Xung đột tại Trung Đông tác động nghiêm trọng đến kinh tế châu Phi

Xung đột tại Trung Đông có thể làm tăng giá dầu toàn cầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Theo phóng viên TTXVN tại Pretoria, ngày 12/3, Bộ trưởng Bộ Quan hệ và Hợp tác Quốc tế Nam Phi Ronald Lamola cảnh báo căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, trong đó có cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel với Iran, đang gây tác động nghiêm trọng đến nền kinh tế và an ninh lương thực của châu Phi.

Phát biểu tại phiên khai mạc Hội đồng Bộ trưởng Cộng đồng Phát triển miền Nam châu Phi (SADC) ở thủ đô Pretoria (Nam Phi), Bộ trưởng Lamola nhấn mạnh cuộc xung đột này có thể làm tăng giá dầu toàn cầu, đẩy giá phân bón vọt lên, từ đó ảnh hưởng đến giá lương thực và làm suy yếu an ninh lương thực ở nhiều quốc gia châu lục.

Ông cho biết khối 16 quốc gia SADC sẽ không tránh khỏi những tổn thất từ căng thẳng này, đồng thời cảnh báo ngân sách nhà nước có thể chịu áp lực lớn hơn, dẫn đến người dân phải gánh chịu chi phí cao hơn.

Bộ trưởng Lamola nói thêm: "Cũng có lo ngại rằng các quốc gia vùng Vịnh có thể xem xét lại các khoản đầu tư nước ngoài vào cơ sở hạ tầng, khoáng sản quan trọng, năng lượng và công nghệ, khi ưu tiên của họ chuyển sang quốc phòng và an ninh nội bộ." Theo ông, điều này có thể ảnh hưởng đến dòng vốn đầu tư, triển vọng tăng trưởng và tài chính phát triển trên toàn SADC.

Ngoài ra, người đứng đầu ngành ngoại giao Nam Phi cũng lưu ý châu Phi đang đối mặt với khủng hoảng nợ nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ, với hơn 750 triệu người dân (gần 60% dân số châu lục) sống ở các quốc gia chi nhiều hơn cho lãi suất nợ so với đầu tư vào y tế hoặc giáo dục.

Theo các chuyên gia, nợ công châu Phi đã đạt khoảng 2.100 tỷ USD, với chi phí trả nợ ngoại tệ dự kiến lên tới 90 tỷ USD vào năm 2026.

Cùng ngày, Viện Nghiên cứu Kinh tế Ifo của Đức cảnh báo giá năng lượng tăng vọt do xung đột Trung Đông sẽ làm chậm đáng kể đà phục hồi của nền kinh tế đầu tàu châu Âu.

Theo Ifo, nếu xung đột leo thang, tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Đức sẽ giảm 0,4 điểm phần trăm trong cả năm 2026 và 2027. Dự báo tăng trưởng GDP thực tế chỉ đạt 0,6% trong năm nay và 0,8% vào năm tới.

Cú sốc năng lượng này là đòn giáng mạnh vào kế hoạch phục hồi của Thủ tướng Friedrich Merz. Dù Đức ít phụ thuộc trực tiếp vào năng lượng Trung Đông hơn so với thời điểm xảy ra xung đột tại Ukraine năm 2022, nhưng việc là quốc gia nhập khẩu ròng năng lượng khiến ngành sản xuất của nước này dễ bị tổn thương trước sự biến động giá toàn cầu.

Để đối phó, Đức đã cùng các thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) thực hiện đợt xả kho dự trữ dầu chiến lược lớn nhất từ trước đến nay nhằm hạ nhiệt thị trường.

Cuộc không kích của Israel và Mỹ nhằm vào Iran đã châm ngòi cho làn sóng căng thẳng mới tại Trung Đông. Diễn biến này làm gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải mà khoảng 10-20% nguồn cung diesel vận chuyển bằng đường biển của thế giới đi qua. Giá dầu Brent đã vượt ngưỡng 100 USD/thùng.

Cuộc xung đột này đang gây ra những hệ lụy nghiêm trọng đối với nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là thị trường năng lượng và chuỗi cung ứng hàng hóa.

Nhiều quốc gia trên thế giới như Australia, Hàn Quốc, Tây Ban Nha... đã áp dụng các biện pháp khẩn cấp như xả kho dự trữ, áp trần giá nhiên liệu và nới lỏng quy định lưu kho để giảm bớt áp lực lạm phát. Trung Quốc cũng thắt chặt xuất khẩu dầu thành phẩm để bảo vệ nền kinh tế nội địa./.

(TTXVN/Vietnam+)