Abrams tại Iraq: Xe tăng Mỹ học được gì từ chiến tranh đô thị?

Khi Mỹ mở chiến dịch Iraq năm 2003, M1 Abrams nhanh chóng tham gia các mũi tiến công hướng về Baghdad. Trong giai đoạn đầu, xe tăng hoạt động chủ yếu trong các cuộc hành quân cơ động trên địa hình rộng.

Nhưng sau khi quân đội Iraq tan rã, Abrams bước vào một nhiệm vụ khác. Xe tăng phải hoạt động trong các thành phố, nơi đối phương có thể tiếp cận từ nhiều hướng và sử dụng các tuyến đường, tòa nhà để che giấu lực lượng.

Các trận chiến tại Najaf và những khu vực đô thị khác cho thấy Abrams vẫn có giá trị lớn. Giáp bảo vệ kíp xe. Pháo chính cung cấp hỏa lực chính xác.

Khả năng cơ động giúp xe tăng nhanh chóng thay đổi vị trí. Trong một số chiến dịch, M1A1 Abrams được đánh giá là một trong những hệ thống hỏa lực chính xác nhất của đơn vị, nhờ khả năng sử dụng pháo và súng máy để chế áp mục tiêu từ khoảng cách mà đối phương khó đáp trả hiệu quả.

Tuy nhiên, đô thị cũng làm lộ những điểm yếu khác. Abrams được thiết kế chủ yếu cho chiến trường cơ giới rộng, trong khi thành phố có đường hẹp, vật cản dày đặc và nhiều góc chết.

Đối phương có thể sử dụng súng chống tăng, thiết bị nổ tự chế và các loại bom đặt trên đường để tấn công từ bên sườn, phía sau hoặc bên dưới xe.

Một thay đổi quan trọng vì thế là cách sử dụng xe tăng. Abrams không thể hoạt động hiệu quả nếu tách khỏi bộ binh.

Trong chiến đấu đô thị, bộ binh có nhiệm vụ kiểm soát các tòa nhà và phát hiện vị trí đối phương.

Xe tăng cung cấp hỏa lực và khả năng bảo vệ. 2 lực lượng hỗ trợ lẫn nhau để hạn chế những góc chết của xe tăng. Đây trở thành một bài học quan trọng từ Iraq.

Công nghệ cũng được điều chỉnh theo chiến trường mới. M1A2 SEP được trang bị các hệ thống cho phép trưởng xe và pháo thủ có kính ngắm độc lập.

Khả năng này đặc biệt hữu ích trong môi trường đô thị, nơi mục tiêu có thể xuất hiện đồng thời từ nhiều hướng. Trưởng xe có thể tìm kiếm mục tiêu trong khi pháo thủ vẫn tập trung vào mục tiêu khác.

Những kinh nghiệm đó dẫn tới chương trình Tank Urban Survivability Kit, thường được gọi là TUSK.

Bộ nâng cấp bổ sung giáp bên hông, giáp phản ứng, bảo vệ vị trí súng máy, cải thiện thiết bị quan sát và các trang bị hỗ trợ phối hợp giữa bộ binh với xe tăng.

Mục tiêu là tăng khả năng sống sót và hiệu quả chiến đấu của Abrams trong môi trường mà xe không được thiết kế ban đầu để hoạt động thường xuyên.

Iraq vì thế không cho thấy Abrams đã trở nên lỗi thời. Ngược lại, cuộc chiến chứng minh một xe tăng hiện đại phải có khả năng thích nghi với nhiều loại chiến trường.

M1 Abrams vẫn giữ vai trò quan trọng trong các chiến dịch đô thị, nhưng kinh nghiệm thực tế buộc Mỹ phải thay đổi trang bị và cách sử dụng.

Bài học lớn nhất là xe tăng không thể chiến đấu một mình trong thành phố. Hỏa lực và giáp chỉ phát huy đầy đủ khi kết hợp với bộ binh, trinh sát, chỉ huy và thông tin.

Iraq đã giúp Mỹ chuyển Abrams từ một xe tăng tối ưu cho chiến tranh cơ động thành một phương tiện có khả năng thích nghi tốt hơn với chiến tranh đô thị và các cuộc xung đột cường độ thấp.