Chi tiết 4 chính sách lớn Bộ Y tế đề xuất trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi

Bộ Y tế vừa cập nhật, bổ sung và hoàn thiện dự thảo Luật An toàn thực phẩm (ATTP) (sửa đổi), trong đó xây dựng 4 nhóm chính sách trọng tâm nhằm đổi mới toàn diện công tác quản lý an toàn thực phẩm theo hướng hiện đại, tiệm cận thông lệ quốc tế.

Theo Bộ Y tế, việc sửa đổi Luật hướng tới mục tiêu phòng ngừa bệnh tật, nâng cao thể chất và tuổi thọ người dân, giảm gánh nặng cho hệ thống y tế, hạn chế thiệt hại do mất sức lao động, đồng thời củng cố niềm tin của người tiêu dùng và thúc đẩy doanh nghiệp, người sản xuất chuyển đổi sang mô hình sản xuất sạch, bền vững, thân thiện với môi trường.

Chính sách 1: Quản lý ATTP dựa trên kiểm soát nguy cơ theo chuỗi cung ứng

Đây là chính sách nền tảng của dự thảo Luật, với mục tiêu quản lý ATTP trong toàn bộ chuỗi cung ứng, từ sản xuất ban đầu đến khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng, tiệm cận phương thức quản lý của các nước phát triển.

Theo đó, công tác quản lý sẽ bao quát các khâu từ trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, thu hái, đánh bắt, khai thác, giết mổ, sơ chế, chế biến, phân phối, lưu thông trên thị trường đến tiêu dùng.

Cơ quan chức năng kiểm tra về an toàn thực phẩm.

Dự thảo bổ sung quy định về giới hạn tồn dư thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật và các tác nhân gây ô nhiễm trong thực phẩm; quy định điều kiện đối với một số nhóm cơ sở sản xuất thực phẩm; đồng thời xây dựng phương thức quản lý phù hợp theo từng nhóm thực phẩm.

Đáng chú ý, cơ quan quản lý nhà nước và các cơ sở kiểm nghiệm sẽ được tăng cường vai trò trong hoạt động kiểm tra, giám sát, chủ động lấy mẫu đối với thực phẩm lưu thông trên thị trường nhằm phát hiện sớm nguy cơ mất ATTP.

Chính sách 2: Cải cách phương thức quản lý và cơ chế kiểm tra thực phẩm trên thị trường

Chính sách này hướng tới đổi mới phương thức quản lý sản phẩm theo toàn bộ vòng đời, bảo đảm tất cả thực phẩm lưu hành trên thị trường đều được giám sát trên cơ sở đánh giá nguy cơ.

Đối với giai đoạn trước khi lưu hành, dự thảo quy định từng nhóm thực phẩm sẽ áp dụng phương thức quản lý phù hợp. Một số nhóm phải thực hiện đăng ký bản công bố sản phẩm hoặc công bố tiêu chuẩn áp dụng trước khi đưa ra thị trường, trong khi một số nhóm khác được lưu hành mà không phải công bố trước nhưng vẫn chịu sự kiểm tra, giám sát sau lưu hành.

Đối với giai đoạn sau lưu hành, cơ quan quản lý sẽ thực hiện giám sát, phân tích nguy cơ, phòng ngừa, xử lý sự cố và truy xuất nguồn gốc thông qua hệ thống thông tin ATTP thống nhất từ trung ương đến địa phương.

Theo Bộ Y tế, cách tiếp cận này giúp chuyển mạnh từ tiền kiểm sang quản lý dựa trên đánh giá nguy cơ kết hợp hậu kiểm hiệu quả, vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp vừa nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.

Chính sách 3: Số hóa và xây dựng hệ thống thông tin dữ liệu ATTP quốc gia liên thông

Bộ Y tế đề xuất đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý ATTP bằng việc xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất trên phạm vi cả nước.

Hệ thống này sẽ lưu trữ đầy đủ thông tin về cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm cũng như toàn bộ vòng đời của từng sản phẩm, từ sản xuất ban đầu, sơ chế, chế biến, lưu thông đến khi được sử dụng.

Việc ứng dụng công nghệ sẽ được triển khai trong giải quyết thủ tục hành chính, phân tích nguy cơ, cảnh báo nhanh, truy xuất nguồn gốc, kiểm tra thực phẩm lưu thông trên thị trường và xử lý các sự cố về ATTP.

Dự thảo cũng quy định phân cấp quyền truy cập dữ liệu cho các cơ quan quản lý từ trung ương đến địa phương theo chức năng, nhiệm vụ nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp và kịp thời xử lý các vụ việc mất ATTP.

Theo Bộ Y tế, đây sẽ là nền tảng quan trọng để hiện đại hóa công tác quản lý, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, nâng cao hiệu quả phòng ngừa và kiểm soát rủi ro.

Chính sách 4: Nâng cao hiệu quả quản lý thức ăn đường phố và loại hình cung cấp suất ăn tập thể

Đây là chính sách nhằm giảm thiểu các vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại thức ăn đường phố và các bếp ăn, cơ sở cung cấp suất ăn tập thể.

Dự thảo tiếp tục kế thừa các quy định hiện hành về điều kiện bảo đảm ATTP đối với thức ăn đường phố, đồng thời mở rộng áp dụng đối với loại hình cung cấp suất ăn tập thể.

Theo đó, các cơ sở phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về địa điểm kinh doanh, nguyên liệu, phụ gia thực phẩm, dụng cụ chế biến, người trực tiếp kinh doanh; thực hiện lưu mẫu thực phẩm, cập nhật kiến thức chuyên môn và có phương án xử lý khi xảy ra sự cố.

Dự thảo cũng bổ sung trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh trong việc lưu giữ hóa đơn, chứng từ hoặc tài liệu chứng minh nguồn gốc nguyên liệu để phục vụ truy xuất khi cần thiết; thực hiện cam kết bảo đảm ATTP và thông báo thông tin với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương.

Đồng thời, UBND cấp xã được giao thêm trách nhiệm lập danh mục các cơ sở kinh doanh trên địa bàn; tổ chức thanh tra, kiểm tra điều kiện ATTP; chủ động phòng ngừa, xử lý các sự cố và vụ ngộ độc thực phẩm; tiếp nhận phản ánh của người dân; cập nhật thông tin vi phạm, cảnh báo và kết quả xử lý lên hệ thống thông tin ATTP quốc gia.