An ninh năng lượng - Nền tảng bảo đảm an ninh lương thực và ổn định kinh tế

Phát biểu tại tọa đàm “An ninh năng lượng – Trụ cột của an ninh quốc gia trong bối cảnh rủi ro an ninh phi truyền thống”, ông Đặng Quang Hùng nhấn mạnh, khí thiên nhiên là nguồn nguyên liệu đầu vào thiết yếu của ngành sản xuất phân bón và hóa chất. Trong khi đó, phân bón giữ vai trò quan trọng đối với năng suất cây trồng, sản lượng nông nghiệp và khả năng bảo đảm an ninh lương thực quốc gia. Khi sản xuất nông nghiệp được duy trì ổn định, nền kinh tế – xã hội cũng có thêm dư địa để ứng phó với những biến động từ bên ngoài.

Theo ông Hùng, năng lượng, lương thực và kinh tế tạo thành một “tam giác an ninh” có mối quan hệ chặt chẽ, tác động trực tiếp lẫn nhau. Khi nguồn năng lượng bị gián đoạn hoặc giá nhiên liệu tăng cao, chi phí sản xuất phân bón sẽ gia tăng, kéo theo giá thành sản xuất nông nghiệp tăng, ảnh hưởng đến thu nhập của người nông dân, mặt bằng giá hàng hóa và khả năng duy trì nguồn cung lương thực.

Thực tiễn những năm gần đây cho thấy chuỗi liên kết này đang chịu sức ép ngày càng lớn từ nhiều nhóm rủi ro phi truyền thống, nổi bật là biến động địa chính trị và giá năng lượng toàn cầu; đứt gãy chuỗi cung ứng nguyên liệu, logistics; biến đổi khí hậu, thiên tai; yêu cầu chuyển đổi xanh, giảm phát thải; cùng các rủi ro về công nghệ, an ninh mạng và cạnh tranh nguồn cung nguyên liệu. Những yếu tố này không chỉ tác động đến hoạt động sản xuất công nghiệp mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cung ứng vật tư đầu vào cho nông nghiệp.

Ông Đặng Quang Hùng, Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo - Phú Mỹ).

Bảo đảm nguồn phân bón cho sản xuất nông nghiệp

Là một trong những doanh nghiệp chủ lực của ngành phân bón và hóa chất Việt Nam trong hơn hai thập kỷ qua, PVFCCo – Phú Mỹ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì nguồn cung phân bón cho thị trường trong nước. Doanh nghiệp hiện cung cấp nhiều dòng sản phẩm như Đạm Phú Mỹ, NPK Phú Mỹ cùng các sản phẩm phân bón và hóa chất phục vụ sản xuất nông nghiệp cũng như nhiều ngành kinh tế khác.

Riêng Nhà máy Đạm Phú Mỹ mỗi năm tiêu thụ khoảng 600 triệu m³ khí thiên nhiên, tương đương khoảng 5% sản lượng khí khai thác trong nước. Quy mô tiêu thụ này cho thấy việc bảo đảm nguồn khí ổn định không chỉ quyết định khả năng vận hành của nhà máy mà còn liên quan trực tiếp đến nguồn cung phân bón phục vụ nền nông nghiệp Việt Nam.

Bên cạnh năng lực sản xuất, PVFCCo – Phú Mỹ đã xây dựng hệ thống phân phối rộng khắp với 63 Nhà phân phối cấp 1, 4.407 Nhà phân phối cấp 2 và 97 kho trung chuyển, có tổng sức chứa khoảng 250.000 tấn. Mạng lưới này giúp sản phẩm được đưa đến các vùng sản xuất nông nghiệp một cách kịp thời, kể cả tại khu vực vùng sâu, vùng xa; đồng thời nâng cao khả năng dự trữ, điều phối hàng hóa và ứng phó trước những biến động của thị trường.

PVFCCo với thương hiệu Phân bón Phú Mỹ góp phần quan trọng đảm bảo an ninh lương thực, an ninh nông nghiệp quốc gia

Nâng cao năng lực tự chủ và sức chống chịu

Không chỉ tập trung bảo đảm nguồn cung trước mắt, PVFCCo – Phú Mỹ đang từng bước chuyển dịch theo mô hình phát triển bền vững nhằm nâng cao năng lực tự chủ và sức chống chịu trước các rủi ro mới. Doanh nghiệp đã triển khai chương trình chuyển đổi số, ứng dụng các hệ thống tối ưu hóa năng lượng, giám sát thiết bị từ xa, quản lý vận hành và kiểm soát an toàn, qua đó nâng cao hiệu quả sản xuất, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải.

Cùng với đó, PVFCCo – Phú Mỹ đang xây dựng lộ trình giảm phát thải đến năm 2050, từng bước chuẩn bị điều kiện tham gia thị trường carbon, nghiên cứu các công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon, hydro xanh và amoniac xanh, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0”.

Đây là định hướng quan trọng giúp doanh nghiệp thích ứng với quá trình chuyển dịch năng lượng, đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng cao, đồng thời củng cố năng lực cạnh tranh trong dài hạn.

Từ thực tiễn hoạt động, ông Đặng Quang Hùng kiến nghị cần tăng cường sự phối hợp giữa Nhà nước, Petrovietnam và các doanh nghiệp trong chuỗi sản xuất. Theo đó, Nhà nước cần hoàn thiện hệ thống dự báo, cảnh báo sớm các rủi ro về năng lượng và chuỗi cung ứng, đồng thời xây dựng cơ chế, chính sách carbon minh bạch và phù hợp với thực tiễn.

Petrovietnam cần tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong bảo đảm nguồn năng lượng, trong đó có việc duy trì nguồn khí ổn định cho các cơ sở sản xuất phân bón, hóa chất và những ngành công nghiệp thiết yếu. Về phía doanh nghiệp, cần chủ động chuyển đổi xanh, tối ưu hóa sử dụng năng lượng, tăng cường quản trị rủi ro, bảo đảm an toàn và duy trì liên tục hoạt động sản xuất.

Theo đại diện PVFCCo – Phú Mỹ, an ninh năng lượng không chỉ được đo bằng khả năng cung cấp đủ nhiên liệu cho nền kinh tế, mà còn thể hiện ở năng lực duy trì ổn định các chuỗi sản xuất thiết yếu. Khi nguồn năng lượng được bảo đảm, các nhà máy phân bón vận hành thông suốt, nguồn vật tư nông nghiệp được cung ứng kịp thời, qua đó tạo nền tảng cho sản xuất nông nghiệp, bảo đảm an ninh lương thực và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế trước những biến động ngày càng phức tạp, khó lường.