4 thói quen thường gặp có thể khiến răng sâu nhanh hơn

Một số thói quen tưởng như vô hại nếu lặp lại thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ sâu răng và các bệnh lý răng miệng.

1. Uống cà phê, trà sữa có nguy cơ sâu răng

Trà sữa, nước ngọt và các loại cà phê pha đường, sữa đặc hoặc siro thường chứa lượng đường đáng kể. Sau khi uống, vi khuẩn trong mảng bám răng có thể sử dụng đường để tạo axit. Axit làm giảm pH trong khoang miệng, thúc đẩy quá trình mất khoáng men răng và về lâu dài có thể góp phần hình thành sâu răng.

Đáng chú ý, không chỉ lượng đường mà tần suất và thời gian răng tiếp xúc với đường cũng rất quan trọng. Nếu một người uống hết đồ uống trong thời gian ngắn rồi vệ sinh răng miệng phù hợp, răng có khoảng thời gian để môi trường trong khoang miệng trở lại cân bằng. Ngược lại, thói quen nhâm nhi một cốc trà sữa, nước ngọt hoặc cà phê có đường trong nhiều giờ khiến răng liên tục tiếp xúc với đường và môi trường axit.

Cà phê đen không đường không gây sâu răng theo cơ chế giống đồ uống nhiều đường. Tuy nhiên, cà phê có tính axit và có thể góp phần gây xỉn màu răng do các hợp chất tạo màu bám trên bề mặt răng. Khi thêm đường, sữa đặc hoặc siro, nguy cơ sâu răng liên quan chủ yếu đến lượng đường trong đồ uống.

Vì vậy, không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn cà phê hay trà sữa. Nên hạn chế đồ uống có đường, tránh nhâm nhi kéo dài và có thể uống nước lọc sau khi sử dụng. Với trà sữa hoặc đồ uống ngọt, càng giảm tần suất sử dụng càng có lợi cho sức khỏe răng miệng.

Trà sữa, nước ngọt chứa lượng đường sau khi uống, vi khuẩn trong mảng bám răng có thể sử dụng đường để tạo axit. Ảnh: TN

2. Ăn vặt, đặc biệt là đồ ngọt quá thường xuyên

Ăn vặt liên tục trong ngày, nhất là các loại bánh kẹo, bánh quy, chocolate, nước ngọt hoặc thực phẩm chứa nhiều đường, khiến răng phải tiếp xúc với đường nhiều lần.

Mỗi lần ăn, đặc biệt khi thực phẩm chứa đường hoặc tinh bột dễ lên men, vi khuẩn trong mảng bám có thể tạo axit. Nếu các đợt tiếp xúc xảy ra liên tục, nước bọt không có đủ thời gian để trung hòa axit và hỗ trợ tái khoáng men răng.

Do đó, thay vì ăn hoặc uống đồ ngọt nhiều lần trong ngày, nên tập trung các bữa ăn chính, hạn chế đồ ăn vặt có đường và ưu tiên những lựa chọn ít đường, giàu dinh dưỡng.

Sau khi ăn, uống một ít nước lọc có thể giúp làm sạch phần thức ăn còn sót lại và hỗ trợ quá trình làm sạch tự nhiên của khoang miệng. Tuy nhiên, uống nước không thay thế việc chải răng và làm sạch kẽ răng.

3. Thường xuyên dùng thực phẩm quá nóng hoặc quá lạnh

Nhiều người cho rằng vừa ăn đồ nóng vừa uống nước lạnh sẽ khiến men răng liên tục "co vào, nở ra", từ đó nứt vỡ và tạo điều kiện cho vi khuẩn gây sâu răng. Đây là cách giải thích quá đơn giản và không phản ánh đầy đủ cơ chế bệnh lý.

Thực tế, nhiệt độ quá nóng hoặc quá lạnh có thể gây cảm giác ê buốt răng, đặc biệt ở những người có men răng bị mòn, tụt nướu hoặc ngà răng bị lộ. Thức ăn, đồ uống quá nóng nếu sử dụng thường xuyên còn có thể gây tổn thương mô mềm trong khoang miệng.

Tuy nhiên, không có bằng chứng cho thấy việc thỉnh thoảng ăn món nóng rồi uống nước lạnh ngay lập tức sẽ làm men răng nứt và trực tiếp gây sâu răng ở người có răng khỏe mạnh.

Nếu thường xuyên bị đau buốt khi ăn nóng, lạnh, chua hoặc ngọt, cần lưu ý bởi đây có thể là dấu hiệu của sâu răng, mòn men, tụt nướu hoặc các vấn đề khác. Khi đó, nên đi khám nha khoa để xác định nguyên nhân.

4. Chải răng ngay sau khi ăn thực phẩm có tính axit

Chải răng là biện pháp quan trọng để phòng sâu răng, nhưng thời điểm thực hiện cũng cần được lưu ý. Sau khi sử dụng các thực phẩm, đồ uống có tính axit như nước ngọt có gas, nước trái cây có tính axit hoặc một số món ăn chua, bề mặt men răng có thể tạm thời bị ảnh hưởng bởi môi trường axit. Chải răng quá mạnh ngay sau đó có thể làm tăng nguy cơ mài mòn cơ học trên bề mặt men răng.

Vì vậy, sau khi ăn hoặc uống thực phẩm có tính axit, có thể súc miệng bằng nước lọc trước và chờ một khoảng thời gian rồi mới chải răng. Không nhất thiết phải áp dụng cứng nhắc mốc 30 phút cho mọi trường hợp; thời gian phù hợp còn phụ thuộc loại thực phẩm và tình trạng răng miệng.

Quan trọng hơn, nên chải răng 2 lần mỗi ngày với kem đánh răng có fluoride, đặc biệt là trước khi đi ngủ, đồng thời làm sạch kẽ răng hằng ngày.

Tóm lại: Sâu răng có thể tiến triển âm thầm và giai đoạn đầu đôi khi chưa gây đau rõ rệt. Khi xuất hiện đau răng kéo dài, ê buốt nhiều, thức ăn thường xuyên mắc vào một vị trí, hôi miệng, sưng nướu hoặc đau khi nhai, tổn thương có thể đã tiến triển.

Để giảm nguy cơ sâu răng, cần hạn chế đồ ăn, thức uống nhiều đường; tránh nhâm nhi đồ uống có đường trong thời gian dài; chải răng đúng cách với kem fluoride; làm sạch kẽ răng và khám nha khoa định kỳ. Nếu đã xuất hiện đau răng, lỗ sâu hoặc ê buốt kéo dài, không nên tự mua thuốc hoặc trì hoãn thăm khám. Phát hiện và điều trị sớm giúp bảo tồn mô răng và hạn chế các biến chứng như viêm tủy, áp xe răng.