Ấn Độ - Nga nâng tầm hợp tác kinh tế

Tổng thống Nga Vladimir Putin (trái) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Ảnh: Reuters

Thượng đỉnh Ấn Độ - Nga

Tại New Delhi, Thủ tướng Narendra Modi đón tiếp nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin trong bối cảnh Ấn Độ - nền kinh tế của quốc gia đông dân nhất thế giới với hơn 1,45 tỷ người, chịu nhiều sức ép từ thuế quan của Mỹ với mức thuế 50% kể từ tháng 8/2025. Đây là một trong những mức thuế cao nhất đối với bất kỳ quốc gia nào mà Mỹ áp dụng vì “liên quan đến việc Ấn Độ tiếp tục mua dầu mỏ của Nga”, theo tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Dù chuyến thăm Ấn Độ của ông Putin được lên kế hoạch trước khi quan hệ Mỹ - Ấn “xấu đi”, cho thấy Ấn Độ và Nga vẫn mong muốn thắt chặt quan hệ giữa hai nước, thể hiện qua chính sách ngoại giao kinh tế.

Theo CNBC, tại hội nghị Thượng đỉnh Ấn Độ - Nga thường niên lần thứ 23 diễn ra hôm nay 5/12 tại New Delhi, nhà lãnh đạo hai nước sẽ ra một tuyên bố chung và có thể ký kết một loạt thỏa thuận kinh tế song phương.

Theo thống kê, trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2025, kim ngạch thương mại giữa Ấn Độ và Nga đạt gần 70 tỷ USD, nghiêng hẳn về phía Nga. Bởi xuất khẩu của Ấn Độ sang Nga chỉ đạt gần 5 tỷ USD, trong khi nhập khẩu gần 64 tỷ USD. Hai nước đặt mục tiêu mở rộng thương mại song phương lên 100 tỷ USD vào năm 2030, như RT trích dẫn lời của Tổng thống Putin, Moscow muốn đưa hợp tác kinh tế với New Delhi lên một “tầm cao mới”.

Tháp tùng chuyến thăm Ấn Độ lần đầu tiên của “ông chủ” điện Kremlin sau 4 năm là một loạt giám đốc điều hành công ty lớn của Nga, bao gồm ngân hàng Sberbank lớn nhất nước này. Reuters thông tin, Sberbank đang nỗ lực tăng cường nhập khẩu công nghiệp và thu hút lao động từ Ấn Độ. Phó Tổng Giám đốc điều hành thứ nhất Alexander Vedyakhin của Sberbank cho hay, Nga dự kiến thiếu hụt khoảng 3,1 triệu lao động vào năm 2030. Lao động Ấn Độ có thể bù đắp khoảng trống đó nhờ vào lực lượng lao động lành nghề và là một trong những lĩnh vực hợp tác của Nga.

Cân bằng lợi ích

Nghiên cứu viên Aleksei Zakharov, thỉnh giảng tại Quỹ Nghiên cứu quan sát (Observer Research Foundation) của Ấn Độ khẳng định, hội nghị Thượng đỉnh Ấn Độ - Nga với vấn đề thương mại trọng tâm, có thể giúp Ấn Độ đạt được thương mại song phương cân bằng hơn với Nga.

Ấn Độ có thể tăng cường xuất khẩu máy móc, hóa chất, thực phẩm và dược phẩm, công nghệ thông tin sang Nga, trong khi Moscow đang giới thiệu các giải pháp công nghệ cho năng lượng hạt nhân dân sự, bao gồm việc xây dựng các lò phản ứng mô đun nhỏ tại Ấn Độ.

CNBC cũng trích dẫn phát biểu của nghiên cứu viên cao cấp Chietigj Bajpaee về Nam Á cho chương trình châu Á - Thái Bình Dương tại Chatham House: “New Delhi và Moscow đang tìm cách bù đắp cho việc Ấn Độ giảm mua dầu mỏ của Nga bằng cách đa dạng hóa quan hệ thương mại sang các lĩnh vực khác, bao gồm hợp tác quốc phòng và hạt nhân dân sự”.

Theo các nhà phân tích, thuế quan của Mỹ đẩy Ấn Độ xích lại gần Nga hơn. Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ - Nga lần này mang đến cơ hội cho cả hai bên nhằm “tái khẳng định mối quan hệ đặc biệt giữa hai nước” trong bối cảnh Ấn Độ đang chịu áp lực mạnh mẽ từ vấn đề này.

Thương mại Ấn Độ - Nga đã có sự chuyển dịch lớn kể từ năm 2022, tăng vọt từ mức khiêm tốn 10 tỷ USD lên mức kỷ lục gần 70 tỷ USD hiện nay, chủ yếu do nhu cầu dầu thô Nga giảm giá của New Delhi. Đây cũng là mặt hàng xuất khẩu chủ đạo của Nga sang thị trường Ấn Độ trong ba năm qua. Nga đang mở rộng hiện diện ngân hàng tại Ấn Độ; đồng thời Ấn Độ cũng tìm cách tăng xuất khẩu sang Nga với các mặt hàng nông sản, hải sản, dược phẩm và thực phẩm chế biến.

Dù vậy, New Delhi gần đây có những động thái xoa dịu Washington, cắt giảm mua dầu của Nga dưới áp lực từ các lệnh trừng phạt của Mỹ nhắm vào hai tập đoàn dầu mỏ hàng đầu Nga là Rosneft và Lukoil, cũng như đồng ý mua 2,2 triệu tấn khí hóa lỏng từ Mỹ.