Ấn Độ đẩy mạnh năng lực đóng tàu quân sự và thương mại toàn cầu với gói hỗ trợ 9,6 tỷ USD

Bộ Quốc phòng Ấn Độ nhận định thị trường đóng tàu quốc tế đang xuất hiện sự dịch chuyển lớn, mở ra thời cơ để nước này tăng cường năng lực sản xuất quốc phòng nội địa và mở rộng thị phần hàng hải. Phát biểu tại lễ khởi công các dự án mở rộng của hai doanh nghiệp quốc phòng GRSE và YIL tại bang Tây Bengal, Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh cho biết nhu cầu tàu chiến và tàu thương mại đang tăng mạnh, trong khi năng lực tại nhiều quốc gia phương Tây có xu hướng thu hẹp.

Nghịch lý thị trường và khoảng trống công nghiệp đóng tàu

Theo Bộ trưởng Rajnath Singh, thị trường đóng tàu thế giới đang ghi nhận sự mất cân đối giữa nhu cầu và năng lực cung ứng. Trong khi nhu cầu trang bị tàu quân sự lẫn tàu vận tải thương mại liên tục gia tăng, năng lực sản xuất của các quốc gia đóng tàu truyền thống như Anh, Mỹ, Hà Lan và Pháp lại suy giảm do chi phí vận hành cao và thiếu hụt nhân lực kỹ thuật.

Sự sụt giảm này cùng với tốc độ thay đổi nhanh chóng của công nghệ đã tạo ra khoảng trống đáng kể trong chuỗi cung ứng toàn cầu trên cả ba lĩnh vực: thiết kế kỹ thuật, sản xuất lắp ráp và dịch vụ bảo trì, sửa chữa, đại tu (MRO).

Hải quân Ấn Độ tiếp nhận Samarthak - tàu đa năng nội địa đầu tiên của nước này, tháng 8-2026.

Lợi thế kỹ thuật và định hướng nâng cao năng lực tác chiến

Về mặt kỹ thuật, năng lực thiết kế tàu hiện đại không còn là ưu thế độc quyền của các cường quốc truyền thống. Ấn Độ đặt mục tiêu tận dụng nguồn lực kỹ sư, chuyên gia công nghệ thông tin cùng ứng dụng công nghệ mô phỏng và trí tuệ nhân tạo (AI) để chủ động phát triển các thiết kế tàu hoàn chỉnh, đăng ký sở hữu trí tuệ và xuất khẩu.

Về quy trình sản xuất, Ấn Độ sở hữu lợi thế nhờ ngành công nghiệp thép phát triển, nguồn nhân lực kỹ thuật dồi dào và mạng lưới doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME) phụ trợ. Đối với lĩnh vực MRO, Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ đánh giá mảng này không đòi hỏi quy mô vốn quá lớn mà tập trung vào quy trình kiểm chuẩn chất lượng, tính kỷ luật kỹ thuật và thời gian bàn giao.

Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh (thứ hai, từ trái sang) dự lễ khởi công các dự án mở rộng của hai doanh nghiệp quốc phòng GRSE và YIL, tháng 8-2026.

Việc làm chủ công nghệ và mở rộng chuỗi sản xuất quốc phòng không chỉ giảm phụ thuộc nguồn cung nước ngoài mà còn tác động trực tiếp đến khả năng duy trì hệ số kỹ thuật của khí tài trên chiến trường. Ấn Độ xác định chuyển dịch phương thức từ việc tìm kiếm nguồn nhập khẩu sang phát triển các sản phẩm công nghiệp quốc phòng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Thực trạng ngành và mục tiêu chiến lược giai đoạn 2030-2047

Theo báo cáo từ hãng nghiên cứu Fortune Business Insights, quy mô thị trường đóng tàu toàn cầu hiện vượt mức 175 tỷ USD. Tuy nhiên, thị trường này đang do Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc thống lĩnh với khoảng 95% thị phần kết hợp.

Số liệu từ Quỹ Hàng hải quốc gia (NMF) cho thấy Ấn Độ hiện xếp vị trí thứ 16 trên thế giới, chỉ chiếm khoảng 0,06% thị phần đóng tàu toàn cầu. Hiện tại, chưa tới 10% số tàu thuộc quyền sở hữu của Ấn Độ được xuất xưởng từ các cơ sở nội địa, và chỉ có 8 trong tổng số 61 nhà máy đóng tàu của nước này đạt tiêu chuẩn quy mô lớn.

Để khắc phục những hạn chế về hạ tầng và tăng cường sức cạnh tranh, chính phủ của Thủ tướng Narendra Modi đã phê duyệt gói ngân sách hỗ trợ trị giá khoảng 9,6 tỷ USD. Động thái này nhằm hiện đại hóa trang thiết bị cho các xưởng đóng tàu, đáp ứng mục tiêu đưa Ấn Độ vào tốp 10 quốc gia đóng tàu hàng đầu thế giới vào năm 2030 và vươn lên tốp 5 vào năm 2047.