An toàn thực phẩm dịp Tết Nguyên đán:Tăng cường quản lý ngay từ cơ sở

Trước thực tế đó, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố Hà Nội đã tiến hành giám sát chuyên đề về công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này. Đợt giám sát cho thấy, bên cạnh những chuyển biến tích cực, công tác quản lý an toàn thực phẩm vẫn bộc lộ không ít tồn tại, hạn chế, đòi hỏi sớm được khắc phục nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý.

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố Hà Nội khảo sát về an toàn thực phẩm tại xã Đại Xuyên.

Tăng cường thanh tra, kiểm tra trọng tâm, trọng điểm

Qua giám sát cho thấy, quy mô công tác quản lý an toàn thực phẩm trên địa bàn Hà Nội là rất lớn. Toàn thành phố hiện có hàng chục nghìn cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm, trong đó phần lớn là cơ sở nhỏ lẻ, hộ kinh doanh cá thể, phân bố rộng khắp tại các quận, huyện, thị xã. Riêng lĩnh vực kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố chiếm tỷ lệ cao, tập trung nhiều tại khu vực nội đô, khu công nghiệp, trường học, bệnh viện.

Theo báo cáo của các xã, phường tại buổi giám sát, hằng năm, thành phố tổ chức hàng nghìn lượt thanh tra, kiểm tra về an toàn thực phẩm, tập trung vào các dịp cao điểm như Tết Nguyên đán, Tháng hành động vì an toàn thực phẩm và mùa lễ hội. Qua kiểm tra, nhiều cơ sở vi phạm đã bị xử phạt hành chính với tổng số tiền lên tới hàng chục tỷ đồng; đồng thời buộc tiêu hủy nhiều tấn thực phẩm không bảo đảm an toàn, không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Phó Trưởng ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố Nguyễn Văn Thắng cho biết, qua giám sát cũng bộc lộ rõ thực tế, bình quân mỗi cán bộ làm công tác quản lý an toàn thực phẩm ở cấp cơ sở phải phụ trách hàng trăm cơ sở sản xuất, kinh doanh, trong khi lực lượng chủ yếu là kiêm nhiệm, điều kiện về trang thiết bị, phương tiện phục vụ kiểm tra còn nhiều hạn chế. Thực tế này khiến việc kiểm tra thường xuyên, liên tục gặp nhiều khó khăn, nhất là đối với các loại hình kinh doanh thức ăn đường phố, chợ cóc, chợ tạm. Lực lượng cán bộ mỏng, chủ yếu kiêm nhiệm; năng lực chuyên môn và điều kiện làm việc chưa đáp ứng yêu cầu, trong khi số lượng cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn rất lớn, phân tán, nhỏ lẻ.

Một trong những vấn đề nổi lên qua giám sát là việc quản lý thức ăn đường phố, chợ cóc, chợ tạm còn nhiều bất cập. Đây là loại hình kinh doanh phổ biến, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của người dân, song điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm còn hạn chế, tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng.

Việc kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, điều kiện vệ sinh, trang thiết bị, con người tại các cơ sở này gặp nhiều khó khăn; trong khi đó, chế tài xử lý vi phạm chưa đủ mạnh, dẫn đến tình trạng vi phạm tái diễn.

“Ý thức chấp hành pháp luật về an toàn thực phẩm của một bộ phận tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh chưa cao. Vì lợi ích kinh tế, vẫn còn tình trạng sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, không bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Ở chiều ngược lại, nhận thức của một bộ phận người tiêu dùng về lựa chọn thực phẩm an toàn còn hạn chế, đi kèm thói quen chưa thật sự quan tâm đến chất lượng, nguồn gốc thực phẩm, đã và đang gây nhiều khó khăn cho công tác quản lý”, ông Nguyễn Văn Thắng chỉ rõ.

Đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý

Trưởng ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố Bạch Liên Hương cho rằng, vì lợi ích kinh tế trước mắt, một số cơ sở cố tình vi phạm quy định, sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, điều kiện vệ sinh không bảo đảm, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Trong khi đó, nhận thức và kỹ năng lựa chọn thực phẩm an toàn của một bộ phận người tiêu dùng còn hạn chế. Tâm lý “tiện đâu mua đó”, “rẻ là được” vẫn khá phổ biến, vô hình trung đã tiếp tay cho thực phẩm không an toàn tồn tại trên thị trường.

Từ kết quả giám sát, Ban Văn hóa - Xã hội kiến nghị UBND thành phố tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm; làm rõ trách nhiệm của từng sở, ngành, địa phương, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện nhiệm vụ. Quan tâm bố trí nguồn lực phù hợp, kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác an toàn thực phẩm, nhất là ở tuyến cơ sở; đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, giám sát, truy xuất nguồn gốc thực phẩm.

Ban Văn hóa - Xã hội cũng đề nghị cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về an toàn thực phẩm theo hướng thiết thực, hiệu quả; phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân trong phát hiện, phản ánh các hành vi vi phạm. Tiếp tục khuyến khích, hỗ trợ xây dựng và phát triển các mô hình sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn, các chuỗi cung ứng thực phẩm có kiểm soát, góp phần từng bước hình thành thị trường thực phẩm an toàn, bền vững trên địa bàn Thủ đô.

Đợt giám sát là cơ sở quan trọng để đánh giá toàn diện thực trạng công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm; đồng thời thể hiện rõ vai trò, trách nhiệm của HĐND thành phố trong giám sát việc thực thi chính sách, pháp luật. Với quyết tâm tháo gỡ “điểm nghẽn” này và sự đồng thuận của nhân dân, công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trên địa bàn thành phố chắc chắn sẽ có những chuyển biến tích cực, góp phần bảo vệ sức khỏe nhân dân và xây dựng Thủ đô ngày càng văn minh, hiện đại.

Việt Tuấn