Ăn nhiều thịt thường xuyên, chức năng thận thay đổi thế nào?

Thịt là thực phẩm phổ biến có thể chế biến được thành nhiều món trong mỗi bữa ăn hàng ngày. Ảnh: Shutterstock.

Thịt là thực phẩm không thể thiếu trong bữa ăn của nhiều gia đình. Tuy nhiên, không ít người có thói quen ăn nhiều thịt mỗi ngày với quan niệm càng bổ sung nhiều protein càng tốt cho sức khỏe.

Trên thực tế, các nghiên cứu cho thấy tiêu thụ quá nhiều thịt trong thời gian dài có thể làm tăng gánh nặng cho thận, nhất là ở người đã mắc bệnh thận mạn, tăng huyết áp hoặc đái tháo đường.

Vì sao ăn nhiều thịt có thể khiến thận "mệt" hơn?

Theo Hiệp hội Thận Quốc gia Mỹ (NKF), protein trong thịt sau khi được cơ thể tiêu hóa sẽ tạo ra các sản phẩm chuyển hóa chứa nitơ như urê. Đây là những chất thải mà thận phải lọc và đào thải ra ngoài qua nước tiểu.

Theo tổng quan đăng trên Annual Review of Nutrition, khi lượng protein động vật nạp vào quá cao trong thời gian dài, cầu thận sẽ phải tăng cường hoạt động để đáp ứng nhu cầu lọc chất thải. Hiện tượng này được gọi là tăng lọc cầu thận.

Ở người khỏe mạnh, tình trạng tăng lọc có thể chưa gây ảnh hưởng ngay lập tức. Tuy nhiên, nếu kéo dài trong nhiều năm, áp lực liên tục lên cầu thận khiến chức năng lọc suy giảm nhanh hơn, đặc biệt ở người có sẵn bệnh lý nền.

Ngoài ra, nhiều loại thịt đỏ và thịt chế biến còn chứa lượng lớn chất béo bão hòa, natri và phosphate. Khi tiêu thụ thường xuyên, các thành phần này không chỉ làm tăng gánh nặng chuyển hóa mà còn góp phần làm tăng huyết áp - một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến bệnh thận mạn.

Nghiên cứu đăng trên BMJ Open với gần 9.800 người trưởng thành Trung Quốc cũng cho thấy những người ăn thịt chế biến từ 3 khẩu phần mỗi tuần trở lên có chức năng lọc của thận thấp hơn và nguy cơ mắc bệnh thận mạn cao hơn khoảng 40% so với nhóm ăn rất ít (không ăn hoặc chỉ ăn một bữa mỗi tuần).

Các loại thịt chế biến như xúc xích, thịt nguội, thịt xông khói... là nhóm thịt có nguy cơ gây hại thận cao nếu ăn nhiều. Ảnh: Magnific.

Một số thói quen ăn thịt khiến thận phải làm việc quá sức

Không chỉ lượng thịt tiêu thụ, cách ăn hàng ngày cũng có thể làm tăng gánh nặng cho thận.

- Ăn quá nhiều thịt trong một bữa

Nhiều người có thói quen ăn lượng lớn thịt trong một bữa, đặc biệt khi ăn lẩu hoặc tiệc nướng. Điều này khiến cơ thể phải chuyển hóa lượng protein lớn trong thời gian ngắn, làm tăng lượng urê và khiến thận hoạt động nhiều hơn.

Thường xuyên ăn thịt chế biến

Xúc xích, thịt xông khói, thịt hộp hay các loại thịt hun khói chứa nhiều muối và chất bảo quản. Ăn thường xuyên có thể làm tăng lượng natri nạp vào cơ thể, góp phần làm tăng huyết áp và gây áp lực lên thận.

Bữa ăn nhiều thịt nhưng ít rau xanh

Một khẩu phần chủ yếu gồm thịt, ít rau và trái cây sẽ thiếu chất xơ, vitamin cùng các chất chống oxy hóa. Chế độ ăn này cũng làm tăng tải lượng axit cho cơ thể, khiến thận phải làm việc nhiều hơn để duy trì cân bằng.

Ăn thịt đỏ gần như mỗi ngày

Một sai lầm nên bỏ là duy trì thói quen ăn thịt đỏ trong hầu hết bữa ăn suốt nhiều năm. Thay vào đó, nên đa dạng nguồn protein bằng cá, thịt gia cầm, trứng hoặc các loại đậu để giảm áp lực lên thận.

Ăn quá mặn khi chế biến thịt

Các món kho, nướng hoặc rim thường sử dụng nhiều muối, nước mắm và nước tương. Lượng natri dư thừa có thể khiến cơ thể giữ nước, làm tăng huyết áp và buộc thận phải hoạt động nhiều hơn để đào thải.

Ăn thịt thế nào để bảo vệ chức năng thận?

Các chuyên gia cho rằng không cần loại bỏ hoàn toàn thịt khỏi chế độ ăn vì đây vẫn là nguồn cung cấp protein, sắt, kẽm và vitamin B12 quan trọng. Điều cần thiết là kiểm soát lượng tiêu thụ và lựa chọn loại thịt phù hợp.

Nên ưu tiên thịt gia cầm bỏ da, cá và nguồn protein thực vật như đậu nành, đậu lăng hoặc các loại hạt. Đồng thời, hạn chế thịt chế biến và giảm lượng thịt đỏ trong thực đơn hàng tuần.

Mỗi bữa ăn cũng nên kết hợp nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt để bổ sung chất xơ, vitamin và khoáng chất, giúp giảm gánh nặng chuyển hóa cho thận.

Đối với người mắc bệnh thận mạn, tăng huyết áp hoặc đái tháo đường, lượng protein cần được điều chỉnh phù hợp theo từng giai đoạn bệnh. Vì vậy, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi áp dụng chế độ ăn giàu đạm hoặc thay đổi thực đơn hàng ngày.