AI khiến Nvidia ngày càng rời xa 'ân nhân' thời cơ hàn!

Nhiều game thủ cảm thấy bị Nvidia bỏ rơi, khi AI biến hãng chip Mỹ thành công ty giá trị nhất thế giới (4.900 tỉ USD).

“Mảng game không còn là động lực chính của công ty nữa. Đã có một thời điểm nó rõ ràng là như vậy”, nhà phân tích Stacy Rasgon của công ty nghiên cứu Bernstein Research cho biết.

Nvidia đã phổ biến GPU (bộ xử lý đồ họa), cho phép tốc độ khung hình cao và khả năng dựng hình vượt trội, mang lại trải nghiệm chơi game tốt nhất.

Nvidia đã sa thải phần lớn nhân viên và tiến sát bờ vực phá sản khi ra mắt GPU đầu tiên vào năm 1999 là GeForce 256. Nhiều game thủ đã nhanh chóng mua GeForce 256, giúp Nvidia thoát khỏi khủng hoảng.

Hiện nay, khi nhu cầu AI (trí tuệ nhân tạo) tăng vọt, phần lớn doanh thu của Nvidia đến từ các sản phẩm phục vụ lĩnh vực này thay vì game. Khi việc sản xuất chip AI làm thu hẹp nguồn cung bộ nhớ, Nvidia buộc phải đưa ra những quyết định khó khăn về ưu tiên.

Trong bối cảnh thiếu bộ nhớ, không có gì ngạc nhiên khi Nvidia ưu tiên các GPU trung tâm dữ liệu có lợi nhuận cao hơn như Hopper và Blackwell.

Biên lợi nhuận hoạt động của Nvidia trong mảng tính toán và mạng đạt trung bình 69% ba năm qua, so với 40% ở mảng đồ họa hướng tới người tiêu dùng.

“Tôi hiểu Nvidia sẽ chạy theo điều đó, nhưng điều đó khiến tôi đau lòng. Hãy gắn bó với những người đã đưa bạn đến đây. Chính game thủ giúp bạn đi xa đến vậy”, Greg Miller - đồng sáng lập và MC podcast Kinda Funny Games Daily - nói với kênh CNBC.

Nhiều game thủ cảm thấy bị Nvidia bỏ rơi vì AI - Ảnh: SV.

Nhiều game thủ cảm thấy bị Nvidia bỏ rơi vì AI - Ảnh: SV.

Nếu dự đoán của các nhà phân tích là đúng, năm 2026 sẽ là lần đầu tiên trong ba thập kỷ Nvidia không ra mắt thế hệ mới của dòng GPU GeForce dành cho người tiêu dùng.

Song theo Nvidia, game thủ vẫn “cực kỳ quan trọng”. Công ty “luôn đổi mới, thử nghiệm và ra mắt” các công nghệ dành cho game.

Dòng GPU GeForce RTX 50 hiện tại được công bố tại triển lãm CES 2025 vào tháng 1/2025. Tuy nhiên, khi CES 2026 và hội nghị GTC 2026 đã qua, một số người lo ngại đây sẽ là năm đầu tiên không có thế hệ mới, dù Nvidia thường công bố phần cứng muộn nhất vào tháng 9.

Đây có thể là bước ngoặt chiến lược từ Nvidia, nhưng một số game thủ cho rằng điều này không hẳn là xấu cho túi tiền của họ.

“Bạn không thể nâng cấp mỗi năm, nên việc tạm dừng và chờ một thế hệ thực sự đáng giá lại có lợi cho game thủ”, Tim Gettys - đồng sáng lập Kinda Funny Games cùng với Greg Miller - cho biết.

Khi AI lên ngôi

Kỷ nguyên AI hiện tại của Nvidia bắt đầu từ hai thập kỷ trước với việc ra mắt CUDA năm 2006. Khi đó, các nhà phát triển có thể dùng GPU cho tính toán đa dụng thay vì chỉ đồ họa.

Đến năm 2012, năng lực học sâu của Nvidia phát huy khi GPU và CUDA được dùng để xây dựng AlexNet - hệ thống vượt trội trong cuộc thi nhận diện hình ảnh nổi tiếng.

Dù không ngừng sản xuất GPU cho game, Nvidia đã phát tín hiệu chuyển hướng sang AI khi mua lại Mellanox Technologies với giá 7 tỉ USD vào năm 2020. Kể từ đó, công ty liên tục ra mắt các thế hệ GPU cao cấp cùng hệ thống rack cho AI như nền tảng Vera Rubin.

Rack là khung tủ tiêu chuẩn dùng để lắp và sắp xếp các thiết bị máy tính như máy chủ, GPU, thiết bị mạng và hệ thống lưu trữ. Nói đơn giản, rack giống chiếc tủ kim loại cao trong đó xếp nhiều máy chủ lên các tầng để tiết kiệm không gian và dễ quản lý.

Nvidia không công bố giá chip AI, nhưng các nhà phân tích cho rằng một GPU Blackwell có thể lên tới 40.000 USD, còn hệ thống Vera Rubin hoàn chỉnh khoảng 4 triệu USD.

Trong khi đó, GPU gaming RTX 50 có giá từ 299 đến 1.999 USD.

Trong các đợt sốt tiền mã hóa năm 2018 và 2021, GPU Nvidia từng được bán với giá gấp ba lần niêm yết vì dùng để đào Bitcoin và Ethereum. Dù giá giảm sau năm 2022, GPU RTX 5090 hiện vẫn được bán trực tuyến với giá cao gấp đôi giá bán lẻ.

Nhu cầu lớn với thế hệ hiện tại cũng có thể khiến Nvidia chưa vội ra mắt phiên bản mới. Tuy nhiên, nguyên nhân lớn hơn là tình trạng thiếu bộ nhớ.

Các báo cáo cho thấy Nvidia có thể giảm tới 40% sản lượng GPU gaming do thiếu DRAM - loại bộ nhớ cần thiết cho GPU. DRAM cho phép lưu trữ dữ liệu tạm thời với tốc độ cao, giúp GPU xử lý song song nhiều tác vụ cùng lúc.

Máy tính cá nhân (PC), nơi sử dụng GPU gaming, chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ tình trạng thiếu DRAM. Khi giá bộ nhớ tăng, chi phí sản xuất GPU cũng tăng và cuối cùng người tiêu dùng phải gánh chịu.

Theo hãng nghiên cứu Gartner, giá PC có thể tăng 17% năm nay, khiến lượng máy xuất xưởng giảm 10,4%.

“Với việc giá cả mọi thứ đã trở nên đắt đỏ như hiện nay, thật đáng lo ngại khi thấy giá ở mảng game tăng lên mà không có dấu hiệu giảm xuống, trong khi Nvidia rõ ràng đang theo đuổi phân khúc khách hàng hoàn toàn khác”, Tim Gettys nhấn mạnh.

Nvidia có thể rời bỏ mảng game

Nếu thị trường PC giá rẻ biến mất vào năm 2028 như Gartner dự đoán, thị trường GPU gaming giá rẻ của Nvidia cũng sẽ thu hẹp. Thay vào đó, Nvidia có thể dành lượng bộ nhớ hạn chế cho chip AI có biên lợi nhuận cao hơn.

“Nếu có sự trì hoãn hoặc chậm trễ trong lộ trình phát triển game, thì phần lớn có lẽ là do Nvidia không thể sản xuất được các card đồ họa vì thiếu bộ nhớ. Tôi nghĩ rằng mọi lượng bộ nhớ hiện có đều đang được ưu tiên cho điện toán AI”, Stacy Rasgon nhận xét.

Các GPU Nvidia cao cấp như Blackwell hay Rubin sử dụng HBM (bộ nhớ băng thông cao), trong đó nhiều lớp bộ nhớ được xếp chồng lên nhau rất dày để tăng hiệu năng. Tuy nhiên, cách thiết kế này phức tạp và tốn tài nguyên sản xuất hơn. Để tạo ra cùng 1GB HBM, cần nhiều tấm silicon hơn khoảng 3-4 lần so với DRAM thông thường. Điều này khiến nguồn cung bộ nhớ cho thiết bị tiêu dùng ngày càng khan hiếm.

“Xu hướng đó đang khiến toàn bộ ngành thiếu hụt loại bộ nhớ vốn thường được dùng cho các sản phẩm tiêu dùng. Đơn giản là không còn đủ nguồn cung”, Stacy Rasgon bình luận.

Nvidia chia sẻ với CNBC rằng hãng vẫn đang tiếp tục xuất xưởng đầy đủ các GPU GeForce do nhu cầu vẫn rất mạnh, đồng thời làm việc chặt chẽ với các nhà cung cấp để tối đa hóa nguồn cung bộ nhớ.

“Nếu Nvidia kiếm được nhiều tiền gấp 3 lần và cổ đông cũng hài lòng hơn gấp 3, tôi nghĩ công ty sẽ rời bỏ mảng game dù chính nó đã đưa họ đến vị trí ngày hôm nay”, Tim Gettys nhận định.

“DLSS 5 giống cú tát vào mặt”

Tại GTC 2026 hồi giữa tháng 3, ông Jensen Huang (Giám đốc điều hành Nvidia) đã công bố DLSS 5 cho card đồ họa của hãng, nhưng cộng đồng game không mấy hào hứng.

DLSS 5 là phiên bản mới công nghệ nâng cấp hình ảnh bằng AI.

Khuôn mặt nữ chính trong game Resident Evil Requiem trông như người thật khi bật DLSS 5.

Khuôn mặt nữ chính trong game Resident Evil Requiem trông như người thật khi bật DLSS 5.

DLSS nổi tiếng với khả năng tăng tốc độ khung hình bằng cách dựng game ở độ phân giải thấp rồi dùng AI nâng cấp hình ảnh, giúp game chạy mượt hơn trên phần cứng yếu.

Khác với các phiên bản DLSS trước đây - vốn dùng AI để cải thiện tốc độ khung hình trong game, DLSS 5 sử dụng AI tạo sinh để khiến khuôn mặt nhân vật trở nên chân thực và chi tiết hơn. Điều này khiến game thủ lo ngại AI tạo sinh sẽ thay đổi diện mạo game.

Jensen Huang đã giới thiệu DLSS 5 bằng đoạn video trình diễn các phiên bản nhân vật giống như thật trong game nổi tiếng như Resident Evil Requiem, Starfield và Hogwarts Legacy.

“Tôi chơi game vì đó là một loại hình nghệ thuật. Tôi muốn thấy dấu ấn của người sáng tạo trong những gì mình trải nghiệm. DLSS 5 khiến rất nhiều người trong ngành game phải lo ngại, nhất là khi chúng ta đang chứng kiến quá nhiều đợt sa thải và đóng cửa studio”, Greg Miller thổ lộ.

Trong bối cảnh ngành game đang chững lại sau đại dịch COVID-19, hàng loạt studio đã đóng cửa, nhiều dự án bị hủy và hàng nghìn nhân viên mất việc tại các hãng lớn như Epic Games, Microsoft, Sony.

Tim Gettys từng là người ủng hộ các phiên bản DLSS trước đó vì giúp game dễ tiếp cận hơn với người có ngân sách thấp.

“Công nghệ này thật đáng kinh ngạc khi giúp game chạy được trên PC cấu hình thấp. Song khi thêm AI tạo sinh, DLSS 5 giống cú tát vào mặt”, ông nói.

Nỗi lo lớn nhất của Tim Gettys: đây có thể là bước tiến hướng tới việc game được tạo hoàn toàn bằng AI.

Elon Musk cũng đã đề cập đến khả năng này. Trong bài đăng trên X hồi tháng 10.2025, tỷ phú giàu nhất thế giới cho biết studio game của xAI sẽ phát hành “một trò chơi AI tuyệt vời” trước cuối năm 2026.

“Bạn đang trực tiếp thay đổi tác phẩm do các nhà phát triển tạo ra. Đến một lúc nào đó, bạn thay thế họ, khiến studio của họ phải đóng cửa”, Tim Gettys nói.

Phản hồi CNBC về chuyện này, Nvidia cho biết: “Game là một loại hình nghệ thuật sáng tạo, cho phép các nhà phát triển kể những câu chuyện hấp dẫn và đưa người chơi vào những thế giới kỳ diệu. Công nghệ RTX của chúng tôi là công cụ giúp các nhà phát triển hiện thực hóa tầm nhìn sáng tạo, gồm các kỹ thuật dựng hình như ray tracing, path tracing và các công nghệ tăng cường bằng AI như DLSS Super Resolution, DLSS Frame Generation và DLSS 5. Tất cả phối hợp để mang lại hiệu năng và chất lượng hình ảnh tốt nhất”.

Trong bài phát biểu tại GTC 2026, Jensen Huang cho rằng AI sẽ “cách mạng hóa cách đồ họa máy tính được tạo ra”.

Ở phiên hỏi đáp ngày hôm sau đó, ông phản hồi trước ý kiến cho rằng DLSS 5 khiến game trở nên na ná nhau: “Họ hoàn toàn sai”.

Giám đốc điều hành Nvidia nhấn mạnh rằng các nhà phát triển vẫn giữ quyền kiểm soát, có thể “tinh chỉnh AI tạo sinh” để phù hợp với phong cách riêng.

“Bạn sẽ muốn sở hữu một card đồ họa Nvidia hơn”

Trong hơn một thập kỷ, Nvidia cũng cung cấp dịch vụ chơi game đám mây GeForce NOW. Dịch vụ này đã phát triển với nhiều gói đăng ký khác nhau, gồm cả gói miễn phí, cho phép người dùng phát trực tuyến các game họ sở hữu trên các nền tảng như Steam, chạy trên GPU của Nvidia tại trung tâm dữ liệu thay vì thiết bị cá nhân.

“Bạn thấy Xbox và PlayStation và các đối thủ cạnh tranh khác đang cố gắng đưa điện toán đám mây đến tay game thủ theo cách thực sự có ý nghĩa. Nvidia GeForce NOW đã thực sự tìm ra lời giải cho vấn đề đó”, Greg Miller nói.

Tim Gettys cho biết nền tảng phát trực tuyến của Nvidia vượt trội hơn hẳn. “GeForce NOW giúp hàng triệu người có thể tiếp cận trải nghiệm game đỉnh cao, ngay cả khi không có phần cứng mới nhất. Đây thực sự là công nghệ đáng kinh ngạc”, ông nói.

AMD là đối thủ lớn nhất của Nvidia trong mảng game với dòng GPU Radeon. Tuy nhiên, tình trạng thiếu bộ nhớ vẫn là thách thức chung của ngành.

“Nếu Nvidia không có bộ nhớ, AMD cũng sẽ không có. Xét về mặt cảm xúc, cả hai thương hiệu đều có những người hâm mộ riêng và họ có thể rất trung thành”, Stacy Rasgon nói.

Tim Gettys bình luận: “Có một bên được ưa chuộng hơn hẳn. Nếu chơi game trên PC, bạn sẽ muốn sở hữu một card đồ họa Nvidia hơn”.

Sơn Vân

Nguồn Một Thế Giới: https://1thegioi.vn/ai-khien-nvidia-ngay-cang-roi-xa-an-nhan-thoi-co-han-250398.html