Tàu hải quân va chạm trên biển, Pakistan và Ấn Độ ra các tuyên bố trái ngược, cáo buộc lẫn nhau vi phạm thỏa thuận

Tàu hải quân Pakistan (PNS) Hunain là một tàu hộ vệ lớp Yarmook, giống như tàu PNS Tabuk trong hình trên. (Nguồn: Wikimedia Commons)

The Express Tribune đưa tin, Bộ Ngoại giao Pakistan đã triệu Đại biện lâm thời Ấn Độ tại Islamabad và trao công hàm phản đối mạnh mẽ điều nước này gọi là hành động “mang tính khiêu khích và không thể chấp nhận” của tàu hải quân Ấn Độ trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Pakistan ngày 15/9.

Theo phía Pakistan, Hải quân nước này đang tiến hành cuộc tập trận SEASPARK-26 trong EEZ từ ngày 1/9. Từ ngày 7/9, tàu INS Kolkata của Hải quân Ấn Độ cùng một trực thăng triển khai trên tàu đã nhiều lần tìm cách tiếp cận khu vực diễn ra cuộc tập trận.

Đỉnh điểm, Pakistan cáo buộc, ngày 15/9, INS Kolkata “đột ngột đổi hướng nguy hiểm” và va chạm với tàu PNS Hunain. Dù tàu Pakistan thực hiện các động tác tránh né, hai tàu vẫn xảy ra va quệt/va chạm, trước khi INS Kolkata tăng tốc và rời khỏi khu vực.

Pakistan cho rằng, hoạt động của tàu Ấn Độ không phải hoạt động triển khai thông thường mà vi phạm Hiệp định năm 1991 về thông báo trước các cuộc tập trận, hoạt động diễn tập và di chuyển quân.

Theo bộ trên, vụ việc có thể dẫn tới một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng, hành động “chuyên nghiệp và có trách nhiệm” của Hải quân Pakistan đã giúp ngăn tình hình leo thang. Islamabad cũng yêu cầu Ấn Độ tôn trọng các thỏa thuận song phương và có biện pháp ngăn sự cố tương tự tái diễn.

Trong khi đó, The Indian Express đưa tin, New Delhi đã đưa ra thông tin trái ngược. Bộ Ngoại giao Ấn Độ đã triệu Đại biện lâm thời Pakistan tại New Delhi và phản đối điều nước này gọi là “hành vi không thể chấp nhận và thiếu chuyên nghiệp” của các đơn vị hải quân Pakistan, dẫn tới vụ va chạm với tàu Hải quân Ấn Độ.

Theo phía Ấn Độ, vụ việc xảy ra tại vùng biển quốc tế và không gây thiệt hại đáng kể. New Delhi cho biết, tàu Pakistan đã tiếp cận tàu hải quân Ấn Độ đang thực hiện nhiệm vụ giám sát thường lệ, sau đó các động tác điều động của tàu Pakistan dẫn đến va chạm.

Ấn Độ cũng viện dẫn chính Hiệp định năm 1991, cho rằng hoạt động của tàu Pakistan vi phạm trực tiếp Điều 10 của văn kiện này. Hai bên đều yêu cầu phía còn lại tuân thủ thỏa thuận và có biện pháp ngăn sự cố tương tự xảy ra.

Hiện chưa bên nào thông báo biện pháp đáp trả quân sự đối với vụ việc. Hai nước đều lựa chọn kênh ngoại giao để xử lý sự cố, trong bối cảnh quan hệ song phương vẫn nhạy cảm sau cuộc đối đầu quân sự hồi năm ngoái.

Hiệp định về thông báo trước các cuộc tập trận, hoạt động diễn tập và di chuyển quân được Ấn Độ và Pakistan ký năm 1991 nhằm thiết lập cơ chế thông báo và giảm nguy cơ xảy ra khủng hoảng do một bên hiểu sai ý định của bên kia.

Văn kiện quy định các nguyên tắc áp dụng đối với lực lượng lục quân, hải quân và không quân của hai nước. Đối với lực lượng hải quân, Điều 10 quy định tàu chiến và tàu ngầm của hai bên không được tiếp cận cách nhau dưới 3 hải lý khi hoạt động trên vùng biển quốc tế, nhằm tránh xảy ra tai nạn.