15 thay đổi về chính sách kinh tế, kinh doanh từ tháng 11/2026

Từ tháng 11/2026, nhiều quy định mới liên quan đến tài chính, ngân hàng, đầu tư, kinh doanh, chứng khoán và quản lý dữ liệu bắt đầu có hiệu lực. Ảnh minh họa được tạo với sự hỗ trợ của AI.

1. Quy định mới về quản lý nguồn thu từ cơ cấu lại vốn nhà nước

Từ ngày 1/11/2026, Nghị định số 357/2026/NĐ-CP quy định về quản lý, sử dụng nguồn thu từ cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp và chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần chính thức có hiệu lực.

Theo đó, các khoản thu từ cổ phần hóa, chuyển nhượng vốn nhà nước, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp và xử lý các khoản nợ, tài sản có liên quan được quản lý, nộp ngân sách nhà nước theo quy định.

Nghị định xác định nguyên tắc quản lý nguồn thu, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị và trình tự thực hiện nghĩa vụ tài chính phát sinh từ quá trình cơ cấu lại vốn nhà nước.

2. Quỹ tín dụng nhân dân phải duy trì tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 8%

Thông tư số 40/2026/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có hiệu lực từ ngày 1/11/2026, quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của quỹ tín dụng nhân dân.

Theo quy định, quỹ tín dụng nhân dân phải duy trì tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 8%. Đồng thời, tỷ lệ tổng mức nhận tiền gửi so với vốn chủ sở hữu không được vượt quá 20 lần.

Thông tư cũng quy định về khả năng chi trả, tỷ lệ sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để cho vay trung hạn và dài hạn, các giới hạn cho vay và biện pháp xử lý khi quỹ có nguy cơ mất khả năng chi trả.

3. Bổ sung yêu cầu về sự đồng ý của khách hàng khi cung cấp thông tin tín dụng

Từ ngày 1/11/2026, Thông tư số 46/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số quy định về hoạt động thông tin tín dụng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Một nội dung đáng chú ý là việc cung cấp thông tin tín dụng của khách hàng vay cho một số nhóm tổ chức phải có sự đồng ý của khách hàng theo quy định.

Sự đồng ý phải được thể hiện bằng phương thức rõ ràng, cụ thể, có thể in, sao chép thành văn bản, bao gồm hình thức điện tử hoặc định dạng có thể kiểm chứng.

Quy định liên quan trực tiếp đến hoạt động cung cấp, khai thác thông tin tín dụng và trách nhiệm bảo vệ dữ liệu khách hàng trong hệ thống ngân hàng.

4. Quy định mới về hoạt động và cơ chế tài chính của VAMC

Nghị định số 359/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 6/11/2026, quy định về thành lập, tổ chức, hoạt động và cơ chế tài chính của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC).

Theo nghị định, VAMC được tổ chức dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ, với mức vốn điều lệ 5.000 tỷ đồng.

VAMC thực hiện các hoạt động mua, bán và xử lý nợ xấu theo quy định pháp luật. Nghị định đồng thời xác định cơ cấu tổ chức, quản trị, điều hành và cơ chế tài chính của doanh nghiệp.

Từ tháng 11/2026, nhiều quy định mới có hiệu lực liên quan vấn đề quản lý vốn nhà nước, an toàn hoạt động tín dụng, thông tin tín dụng và xử lý nợ xấu. Ảnh minh họa được tạo với sự hỗ trợ của AI.

5. Thay đổi quy định về giao dịch ngoại tệ giữa Ngân hàng Nhà nước và tổ chức tín dụng

Thông tư số 48/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 9/11/2026, sửa đổi, bổ sung Thông tư số 26/2021/TT-NHNN về giao dịch ngoại tệ giữa Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các tổ chức tín dụng được phép hoạt động ngoại hối.

Thông tư điều chỉnh quy định về thiết lập quan hệ giao dịch ngoại tệ, trách nhiệm của các đơn vị liên quan và một số thủ tục thực hiện giao dịch với Ngân hàng Nhà nước.

Trong đó, việc đăng ký thiết lập quan hệ giao dịch ngoại tệ được bổ sung phương thức thực hiện qua cổng dịch vụ công, góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính trong hoạt động ngoại hối.

6. Áp dụng quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dữ liệu

Từ ngày 11/11/2026, Nghị định số 363/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dữ liệu bắt đầu có hiệu lực.

Nghị định quy định các hành vi vi phạm, hình thức xử phạt, mức phạt và biện pháp khắc phục hậu quả đối với những vi phạm trong hoạt động thu thập, tạo lập, quản lý, chia sẻ, khai thác và sử dụng dữ liệu.

Việc ban hành quy định xử phạt đặt ra yêu cầu đối với các tổ chức, doanh nghiệp trong quản trị dữ liệu, kiểm soát quyền truy cập, chia sẻ thông tin và thực hiện các nghĩa vụ pháp lý liên quan.

7. Quy định mới về đấu thầu theo các hiệp định thương mại tự do

Nghị định số 374/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 14/11/2026, hướng dẫn thực hiện đấu thầu theo Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA) và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA).

Nghị định quy định khung pháp lý cho hoạt động lựa chọn nhà thầu đối với các gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh và cam kết mua sắm công của các hiệp định này.

Các chủ đầu tư, bên mời thầu và doanh nghiệp tham gia cần xác định đúng phạm vi áp dụng, thủ tục lựa chọn nhà thầu và các yêu cầu tương ứng với từng hiệp định.

8. Áp dụng quy định mới về cơ sở dữ liệu và truy xuất nguồn gốc thực phẩm

Từ ngày 15/11/2026, Thông tư số 63/2026/TT-BCT của Bộ Công Thương quy định về cơ sở dữ liệu thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của bộ chính thức có hiệu lực.

Cơ sở dữ liệu bao gồm thông tin về cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm; sản phẩm thực phẩm; điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm; hồ sơ công bố sản phẩm; hoạt động kiểm tra, hậu kiểm, xử lý vi phạm và truy xuất nguồn gốc.

Thông tư quy định việc xây dựng, cập nhật, quản lý, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu phục vụ hoạt động quản lý nhà nước trong lĩnh vực thực phẩm.

Đây là cơ sở pháp lý quan trọng đối với quá trình số hóa công tác quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc hàng hóa thực phẩm.

9. Điều chỉnh thủ tục và điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực an ninh, trật tự

Nghị định số 392/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/11/2026, sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực an ninh, trật tự.

Các lĩnh vực chịu tác động bao gồm một số ngành, nghề kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự như dịch vụ lưu trú, cầm đồ, karaoke và những hoạt động thuộc phạm vi quản lý theo quy định.

Nghị định điều chỉnh một số yêu cầu, thủ tục và trách nhiệm của cơ sở kinh doanh trong quá trình hoạt động.

Doanh nghiệp, hộ kinh doanh thuộc các ngành, nghề liên quan cần rà soát điều kiện hoạt động, hồ sơ pháp lý và nghĩa vụ thực hiện thủ tục hành chính theo quy định mới.

10. Quy định mới về tuyển dụng lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức nước ngoài

Từ ngày 15/11/2026, Nghị định số 371/2026/NĐ-CP quy định chi tiết việc tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho các tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam có hiệu lực.

Nghị định quy định về trình tự, thủ tục tuyển dụng, quản lý lao động và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Quy định áp dụng đối với các đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh của nghị định, nhằm xác định rõ cơ chế tuyển dụng và quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài trên lãnh thổ Việt Nam.

11. Giá bán lẻ điện bình quân giảm 2% từ ngày 1/11

Từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh giảm 2%, xuống còn 2.159,9037 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng.

Mức giá mới được thực hiện theo Quyết định số 1305/QĐ-EVN ngày 30/10/2026 của Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Cùng với đó, Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 2892/QĐ-BCT ngày 31/10/2026 quy định giá bán điện cho các nhóm khách hàng sử dụng điện và các đơn vị bán lẻ điện, áp dụng từ ngày 1/11/2026.

Việc điều chỉnh giá điện tác động đến chi phí sử dụng điện của người dân và các cơ sở sản xuất, kinh doanh. Mức tiền điện thực tế của từng khách hàng được xác định theo biểu giá và sản lượng điện tiêu thụ tương ứng.

Từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh giảm 2%, xuống còn 2.159,9037 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng. Ảnh minh họa được tạo với sự hỗ trợ của AI.

12. Quy định mới về đăng ký, lưu ký và thanh toán giao dịch chứng khoán

Thông tư số 145/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính có hiệu lực từ ngày 16/11/2026, thay thế Thông tư số 119/2020/TT-BTC về đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán.

Thông tư gồm 9 chương, 65 điều và 6 phụ lục, điều chỉnh các quy định về đăng ký, lưu ký chứng khoán; chuyển quyền sở hữu; bù trừ, thanh toán giao dịch; quản lý các quỹ phục vụ thanh toán và chế độ báo cáo.

Đáng chú ý, văn bản hoàn thiện khung pháp lý cho cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) đối với giao dịch cổ phiếu, chứng chỉ quỹ và chứng quyền có bảo đảm.

Thông tư có hiệu lực từ ngày 16/11/2026, nhưng việc vận hành cơ chế CCP được thực hiện theo lộ trình triển khai tương ứng.

13. Bãi bỏ một số quy định hướng dẫn về hỗ trợ và cấp bù lãi suất

Từ ngày 20/11/2026, Thông tư số 147/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính bắt đầu có hiệu lực.

Thông tư bãi bỏ toàn bộ hoặc một phần một số thông tư hướng dẫn về hỗ trợ lãi suất, cấp bù chênh lệch lãi suất và cấp bù lãi suất khi thực hiện các chính sách tín dụng ưu đãi của Nhà nước.

Việc bãi bỏ các quy định hướng dẫn cũ được thực hiện trong quá trình cập nhật, hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý tài chính đối với chính sách tín dụng ưu đãi.

Các tổ chức tín dụng và đơn vị liên quan cần đối chiếu quy định hiện hành khi thực hiện thanh toán, quyết toán và cấp bù lãi suất. Việc bãi bỏ các thông tư hướng dẫn không đồng nghĩa với chấm dứt toàn bộ chính sách tín dụng ưu đãi của Nhà nước.

14. Điều chỉnh phí, lệ phí tên miền quốc gia và một số lĩnh vực

Thông tư số 149/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính có hiệu lực từ ngày 23/11/2026, sửa đổi, bổ sung các quy định về phí, lệ phí, trong đó có phí duy trì và lệ phí đăng ký sử dụng tên miền quốc gia ".vn".

Thông tư bổ sung mức thu đối với một số đuôi tên miền, đồng thời quy định chính sách miễn lệ phí đăng ký và phí duy trì sử dụng tên miền trong thời hạn ba năm đối với các đối tượng đủ điều kiện.

Đáng chú ý, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và một số tổ chức kinh tế chưa có tên miền quốc gia ".vn" có thể được hưởng ưu đãi khi đăng ký mới một tên miền dưới đuôi biz.vn theo điều kiện quy định.

Tuy nhiên, chính sách miễn phí ba năm này áp dụng đối với các trường hợp đủ điều kiện trong giai đoạn từ ngày 1/1/2027 đến hết ngày 31/12/2030, không bắt đầu ngay trong tháng 11/2026.

15. Vi phạm trong lĩnh vực kinh doanh xổ số có thể bị phạt đến 200 triệu đồng

Từ ngày 30/11/2026, Nghị định số 389/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số chính thức có hiệu lực.

Nghị định quy định các hành vi vi phạm, hình thức xử phạt, thẩm quyền xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả trong hoạt động kinh doanh xổ số.

Mức phạt tiền tối đa được quy định là 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức.

Các doanh nghiệp kinh doanh xổ số, tổ chức và cá nhân có liên quan phải tuân thủ quy định về tổ chức kinh doanh, phát hành, phân phối, thanh toán giải thưởng và những nghĩa vụ pháp lý thuộc phạm vi điều chỉnh của nghị định.

Nhìn chung, các thay đổi chính sách trong tháng 11/2026 tập trung vào quản lý nguồn vốn, kiểm soát rủi ro tài chính, hoàn thiện điều kiện kinh doanh, quản trị dữ liệu và hoạt động thị trường.

Đối với doanh nghiệp, việc cập nhật thời điểm có hiệu lực và phạm vi áp dụng của từng văn bản là cần thiết để điều chỉnh quy trình nội bộ, thực hiện nghĩa vụ pháp lý và chủ động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.