Afghanistan đón làn sóng hồi hương lớn chưa từng có

Hàng triệu người tị nạn Afghanistan đã trở về nước trong bối cảnh nước này đang trải qua một giai đoạn chuyển biến mới sau khi Taliban trở lại nắm quyền cách đây 5 năm. Ảnh: UNHCR

“Lịch sử gần đây chưa từng chứng kiến phong trào hồi hương nào có quy mô lớn như thế này”, UNHCR cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội X, đồng thời nhấn mạnh mọi hoạt động hồi hương cần được thực hiện trên cơ sở tự nguyện, an toàn và bảo đảm phẩm giá của người hồi hương.

UNHCR không công bố chi tiết về số người hồi hương từ từng quốc gia, song phần lớn được cho là trở về Afghanistan từ hai nước láng giềng Pakistan và Iran, nơi tập trung đông người Afghanistan phải rời bỏ quê hương sau nhiều thập niên xung đột.

Tại Pakistan, Thủ tướng Shehbaz Sharif hồi tháng 6 cho biết hơn 2,4 triệu người Afghanistan đã trở về nước kể từ khi Islamabad bắt đầu triển khai chương trình hồi hương theo từng giai đoạn vào tháng 9-2023. Theo UNHCR, khoảng 2,1 triệu người Afghanistan đã trở về từ Iran kể từ đầu năm 2025.

Pakistan trong nhiều thập niên qua đã tiếp nhận hàng triệu người Afghanistan tìm nơi lánh nạn do những biến động và xung đột kéo dài tại quốc gia láng giềng. Theo số liệu mới nhất của Liên hợp quốc, hiện có hơn 777.000 người tị nạn Afghanistan có giấy tờ hợp lệ đang sinh sống tại Pakistan, trong khi số người chưa hoàn tất thủ tục giấy tờ được ước tính hơn 1 triệu người.

Làn sóng hồi hương diễn ra trong bối cảnh Afghanistan đang trải qua một giai đoạn chuyển biến mới sau khi Taliban trở lại nắm quyền cách đây 5 năm. Trong báo cáo đánh giá tình hình Afghanistan sau 5 năm Taliban cầm quyền, Phái bộ hỗ trợ của Liên hợp quốc tại Afghanistan (UNAMA) ghi nhận một số dấu hiệu tích cực, trong đó có việc xung đột giảm và tình hình an ninh từng bước được cải thiện.

Theo UNAMA, những chuyển biến này tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động tái thiết và mở ra cơ hội tăng cường hợp tác kinh tế giữa Afghanistan với một số quốc gia trong khu vực. Chính quyền Taliban cũng tập trung vào một số dự án phát triển cơ sở hạ tầng, xây dựng đường sá và mở rộng hệ thống tưới tiêu nhằm hỗ trợ sản xuất nông nghiệp.

Tuy nhiên, việc hàng triệu người trở về nước cũng đặt ra những thách thức lớn đối với Afghanistan, một quốc gia vẫn đang phải đối mặt với những khó khăn nghiêm trọng về kinh tế, việc làm, nhà ở và các dịch vụ cơ bản.

Khả năng tiếp nhận và tái hòa nhập số lượng lớn người hồi hương sẽ là một trong những bài toán cấp thiết đối với chính quyền và các tổ chức nhân đạo. Quyền Trưởng UNAMA Georgette Gagnon nhấn mạnh rằng, sau nhiều thập niên xung đột, người dân Afghanistan mong muốn có một nền hòa bình và cuộc sống ổn định.

Tuy nhiên, để có được hòa bình lâu dài và tạo nền tảng cho phát triển, Afghanistan không chỉ cần chấm dứt xung đột mà còn phải giải quyết những khó khăn về kinh tế, xã hội và đời sống người dân.

Tổng hợp