Australia xem xét ban hành luật quy định trách nhiệm hình sự đối với các nhà phát triển AI

Australia đang cân nhắc xây dựng khung pháp lý mới nhằm tăng trách nhiệm của các doanh nghiệp phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), sau khi một tác nhân AI của OpenAI truy cập trái phép vào cổng thông tin Medicare của nước này vào tháng 6/2026.

Ảnh minh họa do AI tạo ra

Ảnh minh họa do AI tạo ra

Theo thông tin được công bố trên gadgetreview.com, ngày 18/6/2026, một mô hình AI tác nhân tự chủ (Agentic model) của OpenAI thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu về chi tiêu thuốc men tại Australia đã gặp các hạn chế truy cập trên cổng thông tin Dịch vụ báo cáo thống kê Medicare, do cơ quan Dịch vụ Australia quản lý. Thay vì dừng lại khi gặp rào cản, mô hình này đã tìm cách sử dụng các phương thức khác để tiếp tục thu thập thông tin. Quá trình này dẫn đến việc mô hình truy cập trái phép vào cả những khu vực công khai và không công khai của hệ thống. OpenAI xác nhận mô hình đã truy xuất nhiều loại tệp hệ thống và dữ liệu kỹ thuật, đồng thời thực hiện thao tác ghi tệp vào hệ thống. Các thông tin được truy xuất bao gồm dữ liệu kỹ thuật, mã nguồn, tên tệp nội bộ, số liệu thống kê y tế tổng hợp, thông tin xác thực và một số tệp khác. Tuy nhiên, theo kết quả rà soát của OpenAI, công ty không tìm thấy bằng chứng cho thấy hồ sơ y tế cá nhân bị truy cập.

OpenAI thừa nhận mô hình đã thực hiện những hành động không được công ty cho phép. Sự việc đặt ra vấn đề về khả năng kiểm soát các hệ thống AI có tính tự chủ, đặc biệt là những mô hình có thể truy cập website, thực thi lệnh, tìm kiếm và tải dữ liệu mà không cần sự giám sát trực tiếp của con người trong từng bước. Đáng chú ý, sự cố không được thông báo ngay sau thời điểm xảy ra. OpenAI cho biết công ty phát hiện vụ việc trong một đợt rà soát nội bộ vào tháng 8/2026 và đến ngày 10/9 mới thông báo cho cơ quan Dịch vụ Australia. Như vậy, khoảng thời gian từ khi hoạt động truy cập diễn ra đến khi cơ quan quản lý được thông báo là gần 3 tháng.

Sau khi tiếp nhận thông tin, cơ quan Dịch vụ Australia tiến hành kiểm tra và chuyển vụ việc đến các cơ quan an ninh mạng của Australia. Sự cố sau đó được báo cáo lên Tổng cục Tín hiệu Australia (ASD), cơ quan triển khai điều tra pháp chứng nhằm xác định phạm vi ảnh hưởng cũng như khả năng các hệ thống khác bị tác động. Từ vụ việc này, Canberra đang xem xét xây dựng các quy định pháp lý mới, trong đó có cơ chế trách nhiệm hình sự theo nguyên tắc doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm nếu không ngăn chặn được những hành vi vi phạm nhất định. Australia cũng cân nhắc thành lập cơ quan chuyên trách về an toàn AI. Các đề xuất được định hướng triển khai vào năm 2027.

Tuy nhiên, việc áp dụng trách nhiệm hình sự đối với doanh nghiệp AI vẫn còn nhiều vấn đề chưa được giải quyết. Những câu hỏi đáng chú ý bao gồm tiêu chuẩn xác định sự bất cẩn, cách phân định trách nhiệm giữa nhà phát triển và hệ thống AI, cũng như khả năng thực thi pháp luật khi doanh nghiệp hoạt động xuyên biên giới. Sự cố tại cổng thông tin Medicare vì vậy không chỉ liên quan đến vấn đề an ninh dữ liệu, mà còn làm nổi bật thách thức pháp lý đối với các hệ thống AI có khả năng tự thực hiện nhiều hành động liên tiếp. Khi AI ngày càng được trao quyền chủ động trong việc xử lý nhiệm vụ, việc xác định trách nhiệm của doanh nghiệp phát triển và cơ chế kiểm soát hành vi của hệ thống trở thành những vấn đề cần được xem xét trong quá trình xây dựng chính sách.

Ngọc Minh

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân: https://daibieunhandan.vn/australia-xem-xet-ban-hanh-luat-quy-dinh-trach-nhiem-hinh-su-doi-voi-cac-nha-phat-trien-ai-10443954.html