Khuyến khích lên tiếng khi mất an toàn

Theo Luật An toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ), công đoàn và mạng lưới an toàn vệ sinh viên (ATVSV) đều có vai trò giám sát, phòng ngừa nguy cơ mất an toàn tại nơi làm việc. Thế nhưng, khi cán bộ công đoàn khó lên tiếng, ATVSV chưa được bồi dưỡng đầy đủ hoặc doanh nghiệp thực hiện quy định chưa nghiêm, hiệu quả phòng ngừa tai nạn khó bảo đảm.

Cán bộ công đoàn cơ sở cũng là người lao động (NLĐ) nên có thể gặp áp lực từ người sử dụng lao động khi lên tiếng về những vi phạm ATVSLĐ. Vì vậy, cơ chế bảo vệ cán bộ công đoàn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ cần được quy định rõ; ngăn ngừa việc gây sức ép, trù dập. Tạo điều kiện cho cán bộ công đoàn hoạt động độc lập, thực chất mới có thể giám sát và có tiếng nói trong việc bảo vệ quyền lợi NLĐ.

Mạng lưới ATVSV cũng cần được đào tạo, bồi dưỡng bài bản. Theo Điều 74 Luật ATVSLĐ, ATVSV là NLĐ trực tiếp tại tổ sản xuất, am hiểu chuyên môn và kỹ thuật an toàn, vệ sinh lao động, có nhiệm vụ nhắc nhở đồng nghiệp chấp hành quy định, phát hiện thiếu sót và nguy cơ mất an toàn.

Tuy nhiên, theo Điều 19 Nghị định 44/2016/NĐ-CP, thời gian huấn luyện đối với ATVSV tối thiểu là 4 giờ, ngoài nội dung huấn luyện ATVSLĐ đã học. Nên xem xét tăng thời lượng huấn luyện, thực hành theo đặc thù công việc để ATVSV nâng cao kỹ năng phát hiện rủi ro, nhận diện nguy cơ, hướng dẫn đồng nghiệp phòng tránh tai nạn. Công đoàn cơ sở chú trọng bồi dưỡng nghiệp vụ định kỳ. Doanh nghiệp bố trí thời gian và điều kiện để ATVSV thực hiện nhiệm vụ.

Biển báo, biển chỉ dẫn tại nơi làm việc phải đặt ở vị trí dễ thấy, có nội dung dễ hiểu và phù hợp với điều kiện sản xuất. Pháp luật đã quy định việc cảnh báo an toàn đối với máy móc, thiết bị, vật tư và chất có yêu cầu nghiêm ngặt về ATVSLĐ.

Quy định về biển cảnh báo cần thể hiện rõ cách nhận biết nguy cơ và biện pháp phòng tránh tương ứng. Doanh nghiệp rà soát, cập nhật biển báo mới ngay khi thay đổi mặt bằng, máy móc hoặc quy trình sản xuất. Trong khi đó, cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm.

Hoàn thiện các quy định và khắc phục những vấn đề trên sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giám sát của công đoàn, năng lực nhận diện nguy cơ của ATVSV và trách nhiệm phòng ngừa của doanh nghiệp. Muốn ngăn ngừa tai nạn từ sớm, người phát hiện nguy cơ phải được tạo điều kiện lên tiếng, các kiến nghị phải được tiếp nhận và xử lý kịp thời bởi sự chủ quan, chậm trễ đôi khi phải trả giá bằng sức khỏe, thậm chí tính mạng NLĐ và hạnh phúc của cả một gia đình.