2 'sát thủ' giấu mặt trong đĩa salad nhưng ít người biết

Ký sinh trùng trú ngụ trên não

Anh N.H.T (39 tuổi, trú tại Hà Nội) đến bệnh viện khám vì xuất hiện cơn co cứng kèm tê tay trái. Dấu hiệu này kéo dài khoảng 8 ngày. Sau khám, các bác sĩ ghi nhận tổn thương nghi ngờ u não, chưa loại trừ yếu tố nhiễm trùng nên bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương (Hà Nội) để đánh giá chuyên sâu.

Anh T. chia sẻ bản thân là người khỏe mạnh, chưa từng có dấu hiệu của ốm đau, bệnh tật nên nghe tới u não anh đã rất lo lắng. Tại bệnh viện, kết quả cho thấy anh tổn thương não do ký sinh trùng hơn là u não nguyên phát. Xét nghiệm dương tính sán dây chó.

Bản thân anh không tiếp xúc với chó mèo nên nghe tới giun chó mèo anh đã bất ngờ. Tuy nhiên, các bác sĩ cho rằng nguyên nhân nhiễm ký sinh trùng không nhất thiết phải do tiếp xúc trực tiếp với chó, mèo.

Ký sinh trùng hoàn toàn có thể trú ngụ trong đĩa salad. Ảnh: P.Thúy.

Thói quen ăn uống không đảm bảo vệ sinh, đặc biệt là ăn rau sống, thực phẩm tái sống hoặc sử dụng nguồn nước nhiễm bẩn, có thể tạo điều kiện cho trứng ký sinh trùng xâm nhập vào cơ thể, theo đường máu di chuyển đến các cơ quan, trong đó có não.

Anh T. rất thích rau sống và các món salad. Gia đình đều tự tin rằng sản phẩm họ ăn đều tự tay trồng, rất sạch.

Những 'sát thủ' ẩn mình

Bác sĩ chuyên khoa 1 Lê Văn Thiệu - Phòng khám Ký sinh trùng, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương - cho biết, anh thường xuyên tiếp nhận nhiều bệnh nhân đến khám vì ngứa dị ứng, nổi mề đay kéo dài. Kết quả xét nghiệm cho thấy không ít trường hợp nhiễm giun sán với số lượng lớn. Điều đáng nói là khi khai thác tiền sử, nhiều bệnh nhân tỏ ra bất ngờ vì cho rằng bản thân ăn chay trường nhiều năm hoặc chỉ sử dụng thực phẩm organic, tự trồng nên “không thể nhiễm giun sán”.

Theo bác sĩ Thiệu, đây là một quan niệm sai lầm phổ biến. Nhiều người cho rằng ký sinh trùng chỉ đến từ thịt tái, nem chua, tiết canh, trong khi trên thực tế, nhóm người ăn chay, ăn thô, thường xuyên sử dụng rau sống lại là đối tượng có nguy cơ cao nếu khâu vệ sinh không được đảm bảo.

Ít ai nghĩ rằng, việc ăn một đĩa rau sống xanh mướt có thể đang nạp vào người 2 loại ký sinh trùng cực kỳ phổ biến là Toxoplasma gondii (vật chủ là mèo) và giun đũa chó mèo (Toxocara).

Trong đó, trứng giun đũa chó mèo có vỏ rất dày và bám dính tốt, tồn tại lâu trong đất, dễ bám vào lá rau, rễ cây. Khi con người vô tình nuốt phải, ấu trùng có thể “đi lạc” trong cơ thể, di chuyển đến gan, phổi, mắt hoặc não, gây ra các biểu hiện từ ngứa da, nổi mề đay kéo dài đến viêm não, tổn thương mắt nghiêm trọng.

Ngoài ra, việc rửa rau bằng cách ngâm nước muối loãng hoặc dấm không có tác dụng tiêu diệt trứng giun sán. Các loại trứng này có lớp vỏ bảo vệ rất bền vững, không bị phá hủy bởi nước muối hay dấm ở nồng độ thông thường.

Để ngăn ngừa ký sinh trùng từ những đĩa rau sống, bác sĩ Thiệu khuyến cáo nên thực hiện 3 lưu ý:

- Rửa rau dưới vòi nước chảy mạnh, dùng lực của nước và tay chà xát từng lá rau để "đánh bật" trứng giun ra ngoài theo cơ học, không chỉ ngâm trong chậu.

- Gọt vỏ triệt để: Cà rốt, củ cải, khoai tây... trồng dưới đất là ổ chứa trứng giun.

- Chần sơ: Nếu muốn ăn salad, hãy chần rau qua nước sôi vài giây sẽ đảm bảo an toàn hơn nhiều và tuyệt đối hạn chế rau sống vỉa hè.

Ngoài ra, người thường xuyên ăn rau sống nên tẩy giun định kỳ 6 tháng/lần và đi xét nghiệm ký sinh trùng khi có các triệu chứng như ngứa dai dẳng, mệt mỏi kéo dài, sốt nhẹ về chiều không rõ nguyên nhân.

Phương Thúy