AI khiến nhân viên văn phòng Trung Quốc gánh việc của 3 người

Wu Qiong, một nhân viên phân tích dữ liệu tại Trung Quốc, từng được giao tự động hóa những báo cáo lặp lại bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Nhưng chỉ sau một thời gian, chính hệ thống cô góp phần xây dựng lại khiến công việc của mình không còn cần thiết. Tháng 4/2026, công ty nơi Wu làm việc cắt giảm nhân sự sau quá trình chuyển hướng sang AI, trong đó toàn bộ bộ phận 50 người của cô bị giải thể. Sau khi mất việc, Wu chuyển sang ngành sản xuất truyền thống với mức lương thấp hơn khoảng 30%.

AI giúp tự động hóa nhiều công việc văn phòng, đồng thời khiến doanh nghiệp thay đổi yêu cầu tuyển dụng và đánh giá hiệu suất nhân viên. (Ảnh: vndigitech)

Câu chuyện của Wu phản ánh áp lực ngày càng lớn đối với nhân viên văn phòng Trung Quốc. AI không chỉ thay thế một số nhiệm vụ mà còn khiến doanh nghiệp kỳ vọng mỗi nhân viên có thể xử lý khối lượng công việc trước đây thuộc về nhiều người. Một nhân viên thiết kế đồ họa tên Li Meng cho biết các vị trí tuyển dụng hiện yêu cầu ứng viên đồng thời biết thiết kế hình ảnh, dựng video, quản lý mạng xã hội và tạo nội dung bằng AI. Trong khi đó, mức lương cô tìm được giảm từ khoảng 10.000 nhân dân tệ xuống còn 5.000-8.000 nhân dân tệ mỗi tháng.

Áp lực tăng năng suất cũng kéo theo thời hạn hoàn thành dự án ngắn hơn và mức thù lao giảm. Họa sĩ minh họa Zhu Zijian cho biết dù đã sử dụng AI để tăng tốc độ làm việc, thu nhập của anh vẫn đi xuống trước khi bị sa thải. Tại một số doanh nghiệp, AI còn làm thay đổi tiêu chí đánh giá nhân viên, khi số lượng báo cáo hoặc sản phẩm hoàn thành được chú trọng hơn. Ranh giới giữa các vị trí cũng dần thu hẹp, buộc nhân sự ở những lĩnh vực như quản lý sản phẩm phải biết sử dụng công cụ lập trình AI.

Nhu cầu nhân sự có kỹ năng AI tăng tại Trung Quốc, trong khi một số vị trí truyền thống ghi nhận mức tuyển dụng giảm. (Ảnh: ocd.vn)

Dữ liệu từ nền tảng tuyển dụng Zhaopin cho thấy trong quý I/2026, nhu cầu tuyển dụng giảm 29% ở nhóm biên tập, 23% với chăm sóc khách hàng và 21% đối với thiết kế đồ họa so với cùng kỳ năm trước. Ngược lại, nhu cầu với các vị trí yêu cầu kỹ năng về mô hình ngôn ngữ lớn tăng 73%. Nhu cầu tuyển kỹ sư AI và nhân sự đào tạo AI đều tăng 17%, trong khi nhóm quản lý sản phẩm AI tăng 81%. Những con số này cho thấy AI không đơn thuần xóa bỏ việc làm mà còn dịch chuyển nhu cầu sang các kỹ năng mới.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng không thể quy toàn bộ làn sóng sa thải cho AI, bởi doanh thu suy giảm và tăng trưởng kinh tế chậm cũng gây sức ép lên doanh nghiệp. Vấn đề là công nghệ đang khiến quá trình thay đổi diễn ra nhanh hơn, trong khi người lao động không phải ai cũng có đủ thời gian để thích nghi. Tại Trung Quốc, các đề xuất chính sách đã hướng đến việc đánh giá tác động việc làm trước khi doanh nghiệp triển khai AI trên diện rộng, đồng thời tăng cường đào tạo lại và hỗ trợ người thất nghiệp do công nghệ. Trong bối cảnh này, khả năng sử dụng AI và kết hợp nhiều kỹ năng có thể trở thành lợi thế quan trọng, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về cách phân chia lợi ích từ năng suất tăng thêm.

Mời quý độc giả xem thêm video: LHQ cảnh báo rùng mình: AI có thể thoát kiểm soát và tống tiền con người.