Bắc Ninh cần chuyển mạnh vị thế từ 'cứ điểm sản xuất' thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng làm việc với tỉnh Bắc Ninh - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Sáng nay, 9/7, tại tỉnh Bắc Ninh, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng và đoàn công tác Chính phủ có cuộc làm việc với tỉnh Bắc Ninh về thực hiện các giải pháp tăng trưởng kinh tế 2 con số theo Quyết định 923/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Tham dự có lãnh đạo các bộ, ngành; Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh Nguyễn Hồng Thái, lãnh đạo UBND tỉnh và các sở, ngành tỉnh Bắc Ninh.

Kịch bản tăng trưởng của Bắc Ninh 6 tháng cuối năm

Báo cáo tại cuộc làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Ngô Tân Phượng cho biết, tốc độ tăng trưởng GRDP quý I năm 2026 của tỉnh tăng 9,88%, quý II ước tăng 11,14%; tính chung 6 tháng đầu năm ước tăng 10,56%, đứng thứ 6 cả nước, thuộc nhóm 9 địa phương đạt mức tăng trưởng 2 con số. Tổng giá trị xuất nhập khẩu 6 tháng ước đạt 106,4 tỷ USD, tiếp tục là một trong 2 địa phương dẫn đầu cả nước. Lũy kế 6 tháng, tỉnh thu hút được trên 9,86 tỷ USD vốn đầu tư quy đổi với 292 dự án cấp mới và 204 dự án điều chỉnh tăng vốn. Riêng thu hút vốn FDI, Bắc Ninh hiện đứng thứ 4 cả nước.

Thu NSNN trên địa bàn đạt 53.133 tỷ đồng, bằng 74,8% dự toán. Tính đến 30/6/2026, tổng giá trị giải ngân đạt hơn 6,3 nghìn tỷ đồng, bằng 32,63% so với kế hoạch vốn tỉnh đã giao chi tiết, bằng 39,96% so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Ngô Tân Phượng báo cáo tại cuộc làm việc - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Về tình hình triển khai dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, đến hết ngày 19/6/2026, tỉnh Bắc Ninh đã hoàn thành giải phóng mặt bằng và bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư để triển khai thi công sân bay Gia Bình, toàn bộ diện tích thuộc khu vực phục vụ Hội nghị APEC 2027.

Về công tác phát triển nhà ở xã hội, đến nay toàn tỉnh đã và đang triển khai 133 dự án nhà ở xã hội với tổng số hơn 152.000 căn hộ, đã cơ bản hoàn thành khoảng 32.000 căn hộ. Riêng 6 tháng đầu năm 2026 toàn tỉnh đã hoàn thành khoảng 8.000 căn/19.900 căn được giao (đạt 40,2%).

Về kịch bản tăng trưởng 6 tháng cuối năm, ông Ngô Tân Phượng cho biết, để hoàn thành mục tiêu GRDP từ 12,5% trở lên, thì tăng trưởng quý III của tỉnh phải đạt 13,35% và 6 tháng cuối năm phải đạt 14,3%.

Trong những tháng cuối năm, tỉnh sẽ tập trung hoàn thiện hồ sơ, trình tự, thủ tục để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt Đề án xây dựng thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương và Đề án công nhận tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I. Đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư công, định kỳ hằng tháng kiểm điểm tiến độ giải ngân tới từng đơn vị, địa phương. Chủ động chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện để triển khai tuyến đường Vành đai 5 Thủ đô ngay sau khi dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và các tuyến đường kết nối phục vụ Hội nghị APEC 2027.

Phó Tổng Giám đốc EVN Ngô Sơn Hải phát biểu tại cuộc làm việc - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Góp ý các giải pháp tăng trưởng

Vấn đề quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế là bảo đảm đủ nguồn điện. Phó Tổng Giám đốc EVN Ngô Sơn Hải cho biết, 6 tháng đầu năm, Bắc Ninh có tốc độ tăng trưởng điện thương phẩm khoảng 12,7%, phản ánh nhu cầu điện rất lớn của địa phương.

Theo ông Hải, Bắc Ninh hầu như không có nguồn điện tại chỗ, phụ thuộc chủ yếu vào hệ thống truyền tải. EVN xác định 6 dự án lưới điện 220-500 kV là công trình trọng điểm để bảo đảm cấp điện cho tỉnh và sẽ tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ, đồng thời đề nghị tỉnh tiếp tục hỗ trợ giải phóng mặt bằng, phối hợp triển khai các dự án và xây dựng phương án dự phòng để bảo đảm không thiếu điện trong mọi tình huống.

Theo ông Phạm Ngọc Thưởng, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bắc Ninh là địa phương có nền giáo dục thuộc nhóm dẫn đầu cả nước với tỉ lệ trường chuẩn quốc gia đạt 94,5%, trường lớp kiên cố đạt 98%, chất lượng giáo dục phổ thông và giáo dục mũi nhọn ở mức cao.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng phát biểu tại cuộc làm việc - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Ông đề nghị Bắc Ninh dành quỹ đất phát triển các trường đại học, hình thành trung tâm đào tạo gắn với phát triển đô thị công nghiệp; đồng thời đẩy nhanh sắp xếp mạng lưới trường học.

Ông Lê Xuân Định, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ gợi ý, hệ thống pháp luật hiện hành đã có nhiều cơ chế ưu đãi vượt trội đối với doanh nghiệp công nghệ cao và bán dẫn. Điều quan trọng là thu hút các tập đoàn FDI đầu tư trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), từ đó hình thành đội ngũ nhân lực chất lượng cao và tạo hiệu ứng lan tỏa cho doanh nghiệp trong nước.

Ông đề xuất Bắc Ninh tận dụng lợi thế sân bay Gia Bình để nghiên cứu thí điểm phát triển kinh tế không gian tầm thấp và tiếp tục phát huy lợi thế ứng dụng khoa học công nghệ trong phát triển nông nghiệp, đặc biệt đối với sản phẩm vải thiều.

Bà Mai Thị Thu Vân, Phó Chủ nhiệm Thường trực Văn phòng Chính phủ phát biểu - Ảnh VGP/Đức Tuân

Đánh giá cao kết quả phát triển KTXH của Bắc Ninh, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi đề nghị tỉnh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng công nghiệp chế biến, chế tạo; phát triển dịch vụ gắn với giá trị văn hóa Kinh Bắc; đẩy nhanh giải ngân đầu tư công và triển khai các dự án hạ tầng chiến lược như sân bay Gia Bình, Vành đai 4, Vành đai 5, đường sắt tốc độ cao và Khu công nghệ số tập trung.

Cũng nhìn nhận Bắc Ninh đạt nhiều kết quả tích cực trong 6 tháng đầu năm, bà Mai Thị Thu Vân, Phó Chủ nhiệm Thường trực Văn phòng Chính phủ cho rằng, một trong những hạn chế của tỉnh là phụ thuộc vào khu vực FDI, tỉ lệ nội địa hóa còn thấp và doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng còn hạn chế. Do đó, ngoài các giải pháp đã đề ra, Bắc Ninh cần tập trung nâng cao hiệu quả tổ chức thực thi chính sách và triển khai hiệu quả Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân nhằm nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước.

Cùng quan điểm, đại diện Bộ Công Thương đề nghị tỉnh tập trung phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng tỉ lệ nội địa hóa, tăng liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước; chủ động bảo đảm nguồn lao động, mở rộng thị trường xuất khẩu, đẩy mạnh chuyển đổi số trong logistics và xúc tiến thương mại.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Thị Phương Hoa phát biểu tại cuộc làm việc - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Tiếp tục kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số

Kết luận buổi làm việc, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ghi nhận và biểu dương những kết quả nổi bật của Bắc Ninh trong 6 tháng đầu năm 2026, nhất là tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 10,56%, thuộc nhóm ít địa phương đạt mức tăng trưởng hai con số và nằm trong nhóm các địa phương có đóng góp lớn cho tăng trưởng cả nước.

Thu ngân sách, sản xuất công nghiệp, xuất nhập khẩu, thu hút FDI, giải ngân đầu tư công và các lĩnh vực văn hóa - xã hội đều đạt kết quả tích cực; đặc biệt, tỉnh đã hoàn thành khối lượng lớn công tác giải phóng mặt bằng phục vụ Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

Bên cạnh kết quả đạt được, Phó Thủ tướng lưu ý một số hạn chế cần tập trung khắc phục, gồm: Cơ cấu kinh tế còn phụ thuộc lớn vào khu vực FDI; nguy cơ nhập siêu; tỉ lệ nội địa hóa và năng lực doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng còn thấp; một số dự án hạ tầng truyền tải điện chậm tiến độ, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến phát triển công nghiệp.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng kết luận cuộc làm việc - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Để bảo đảm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026 đã đề ra, Phó Thủ tướng yêu cầu tỉnh tiếp tục quán triệt, triển khai hiệu quả các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ; rà soát kịch bản tăng trưởng 6 tháng cuối năm 2026 để tiếp tục giao chỉ tiêu, nhiệm vụ cụ thể cho các cấp, các ngành, xã, phường; phân công các đồng chí lãnh đạo tỉnh theo dõi từng địa bàn, từng lĩnh vực; lấy kết quả, sản phẩm cụ thể làm cơ sở đánh giá hiệu quả công tác; tăng cường kiểm tra, đôn đốc, bảo đảm tiến độ, chất lượng triển khai các nhiệm vụ.

Khẩn trương tổ chức thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Nghị quyết của Chính phủ tại Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương. Tiếp tục kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số, chuyển mạnh sang tăng trưởng chất lượng cao, bền vững, dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo, công nghiệp công nghệ cao, kinh tế số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế.

Tỉnh cần bám sát mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 từ 12,5 - 13%, rà soát động lực tăng trưởng của từng ngành, từng dự án, từng địa bàn, nhất là các lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, xây dựng hạ tầng, xuất nhập khẩu, logistics, thương mại, dịch vụ, đầu tư công và thu hút đầu tư. Phấn đấu giải ngân 100% vốn đầu tư công trong năm 2026.

Tỉnh cần chuyển mạnh từ vị thế "cứ điểm sản xuất, lắp ráp quy mô lớn" sang trung tâm công nghiệp công nghệ cao, có năng lực tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị gia tăng cao của chuỗi giá trị toàn cầu; giảm dần sự phụ thuộc vào khu vực FDI thông qua phát triển doanh nghiệp trong nước, nâng tỉ lệ nội địa hóa, hình thành mạng lưới doanh nghiệp vệ tinh, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có đủ năng lực tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn.

Thu hút các dự án mới, nhất là trong lĩnh vực điện tử, bán dẫn, AI, công nghệ số, thiết bị thông minh phải gắn với yêu cầu về chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, nghiên cứu - phát triển, sử dụng nhà cung ứng tại chỗ, tiêu chuẩn môi trường và đóng góp dài hạn cho nền kinh tế địa phương.

Không để hạ tầng điện trở thành điểm nghẽn của tăng trưởng công nghiệp

Phó Thủ tướng đề nghị Bắc Ninh phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương, EVN, Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia và các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ dự án lưới điện truyền tải quan trọng đang chậm tiến độ, có nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng phụ tải, triển khai các công trình như TBA 500kV Bắc Ninh, TBA 220kV Yên Dũng, Lạng Giang, Bắc Ninh 5 và dự án nâng cao năng lực truyền tải đường dây 220 kV Bắc Giang - Phả Lại, không để hạ tầng điện trở thành điểm nghẽn của tăng trưởng công nghiệp. Sử dụng năng lượng hiệu quả, phát triển khu công nghiệp xanh, khu công nghiệp sinh thái, khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ tại cơ quan công sở, nhà xưởng, kho bãi, hộ gia đình.

Bắc Ninh cần tăng cường đầu tư, hoàn thiện hạ tầng logistics; thúc đẩy thương mại điện tử, hệ thống phân phối hàng hóa của doanh nghiệp trên nền tảng số. Tăng cường quản lý thị trường, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, nhất là trên môi trường thương mại điện tử, livestream, mạng xã hội, bưu chính và chuyển phát nhanh.

Phó Thủ tướng yêu cầu tỉnh tăng cường kiểm tra, đôn đốc, bảo đảm tiến độ, chất lượng triển khai các nhiệm vụ - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Tiếp tục phát huy vai trò là một trong những trung tâm xuất khẩu lớn nhất của cả nước; chuyển trọng tâm từ tăng nhanh kim ngạch sang tăng giá trị gia tăng, tỉ lệ nội địa hóa và năng lực tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp trong nước. Phát triển công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp vệ tinh, doanh nghiệp logistics, dịch vụ kỹ thuật, kiểm định, đóng gói, kho bãi và chuỗi cung ứng tại chỗ, để doanh nghiệp trong nước từng bước tham gia vào các khâu có giá trị cao hơn như linh kiện, vật liệu, thiết bị hỗ trợ, phần mềm, dịch vụ kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng tiêu chuẩn của các tập đoàn xuất khẩu lớn.

Phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với chế biến, tiêu thụ nông sản. Thực hiện các đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo thông qua tháo gỡ rào cản, nút thắt cơ chế, chính sách, gắn với chuyển đổi số trong nông nghiệp.

Về phát triển nhà ở cho thuê, Phó Thủ tướng lưu ý việc chuyển đổi mạnh mẽ nhận thức, tư duy từ việc chú trọng, đáp ứng yêu cầu sở hữu nhà ở sang bảo đảm thực hiện quyền mọi người dân đều có chỗ ở; nhà nước đầu tư và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, phát triển nhà ở cho thuê. Như vậy, công nhân, người lao động tại các khu công nghiệp không có đủ điều kiện sở hữu nhà thì sẽ có cơ hội tiếp cận nhà ở cho thuê với giá cả hợp lý.

Cần bảo đảm vận hành thông suốt chính quyền đô thị hai cấp. Tập trung đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cấp xã, nhất là trong lĩnh vực đất đai, quy hoạch, xây dựng, đầu tư, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh Nguyễn Hồng Thái phát biểu, tiếp thu các ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng - Ảnh VGP/Đức Tuân

Bắc Ninh cần nghiên cứu định hình một mô hình tăng trưởng gắn với chiến lược phát triển để đảm bảo vừa tăng trưởng cao vừa bền vững; cơ cấu kinh tế phải đảm bảo cân bằng giữa công nghiệp, dịch vụ và nông nghiệp; cân bằng giữa phát triển kinh tế với chăm lo nâng cao đời sống cho nhân dân.

Giải đáp cụ thể các kiến nghị của Bắc Ninh, Phó Thủ tướng giao Văn phòng Chính phủ sớm ban hành Thông báo kết luận cuộc họp, trong đó xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm và thời hạn thực hiện của từng bộ, ngành, địa phương nhằm hỗ trợ Bắc Ninh hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026.