80 năm dưới đáy biển: Mỹ tìm lại hài cốt binh sĩ Thế chiến II trên 'tàu địa ngục' Nhật Bản

Con tàu Oryoku Maru bị đánh chìm tại vịnh Subic vào năm 1944. Ảnh: Wiki.

Lầu Năm Góc đã triển khai một trong những chiến dịch trục vớt dưới nước lớn nhất từ trước đến nay nhằm tìm lại hài cốt binh sĩ Mỹ từ con tàu Oryoku Maru, bị đánh chìm tại vịnh Subic năm 1944.

Họ đã sống sót sau sự sụp đổ của Bataan, chịu đựng nhiều năm bị quân đội Nhật giam cầm, rồi bị dồn chật cứng trong khoang tàu ngột ngạt của một con tàu vận tải đang trên đường đưa họ sang Nhật để lao động cưỡng bức. Nhưng sau đó, bom của Mỹ đã đánh trúng con tàu. Suốt 80 năm qua, có tới khoảng 250 người trong số họ vẫn nằm lại dưới đáy vịnh Subic ở Philippines.

Giờ đây, Lầu Năm Góc đang quay lại để đưa họ trở về.

Tháng 2 vừa qua, Cơ quan Kiểm kê Tù binh và Quân nhân Mất tích thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ (DPAA) đã khởi động một chiến dịch mà họ gọi là một trong những nỗ lực trục vớt lớn nhất và phức tạp nhất từ trước tới nay. Chiến dịch do DPAA dẫn đầu, phối hợp cùng Hải quân Mỹ và chính phủ Philippines. Các quan chức cho biết nhiệm vụ này cũng thể hiện mối liên minh chặt chẽ giữa Mỹ và Philippines, cùng cam kết chung trong việc xác định số phận các quân nhân còn mất tích.

“Nhà ngục nổi”

Ban đầu, Oryoku Maru là một tàu chở khách dân sự. Sau vụ tấn công Trân Châu Cảng, tàu bị hải quân Nhật trưng dụng và biến thành một trong những “tàu địa ngục” khét tiếng trong chiến tranh - những tàu chở hàng bị nhồi nhét quá tải để vận chuyển tù binh Đồng minh tới các trại lao động.

Theo Bộ Chỉ huy Lịch sử và Di sản Hải quân Mỹ, điều kiện trên tàu vô cùng khắc nghiệt. Các khoang tàu chẳng khác gì những nhà ngục nổi, nơi tù binh gần như không có không khí, không gian hay ánh sáng; họ cũng bị thiếu nhà vệ sinh, thức ăn và nước uống.

Ngày 13/12/1944, lính canh Nhật Bản đã dồn 1.619 tù binh chiến tranh - phần lớn là những người sống sót sau Cuộc hành quân tử thần Bataan - xuống các khoang tàu chật chội, không thông gió khi con tàu rời cảng Manila để hướng tới Nhật Bản.

Hai ngày sau, các máy bay ném bom bổ nhào của Hải quân Mỹ từ tàu sân bay USS Hornet và USS Cabot đã tấn công con tàu tại vịnh Subic, mà không hề biết trên tàu có tù binh.

Khoảng 286 tù binh được ghi nhận đã thiệt mạng hoặc mất tích. Khoảng 1.000 người sống sót bơi được vào bờ, nhưng rất ít người vượt qua được những gì xảy ra sau đó - thêm những “tàu địa ngục”, thêm các trại giam, và thêm nhiều trận bom.

Khi chiến tranh kết thúc, chính quyền Mỹ chỉ xác nhận được 128 người sống sót.

Chiến dịch trục vớt đầy thách thức

Xác tàu nằm cách bờ khoảng 550 yard (gần 500 m), ở độ sâu tối đa khoảng 90 feet (khoảng 27 m). Tuy không quá sâu, việc tiếp cận lại rất khó khăn.

Tầm nhìn dưới nước kém do gần cửa một con sông, cộng với việc xác tàu từng bị đánh nổ có chủ ý cách đây nhiều thập kỷ để đảm bảo an toàn cho các tàu thương mại đi qua, đã khiến nơi này trở thành một khối thép rối rắm mà các thợ lặn phải di chuyển hết sức cẩn trọng.

“Chiến dịch này thể hiện cam kết trang nghiêm của chúng tôi trong việc mang lại lời giải đáp đầy đủ nhất có thể cho các gia đình và cho đất nước”, Đại úy Barrett Breland của Lục quân Mỹ, trưởng nhóm nhiệm vụ, cho biết.

“Chúng tôi thực hiện trách nhiệm này với lòng trắc ẩn và sự chính trực. Thành công của nhiệm vụ phụ thuộc vào sự hợp tác chặt chẽ và sự tôn trọng tuyệt đối dành cho những người đã ngã xuống”.

Một đội gồm 15 thợ lặn chuyên môn, làm việc trên tàu cứu hộ USNS Salvor, đã bắt đầu giai đoạn đầu của chiến dịch vào tháng Hai. Hoạt động dự kiến kéo dài đến tháng Tư, nhưng toàn bộ nỗ lực trục vớt có thể mất nhiều năm.

Hành trình tìm lại những người mất tích

Chiến dịch này là một phần trong nỗ lực rộng lớn của Mỹ nhằm tìm kiếm hơn 81.000 quân nhân vẫn còn mất tích từ Thế chiến thứ hai.

Đối với những gia đình đã chờ đợi suốt nhiều thập kỷ, đây không chỉ là một nhiệm vụ mang tính lịch sử. Sau 80 năm, nó có thể là khởi đầu cho câu trả lời mà họ đã chờ đợi quá lâu.

Theo IE

Thu Quyên