản phẩm OCOP khác cũng từng bước xây dựng được chỗ đứng trên thị trường nhờ định hướng sản xuất an toàn, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Hiện toàn tỉnh có 668 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó 1 sản phẩm OCOP 5 sao là vải thiều Lục Ngạn Hồng Xuân của Hợp tác xã Nông nghiệp sản xuất và kinh doanh dịch vụ tổng hợp Hồng Xuân, phường Chũ; 74 sản phẩm đạt 4 sao và 593 sản phẩm đạt 3 sao.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng đặt ra những “hàng rào kỹ thuật” khắt khe, việc xây dựng thương hiệu nông sản không còn là câu chuyện sản lượng mà là sự cạnh tranh bằng uy tín và chất lượng thực chất. Từ những vùng vải thiều VietGAP, GlobalGAP ở Lục Ngạn, vùng dứa sản xuất an toàn ở xã Kép đến hàng trăm sản phẩm OCOP đang ngày càng khẳng định vị thế trên thị trường cho thấy nông nghiệp Bắc Ninh đang chuyển mạnh từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp hiện đại.

Cũng theo đồng chí Phạm Văn Thịnh, thời gian tới tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu kiểm nghiệm chất lượng tại các vùng trồng, từng bước xây dựng hệ thống thông tin đồng bộ nhằm kiểm soát chặt chẽ hơn chất lượng nông sản và khẳng định uy tín trái cây Bắc Ninh trên thị trường.

Từ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị đến tinh thần chủ động thay đổi tư duy sản xuất của người dân đang tạo nền tảng vững chắc để nông sản Bắc Ninh giữ được niềm tin với người tiêu dùng, nâng cao giá trị kinh tế và phát triển bền vững trong tiến trình hội nhập.