Áo nỉ 175 USD và tham vọng mới của các công ty AI

Các công ty AI đang bước vào một lĩnh vực không liên quan trực tiếp đến công nghệ: thời trang. Perplexity bán áo khoác màu trắng ngà, cổ nhung giá 135 USD. Cohere có áo phông “Stacking Stones” giá 41 USD. OpenAI tung áo nỉ “Research” giá 175 USD, còn Palantir có áo khoác xanh dương giá 239 USD. Một số sản phẩm nhanh chóng hết hàng.

Trong cộng đồng công nghệ, những món đồ này nhận được phản ứng tích cực. Rachel Tobac, CEO công ty an ninh mạng SocialProof Security, gọi bộ sưu tập mới của OpenAI là “quá ngầu”. Haimantika Mitra, nhà phát triển tại DigitalOcean, nhận xét đồ merch công nghệ không còn nhàm chán.

Ben King, giám đốc thiết kế tại OpenAI, cho biết nhóm của ông muốn tạo ra những sản phẩm mà cộng đồng công nghệ thực sự muốn mặc. Họ tập trung vào những kiểu trang phục quen thuộc như áo phông, áo nỉ và mũ, nhưng cố gắng tạo ra phiên bản có tính thẩm mỹ hơn. Ban đầu, các sản phẩm chỉ dành cho nhân viên OpenAI. Sau đó, công ty đưa một bộ sưu tập giới hạn ra thị trường và bán hết trong vài ngày, theo CNN.

Dấu hiệu nhận diện cộng đồng

David-Alexandru Ilie, thực tập sinh tại Vercel ở London (Anh), chi khoảng 220 USD cho 2 chiếc mũ, hoodie và áo phông của OpenAI, chưa tính hơn 100 USD phí vận chuyển. Theo Ilie, những món đồ này thể hiện sự gắn bó với ngành AI. Khi mặc đồ Codex, sản phẩm viết mã của OpenAI, anh không muốn trở thành người quảng bá cho công ty mà muốn cho thấy mình là kỹ sư phần mềm luôn cập nhật xu hướng.

Rory Bernier, điều hành một công ty tư vấn công nghệ tại Connecticut (Mỹ), cũng nhận thấy chiếc hoodie Perplexity được tặng tạo cảm giác “gần gũi” với công ty yêu thích. Cách sử dụng này không khác việc mặc áo đấu của một đội thể thao hay áo phông của ban nhạc. Trang phục trở thành dấu hiệu nhận diện những người cùng sở thích.

Áo nỉ Perplexity nằm trong làn sóng thời trang mới của các công ty AI. Ảnh: Perplexity.

Tuy nhiên, với những người đứng ngoài cộng đồng công nghệ, phản ứng kém tích cực hơn. Nhà thiết kế J.D. Reeves nhận xét việc mặc quần áo in logo phần mềm khiến người mặc trông giống “một kẻ mọt sách”.

Các thiết kế cũng bị cho là sử dụng những tham chiếu thời trang lỗi thời. Lookbook của OpenAI được nhận xét có nhiều điểm tương đồng với Kith và Aimé Leon Dore- 2 thương hiệu từng đưa áo len thoải mái và áo phông dáng vuông thành xu hướng phổ biến trong thời trang nam.

Tranh luận về những chiếc áo thực chất phản ánh cuộc giằng co lớn hơn giữa những người được hưởng lợi từ một thế giới do AI chi phối và những người lo ngại công nghệ đe dọa công việc, hoạt động sáng tạo.

Nhà thiết kế đồ họa David Rudnick cho rằng các công ty AI đang dùng thời trang để khiến hình ảnh trở nên vô hại. Ngược lại, các nhà thiết kế cho biết không đặt mục tiêu chinh phục tất cả khách hàng. Nhóm chính là những người vốn thuộc về cộng đồng công nghệ.

Một nhà thiết kế từng tham gia làm merch cho Perplexity cho rằng những sản phẩm này giống các biển quảng cáo dọc Highway 101 ở Thung lũng Silicon. Chúng không hướng đến số đông mà nhắm vào đối thủ và những nhân sự tiềm năng.

AI muốn trở thành thương hiệu phong cách sống

Joher Khan, đồng sáng lập agency thiết kế Plumsoda, cho rằng một số công ty công nghệ có khả năng tiến hóa thành thương hiệu phong cách sống. Merch là một phần trong quá trình biến các doanh nghiệp AI thành biểu tượng văn hóa. Xu hướng này cũng cho thấy ngành công nghệ đang thay đổi cách nhìn về thời trang.

Trong nhiều năm, hình ảnh quen thuộc về kỹ sư Thung lũng Silicon là người không quan tâm đến quần áo. Steve Jobs với áo cổ lọ đen là ví dụ điển hình. Việc hạn chế lựa chọn trang phục từng được xem là cách tối ưu thời gian và hiệu suất, theo The New York Times.

Tuy nhiên, khi AI khiến khả năng viết mã trở nên phổ biến hơn, người làm công nghệ cần một cách khác để phân biệt mình với số đông. Theo nhà thiết kế của Perplexity, khi nhiều người cùng sử dụng những công cụ giống nhau, các dấu hiệu văn hóa và gu thẩm mỹ trở thành cách rõ ràng hơn để thể hiện sự khác biệt.

Những chiếc mũ lưỡi trai của Anthropic là một trong những món đồ lưu niệm về trí tuệ nhân tạo được ưa chuộng nhất, đồng thời là cách để công ty trở nên gần gũi hơn với con người. Ảnh: Sam Bush/The New York Times.

Vấn đề là các sản phẩm AI vốn được tạo ra dựa trên việc tổng hợp dữ liệu và những sản phẩm có sẵn. Điều này đặt ra câu hỏi rằng liệu sản phẩm thời trang do các công ty AI tạo ra có thực sự mới mẻ hay chỉ là sự pha trộn của những tham chiếu quen thuộc.

Jake Woolf, nhà phê bình thời trang nam, cho rằng các món đồ này phản ánh chính bản chất của AI: tổng hợp nhiều phong cách thành sản phẩm dễ tiếp cận nhưng thiếu cá tính rõ ràng.

Andrew Chen, đồng sáng lập thương hiệu thời trang 3sixteen, cũng không đánh giá cao các bộ sưu tập. Theo ông, kiểu dáng áo phông và màu sắc không có vấn đề, nhưng ông không muốn mặc áo Codex.

Chen cho rằng các bộ sưu tập chủ yếu phục vụ marketing, định vị công ty AI như những thương hiệu hấp dẫn và đáng khao khát. Việc sản xuất số lượng giới hạn càng tạo cảm giác sản phẩm dành cho những người thực sự yêu thích AI.

Ben King bác bỏ quan điểm cho rằng sản phẩm do công ty AI làm ra sẽ thiếu tính con người. Nhóm thiết kế sử dụng AI trong giai đoạn phác thảo và tạo mẫu, nhưng quá trình hoàn thiện vẫn dựa trên sự sáng tạo của con người.

Dù vậy, câu hỏi lớn hơn vẫn còn đó: Tại sao các công ty công nghệ, đặc biệt là hãng AI, cần làm mềm hình ảnh bằng áo cotton và vải canvas?

Một khảo sát gần đây của đơn vị phân tích và tư vấn Gallup do CNN dẫn lại cho thấy nhiều người tin AI sẽ gây tác động tiêu cực đến xã hội. Người trẻ cũng ngày càng mất thiện cảm với công nghệ, một phần có thể liên quan đến thị trường việc làm ảm đạm.

Trong bối cảnh đó, tham vọng của OpenAI hay Perplexity là trở thành thương hiệu được người tiêu dùng yêu thích như Apple, thậm chí Nike. Các bộ sưu tập thời trang là một phần của chiến lược này.