AI và chính sách hỗ trợ thúc đẩy doanh nghiệp 'một người' ở Trung Quốc

Phần mềm AI OpenClaw có thể thực hiện nhiều tác vụ như quản lý email hay xây dựng website. Ảnh: SCMP

Theo xu hướng đang nổi lên tại nhiều địa phương, các chính quyền thành phố ở Trung Quốc đã triển khai hàng loạt chính sách ưu đãi nhằm thu hút các nhà sáng lập cá nhân. Trong đó, nhiều nơi cung cấp căn hộ miễn phí, không gian làm việc và thậm chí chuyển đổi các trung tâm dữ liệu chưa được khai thác hiệu quả thành các vườn ươm công nghệ. Đây được xem là một phần trong nỗ lực cạnh tranh giữa các địa phương để thu hút nguồn nhân lực sáng tạo trong lĩnh vực AI.

Theo ChinaDaily, mô hình OPC, viết tắt của “one-person company”, đề cập đến các doanh nghiệp khởi nghiệp do một cá nhân vận hành, với sự hỗ trợ của các công cụ trí tuệ nhân tạo. Nhờ sự phát triển nhanh chóng của các công nghệ tự động hóa như công cụ lập trình, tạo nội dung và phát triển sản phẩm dựa trên AI, các cá nhân hiện có thể xây dựng sản phẩm công nghệ mà không cần nguồn vốn đầu tư mạo hiểm lớn hoặc đội ngũ nhân sự đông đảo.

Trong bối cảnh này, nhiều chính quyền địa phương đã chủ động đưa ra các gói hỗ trợ trong những tháng gần đây, bao gồm cung cấp văn phòng miễn phí, hỗ trợ chi phí điện toán và các khoản vay ưu đãi để phát triển ứng dụng AI. Những chính sách này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nhân cá nhân tham gia vào lĩnh vực công nghệ đang tăng trưởng nhanh.

Làn sóng phát triển OPC bắt đầu thu hút sự chú ý từ tháng 11 năm ngoái, khi thành phố Tô Châu, một trung tâm sản xuất công nghệ cao, công bố kế hoạch xây dựng 30 “cộng đồng OPC” và nuôi dưỡng khoảng 1.000 doanh nghiệp một người vào năm 2028. Sáng kiến này nhanh chóng tạo hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy nhiều địa phương khác triển khai các chương trình tương tự.

Tại Thượng Hải, quận Phố Đông đã đề xuất hỗ trợ chi phí điện toán lên tới 300.000 nhân dân tệ (tương đương khoảng 44.000 USD) cho các công ty khởi nghiệp. Trong khi đó, thành phố Vũ Hán triển khai các khoản vay chuyên biệt dành cho doanh nhân AI cá nhân, đồng thời cam kết hỗ trợ một phần thiệt hại trong trường hợp doanh nghiệp không thành công.

Cách tiếp cận này phản ánh mô hình phát triển quen thuộc của Trung Quốc, kết hợp giữa định hướng từ chính phủ trung ương và sự cạnh tranh giữa các địa phương nhằm thúc đẩy các ngành công nghiệp mới. Tại kỳ họp thường niên gần đây, giới lãnh đạo Trung Quốc đã xác định việc mở rộng ứng dụng AI là một trong những ưu tiên trọng tâm.

Theo ông Lin Zhang, chuyên gia nghiên cứu về kinh tế số tại Đại học New Hampshire, Trung Quốc có thể được ví như một “Thung lũng Silicon quy mô lớn”, nơi toàn bộ hệ thống hành chính được huy động khi xuất hiện công nghệ mới. Nhận định này cho thấy vai trò nổi bật của nhà nước trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo tại Trung Quốc.

Khác với mô hình tại Thung lũng Silicon, nơi các quỹ đầu tư mạo hiểm đóng vai trò chủ đạo, Trung Quốc dựa nhiều hơn vào chính sách công và nguồn lực nhà nước để thúc đẩy hệ sinh thái AI. Chính phủ nước này đã thành lập các quỹ đầu tư, xây dựng hạ tầng dữ liệu và đóng vai trò là khách hàng đầu tiên cho các sản phẩm AI nội địa.

Bên cạnh đó, một số địa phương còn hỗ trợ các doanh nhân tích hợp OpenClaw, phần mềm AI mã nguồn mở đang được quan tâm, vào các ứng dụng công nghiệp. Công cụ này có thể thực hiện nhiều tác vụ như quản lý email hoặc xây dựng website, dù vẫn tồn tại những lo ngại về bảo mật.

Các khoản hỗ trợ dành cho OPC thường được triển khai thông qua các cơ sở chuyên biệt đang được xây dựng trên khắp cả nước. Tuy nhiên, khái niệm OPC vẫn chưa có sự thống nhất, khi một số chương trình cho phép cả các doanh nghiệp có quy mô hai hoặc ba người tham gia.

Ông Duke Wang, đồng sáng lập chương trình khởi nghiệp I Have a Demo, cho biết đã hợp tác với chính quyền địa phương tại Hàng Châu để vận hành một không gian OPC trong khu làm việc chung do nhà nước quản lý. Cơ sở này đã hỗ trợ một số công ty phát triển các ứng dụng AI, bao gồm thiết bị đeo thông minh.

Theo ông Wang, ngoài việc cung cấp không gian làm việc miễn phí, chính quyền địa phương còn hỗ trợ kết nối giữa các doanh nghiệp khởi nghiệp với khách hàng và đối tác tiềm năng, qua đó góp phần thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Tại Thâm Quyến, một quan chức quận Luohu cho biết mục tiêu của địa phương là hỗ trợ hơn 50 công ty khởi nghiệp AI. Các doanh nhân được khuyến khích phát triển ứng dụng phục vụ các doanh nghiệp sản xuất và thương mại lớn, nhằm đẩy nhanh quá trình ứng dụng AI trong khu vực.

Trong một số trường hợp, việc thúc đẩy mô hình OPC cũng giúp chính quyền địa phương tận dụng các cơ sở hạ tầng chưa được sử dụng hiệu quả, như các tòa nhà văn phòng hoặc trung tâm dữ liệu. Trong những năm gần đây, nhiều địa phương đã đầu tư mạnh vào hạ tầng dữ liệu nhưng chưa đánh giá đầy đủ nhu cầu thị trường, dẫn đến tình trạng dư thừa công suất.

Một doanh nhân tại tỉnh Chiết Giang cho biết trung tâm dữ liệu nơi ông làm việc đang cung cấp miễn phí không gian và năng lực tính toán thông qua các chương trình hỗ trợ OPC, nhằm thu hút khách hàng lâu dài. Tuy nhiên, trung tâm này gặp khó khăn do sử dụng các loại chip nội địa chưa tương thích hoàn toàn với hệ sinh thái công nghệ phổ biến, vốn được thiết kế cho các sản phẩm của Nvidia.

Dù nhận được nhiều hỗ trợ, triển vọng của các OPC vẫn còn nhiều bất định. Các nhà đầu tư cho rằng phần lớn các doanh nghiệp dạng này khó có thể phát triển thành mô hình kinh doanh bền vững. Tuy nhiên, các chính sách ưu đãi hiện nay vẫn khuyến khích nhiều cá nhân tham gia thử nghiệm ý tưởng khởi nghiệp.

Đối với nhiều lao động trong lĩnh vực công nghệ, OPC được xem là một lựa chọn mới trong bối cảnh thị trường việc làm biến động, với nguy cơ sa thải và thay thế bởi AI ngày càng gia tăng.

Một ví dụ điển hình là ông Ma Ruipeng, 41 tuổi, đã rời bỏ công việc lập trình sau gần 20 năm để phát triển phần mềm AI hỗ trợ tạo ứng dụng di động. Làm việc tại nhà riêng ở Bắc Kinh, ông sử dụng nhiều thiết bị và công cụ AI, trong đó có OpenClaw, để xây dựng dự án cá nhân.

Dù chưa tạo ra lợi nhuận và vẫn phải dựa vào tiền tiết kiệm, ông Ma cho rằng việc làm việc cùng AI là cơ hội để thích nghi với sự thay đổi của công nghệ. Theo ông, AI không chỉ là thách thức mà còn là động lực mở ra hướng đi mới cho các cá nhân trong nền kinh tế số.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc