Bắc Ninh: Đào tạo lao động cho phát triển khoa học, công nghệ

Nhân lực số là yếu tố then chốt

Thực hiện Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI đến năm 2030, ngành Giáo dục Bắc Ninh xác định nhân lực số là một trong những yếu tố then chốt để bảo đảm chuyển đổi số hiệu quả và bền vững. Vì vậy, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao là nhiệm vụ trọng yếu, cần chính sách đột phá, cơ chế đặc thù, nguồn lực đầu tư xứng tầm, giải pháp cấp bách và lâu dài, lộ trình thực hiện phù hợp.

Giờ thực hành của sinh viên Trường Cao đẳng công nghệ Việt - Hàn Bắc Giang.

Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo, hiện toàn tỉnh có 114 cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Giai đoạn 2021-2025, các cơ sở đào tạo hơn 445,7 nghìn người, trong đó, trình độ cao đẳng hơn 20,6 nghìn người, trung cấp gần 33,5 nghìn người, còn lại là sơ cấp và đào tạo dưới 3 tháng. Đến nay, tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 80%, trong đó tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ đạt 35,9%, cao hơn bình quân cả nước. Qua kết quả tổng hợp, đánh giá của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, có từ 80-90% học sinh, sinh viên tốt nghiệp các trình độ cao đẳng, trung cấp được doanh nghiệp tuyển dụng, bố trí vào vị trí phù hợp; mức lương trung bình đạt 10,5 triệu đồng/tháng. Đặc biệt các ngành nghề liên quan đến khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo được doanh nghiệp tuyển dụng 100% như: Chế tạo khuôn mẫu, vi mạch, công nghệ kỹ thuật điện, điện tử, công nghệ ô tô, tự động hóa. Giai đoạn 2025-2030, nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực vi mạch, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo dự báo tăng từ 20-30% mỗi năm, chủ yếu trình độ cao đẳng ở các vị trí: Kỹ thuật viên vận hành thiết bị bán dẫn, tự động hóa, đo kiểm chất lượng…

Một số doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh như: Công ty trách nhiệm hữu hạn Luxshare - ICT; Công ty trách nhiệm hữu hạn Công nghệ Lens Việt Nam (Khu công nghiệp Quang Châu); Công ty trách nhiệm hữu hạn Amkor Technology (Khu công nghiệp Yên Phong II-C); Công ty trách nhiệm hữu hạn Hana Micron Vina (Khu công nghiệp Vân Trung) đều có chính sách hấp dẫn để thu hút nhân lực chất lượng cao như: Quan tâm đào tạo định hướng, hỗ trợ bồi dưỡng ngoại ngữ cho nhân viên mới, tổ chức các khóa đào tạo ngắn hạn, chương trình phát triển tài năng cho sinh viên năm cuối trường nghề hoặc lao động mới.

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành lĩnh vực công nghệ chiến lược, tạo ra cả cơ hội lẫn sức ép cạnh tranh toàn cầu. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh đã sớm nhận diện thách thức về thiếu hụt nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực này để mở các ngành mới liên quan đến khoa học, công nghệ. Đón đầu các dự án lớn của tỉnh và các khu vực lân cận, mới đây, Trường Cao đẳng công nghệ Việt - Hàn Bắc Giang mở 2 ngành mới liên quan đến: Kỹ thuật tiên tiến và hội tụ hệ thống thông minh. Chương trình đào tạo chú trọng đến thực hành, ứng dụng công nghệ cao vào thực tiễn. Ông Nguyễn Công Thông, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Nhân lực các ngành này đóng vai trò quan trọng trong các trụ cột của chuyển đổi số hiện nay. Chương trình đào tạo được xây dựng theo hướng ứng dụng. Trong quá trình đào tạo, nhà trường chú trọng liên kết với doanh nghiệp đưa sinh viên đi thực tập tại các dây chuyền sản xuất hiện đại để được tiếp cận với khoa học, kỹ thuật tiên tiến hiện nay”. Đặc biệt, hướng đến mục tiêu trở thành trường cao đẳng chất lượng cao, nhà trường phối hợp với Đại học Bách nghệ Hàn Quốc (KOPO) khánh thành Văn phòng điều phối hợp tác KOPO - VKTech. Văn phòng sẽ là cầu nối trực tiếp để triển khai các chương trình hợp tác đào tạo, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao và tự động hóa, trí tuệ nhân tạo AI - những ngành nghề đang là xu thế tất yếu của thời đại công nghiệp 4.0.

Đáp ứng xu thế tuyển dụng

Thực tiễn cho thấy, sự phát triển nhanh của các khu công nghiệp trên địa bàn, Bắc Ninh trở thành thủ phủ công nghiệp của miền Bắc đã đặt ra yêu cầu ngày càng cao để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thích ứng với sự phát triển của khoa học, kỹ thuật, trí tuệ nhân tạo hiện nay. Trước yêu cầu đó, các trường nghề trên địa bàn tỉnh đã chủ động rà soát, điều chỉnh chương trình đào tạo, tăng thời lượng thực hành, đồng thời mở rộng hợp tác với doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh. Chương trình đào tạo được đổi mới theo hướng cập nhật các nội dung thực tiễn, bắt kịp xu hướng công nghệ AI toàn cầu.

Giai đoạn 2025-2030, nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực vi mạch, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo dự báo tăng từ 20-30% mỗi năm, chủ yếu trình độ cao đẳng ở các vị trí: Kỹ thuật viên vận hành thiết bị bán dẫn, tự động hóa, đo kiểm chất lượng…

Tháng 1/2026, Trường Cao đẳng kỹ thuật công nghiệp (phường Bắc Giang) liên kết với Trường Cao đẳng nghề sản xuất hiện đại Trùng Khánh (Trung Quốc) đào tạo theo đơn đặt hàng của Công ty trách nhiệm hữu hạn Khoa học kỹ thuật YADEA Việt Nam (Hà Nội). Theo học chương trình này, em Nguyễn Văn Đức, lớp 57CĐ-ĐĐT2, Khoa Điện - Tự động hóa chia sẻ: “ Em luôn xác định ngoài học kỹ năng nghề còn phải thường xuyên cập nhật công nghệ mới, nghiên cứu mới, linh hoạt ứng dụng vào thực tiễn”.

Dự báo nhu cầu sử dụng lao động chất lượng cao tại các doanh nghiệp trong tỉnh tiếp tục tăng trong những năm tới. Theo ông Trần Văn Hà, Phó Giám đốc Sở Nội vụ, với vai trò của mình, ngành sẽ đẩy mạnh thông tin tuyển dụng của doanh nghiệp tới lao động, ưu tiên hỗ trợ tuyển dụng cho doanh nghiệp tổ chức tốt hoạt động liên kết đào tạo với trường nghề, có chính sách thu hút nguồn lao động chất lượng cao, góp phần giải quyết việc làm cho sinh viên mới ra trường.

Việc hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp là một giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng nhu cầu thị trường lao động. Để thực hiện điều này, trước hết, các doanh nghiệp cần tham gia tích cực vào quá trình thiết kế chương trình đào tạo, bảo đảm nội dung học tập phù hợp với yêu cầu thực tế, giúp sinh viên sau khi tốt nghiệp đáp ứng tốt các tiêu chí tuyển dụng. Bên cạnh đó, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp chú trọng phát triển đội ngũ giảng viên hội tụ đủ năng lực, trình độ đáp ứng việc giảng dạy lĩnh vực khoa học cơ bản, công nghệ chíp bán dẫn, vi mạch, kỹ thuật và công nghệ then chốt; đẩy mạnh hợp tác với các trường đại học uy tín của nước ngoài; đổi mới mạnh mẽ chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế, hiện đại hóa phương thức đào tạo và ứng dụng công nghệ tiên tiến. Việc đào tạo, phát triển nguồn lao động chất lượng phải liên tục không ngừng để đáp ứng với các thay đổi liên tục về công nghệ trong bối cảnh hiện nay.

Bài, ảnh: Minh Thu