65 năm Đường Hồ Chí Minh trên biển: Chiến công huyền thoại tô thắm trang sử oai hùng
Ngày 23/10/1961, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Đoàn 759 (tiền thân của Lữ đoàn 125 Hải quân) làm nhiệm vụ vận chuyển vũ khí, trang thiết bị và nhân lực từ miền Bắc chi viện cho chiến trường miền Nam bằng đường biển.
Đường Hồ Chí Minh trên biển là sáng tạo đặc biệt của Đảng, Quân đội và nhân dân Việt Nam, là kỳ tích sáng tạo của Việt Nam trong chiến tranh nhân dân ở thời đại Hồ Chí Minh. Trong suốt gần 14 năm hoạt động liên tục và bền bỉ (1961-1975), lực lượng Đoàn tàu không số đã chiến đấu oanh liệt, hy sinh anh dũng, lập những chiến công huyền thoại tô thắm trang sử oai hùng của dân tộc.
Quyết định thành lập Đoàn 759 (tiền thân của Đoàn 125 Hải quân) thể hiện tầm nhìn chiến lược và sáng suốt của Đảng, là mốc lịch sử quan trọng, bước phát triển mới của tuyến vận tải chiến lược trên biển chi viện cho chiến trường miền Nam. Trong ảnh: Tập thể cán bộ, chiến sĩ Ban Tham mưu Đoàn 759 thời kỳ đầu thành lập. Ảnh: Tư liệu/TTXVN phát
Tập thể cán bộ, chiến sĩ tàu VT 41 trước giờ xuất phát tại bến K15 (Đồ Sơn, Hải Phòng) chở gần 30 tấn vũ khí vào Cà Mau (1962) - chuyến đầu tiên thành công, mở đường Hồ Chí Minh trên biển. Ảnh: BTHQ/TTXVN phát
Đường Hồ Chí Minh trên biển trở thành một kỳ tích, một huyền thoại, góp phần cùng quân và dân miền Nam đánh thắng chiến lược “Chiến tranh cục bộ” và “Việt Nam hóa chiến tranh” của đế quốc Mỹ. Ảnh: Tư liệu/TTXVN phát
Sau những chuyến thành công đầu tiên vào Cà Mau bằng tàu vỏ gỗ, Quân ủy Trung ương chủ trương nhanh chóng đầu tư, trang bị cho Đoàn 759 (tiền thân của Đoàn 125 Hải quân) loại tàu vỏ sắt trọng tải từ 50 tấn đến 100 tấn. Ảnh: Tư liệu/TTXVN phát
Tàu HQ-671 (phiên hiệu C41) mang số hiệu 641 trong kháng chiến chống Mỹ, là tàu “Không số” được bảo tồn trong số những tàu đầu tiên làm nên huyền thoại “Đường Hồ Chí Minh trên biển”, tập thể 2 lần được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, được công nhận là bảo vật quốc gia đặc biệt năm 2017, hiện được trưng bày tại Bảo tàng Hải quân (Hải Phòng). Ảnh: Tư liệu/TTXVN phát
Năm 1970, Đoàn 125 đã tổ chức 15 chuyến, song chỉ có 5 chuyến vào được bến, 9 chuyến gặp địch tuần tra, kiểm soát gắt gao. Để giữ bí mật con đường chiến lược, tàu phải quay về, một chuyến buộc phải hủy tàu. Trong ảnh: Du kích miền Đông Nam Bộ tiếp nhận và vận chuyển vũ khí do tàu không số chi viện. Ảnh: Tư liệu/TTXVN phát
Trong 2 năm 1973 - 1974, Đoàn 125 đã huy động 380 lượt tàu ra khơi, chuyên chở trên 43.000 tấn hàng, đưa hơn 2.000 lượt cán bộ, chiến sĩ từ hậu phương ra tiền tuyến và từ đất liền ra các đảo, vượt qua chặng đường 158.292 hải lý an toàn. Ảnh: Tư liệu/TTXVN phát
Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, Đoàn 125 thành lập biên đội gồm 3 tàu thần tốc chở lực lượng đặc công hải quân ra giải phóng hầu hết các đảo trong quần đảo Trường Sa. Ảnh: Tư liệu/TTXVN phát
Phục vụ Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử 1975, trong tháng 3 và 4/1975, Đoàn 125 đã vận chuyển gần 17.500 lượt cán bộ, chiến sĩ các đơn vị chủ lực cùng nhiều nhiên liệu, vũ khí, khí tài vào chiến trường. Ảnh: Tư liệu/TTXVN phát
Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ tàu C41 trong chuyến thăm Đoàn 125 Hải quân, năm 1970. Ảnh: Tư liệu/TTXVN phát
Tàu HQ-505, con tàu duy nhất không bị chìm do thuyền trưởng Vũ Huy Lễ quyết định cho tàu “ủi bãi” lên đảo Cô Lin sau khi bị tàu địch bắn cháy, ngày 14/3/1988, trở thành cột mốc chủ quyền sống của Việt Nam ở quần đảo Trường Sa. Ảnh: Đình Trân/ TTXVN
Cuối năm 1987 đầu năm 1988, cán bộ, chiến sĩ các tàu vận tải hải quân đã vượt qua mọi hiểm nguy, khảo sát, thăm dò, vận tải và chốt giữ đảo, cùng các lực lượng tăng cường phòng thủ trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa. Trong ảnh: Kíp chỉ huy tàu Trường Sa 02 hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ vùng đặc quyền kinh tế thuộc khu dầu khí Vũng Tàu. Ảnh: Tứ Hải /TTXVN
Năm 1989, lực lượng tàu vận tải quân sự Hải quân, trong đó có Lữ đoàn 125 đã hoàn thành thắng lợi 8 đợt vận chuyển quân tình nguyện Việt Nam từ Campuchia về nước, bảo đảm an toàn tuyệt đối về người và phương tiện. Ảnh: TTXVN
Tượng đài chiến thắng đường Hồ Chí Minh huyền thoại trên biển trong Khu di tích Quốc gia bến Vàm Lũng, huyện Ngọc Hiển, Cà Mau (2021). Ảnh: TTXVN phát
Bia tưởng niệm tại Khu di tích Bến tàu không số Lộc An, huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Năm 1963, 1964 và 1965, bến Lộc An đã tiếp nhận 3 chuyến của “Đoàn tàu không số” (tiền thân của Lữ đoàn 125 Hải quân), vận chuyển 109 tấn vũ khí trang bị, góp phần vào chiến thắng vang dội Bình Giã, Đồng Xoài, Dầu Tiếng, Bàu Bàng… làm thất bại chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của Mỹ. Ảnh: Đoàn Mạnh Dương/TTXVN
Tháng 6/1997, Vũng Rô (xã Hòa Xuân Nam, huyện Đông Hòa, tỉnh Phú Yên), một trong những bến quan trọng của đường Hồ Chí Minh trên biển, gắn liền với chiến công của những con tàu "Không số” được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là Di tích Lịch sử cấp quốc gia. Ảnh: Trần Lê Lâm /TTXVN
Lễ tưởng niệm các Anh hùng liệt sỹ của Đoàn tàu "Không số" tại vùng biển Hòn Hèo (Ninh Hòa, Khánh Hòa), ngày 13/10/2011, nơi trước đây thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh cùng con tàu C235 và đồng đội đã anh dũng hy sinh. Ảnh: Thế Duyệt /TTXVN
Đảo Phan Vinh, thuộc quần đảo Trường Sa (Khánh Hòa) được lấy theo tên Liệt sỹ, Anh hùng lực lượng vũ trang Nguyễn Phan Vinh, Chỉ huy tàu C235, đã hy sinh anh dũng tại khu vực Hòn Hèo (xã Ninh Vân, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa) trên Đường Hồ Chí Minh trên biển, tháng 3/1968. Ảnh: Phương Hoa /TTXVN