Bác sĩ cảnh báo cái bẫy hạ sốt ở người mắc sốt xuất huyết Dengue

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa thông tin về 2 trường hợp nữ bệnh nhân 23 và 53 tuổi mắc sốt xuất huyết Dengue diễn biến nặng với tình trạng tiểu cầu giảm sâu, men gan tăng gần 2.000 U/L, kèm rối loạn đông máu và tổn thương cơ quan. Đáng chú ý, bệnh có thể chuyển nặng ngay cả khi người bệnh bắt đầu giảm sốt.

Cụ thể, bệnh nhân thứ nhất là B.H. (53 tuổi, Hải Phòng), trước đó khỏe mạnh chưa từng mắc sốt xuất huyết. Sau 5 ngày sốt cao liên tục có lúc 39-40 độ C kèm đau mỏi toàn thân, buồn nôn, nôn nhiều và đau bụng, người bệnh đến cơ sở y tế và được xác định nhiễm virus Dengue.

Kết quả xét nghiệm cho thấy tiểu cầu giảm nhanh từ 38 xuống 21 G/L. Khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương tiểu cầu ở mức 23 G/L, AST tăng lên 1.939 U/L, ALT 804 U/L, kèm rối loạn đông máu và xuất huyết dưới da. Bệnh nhân được chẩn đoán sốt xuất huyết Dengue nặng có tổn thương gan.

Trường hợp thứ hai là P.L. (23 tuổi, Hà Nội). Sau 7 ngày sốt cao từng cơn, đau đầu, đau mỏi người, đau bụng, buồn nôn, nôn nhiều và đi ngoài phân lỏng, tình trạng bệnh không cải thiện dù đã điều trị tại cơ sở y tế trước đó.

Xét nghiệm ghi nhận tiểu cầu giảm còn 21 G/L, AST tăng 1.907 U/L, ALT 883 U/L. Siêu âm phát hiện dịch trong ổ bụng và hai khoang màng phổi, gợi ý tình trạng thoát huyết tương. Đây là biến chứng nguy hiểm có thể dẫn đến giảm thể tích tuần hoàn và sốc nếu không được xử trí kịp thời.

Nhiều bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue đang được điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương (Ảnh: BVCC).

Hiện Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đang điều trị 16 bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue, trong đó có những trường hợp diễn biến nặng, cần theo dõi tích cực.

ThS.BS Phạm Văn Phúc - Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực cho biết, sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra, lây truyền chủ yếu qua muỗi Aedes. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, kể cả những người trước đó hoàn toàn khỏe mạnh.

Theo BS. Phúc, giảm tiểu cầu là biểu hiện thường gặp ở bệnh nhân sốt xuất huyết nhưng không thể chỉ dựa vào số lượng tiểu cầu để đánh giá mức độ nặng của bệnh. Nguy cơ biến chứng cần được đánh giá tổng thể dựa trên tình trạng lâm sàng và nhiều chỉ số khác như dấu hiệu xuất huyết, huyết áp, mạch, lượng nước tiểu, tình trạng cô đặc máu và các biểu hiện tổn thương cơ quan.

"Ở hai trường hợp này ngoài tiểu cầu giảm sâu, người bệnh còn có men gan tăng rất cao, rối loạn đông máu và những dấu hiệu cảnh báo khác. Đây là những bất thường cho thấy bệnh đã diễn biến nghiêm trọng, cần được theo dõi chặt chẽ để phát hiện và xử trí kịp thời các biến chứng", BS. Phúc cho biết.

Đặc biệt, một trong những điểm cần lưu ý của sốt xuất huyết Dengue là bệnh có thể chuyển nặng vào thời điểm người bệnh bắt đầu giảm sốt. Giai đoạn nguy hiểm thường xảy ra khoảng từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh khi người bệnh có thể xuất hiện thoát huyết tương, xuất huyết nặng hoặc tổn thương cơ quan.

Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, tình trạng thoát huyết tương nghiêm trọng có thể dẫn đến giảm thể tích tuần hoàn, sốc, suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng.

BS. Phúc nhấn mạnh, người bệnh và gia đình không nên đánh giá mức độ bệnh chỉ dựa vào nhiệt độ cơ thể. Việc giảm sốt không đồng nghĩa với việc bệnh đã qua giai đoạn nguy hiểm.

Người mắc hoặc nghi ngờ mắc sốt xuất huyết cần đến ngay cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng nhiều hoặc đau liên tục, nôn nhiều, lừ đừ hoặc vật vã, chảy máu mũi, chảy máu chân răng, tiểu ít, tay chân lạnh hoặc mệt lả.

Trong trường hợp được bác sĩ hướng dẫn theo dõi và điều trị tại nhà, người bệnh cần nghỉ ngơi, bổ sung nước phù hợp, theo dõi nhiệt độ, tình trạng ăn uống, lượng nước tiểu và các biểu hiện bất thường. Không tự ý tăng liều thuốc hạ sốt hoặc sử dụng các thuốc chống viêm khi chưa có chỉ định của bác sĩ, bởi một số thuốc có thể làm tăng nguy cơ chảy máu trong sốt xuất huyết.

Việc tái khám đúng hẹn, thực hiện xét nghiệm theo chỉ định và theo dõi sát trong những ngày từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm nguy cơ chuyển nặng. Người bệnh không nên chủ quan khi thấy hết sốt hoặc các triệu chứng có vẻ thuyên giảm, bởi đây có thể chính là thời điểm bệnh bước vào giai đoạn nguy hiểm.

Để chủ động phòng sốt xuất huyết, người dân cần thực hiện đồng thời nhiều biện pháp như loại bỏ các vật dụng chứa nước đọng, diệt lăng quăng, bọ gậy, hạn chế muỗi đốt và giữ vệ sinh môi trường sống. Bên cạnh đó, tiêm vắc-xin phòng sốt xuất huyết là một biện pháp phòng bệnh chủ động mà người dân có thể lựa chọn theo chỉ định, hướng dẫn của nhân viên y tế và quy định của cơ sở tiêm chủng.

Tuy nhiên, tiêm vắc-xin không thay thế các biện pháp kiểm soát muỗi và phòng muỗi đốt. Khi có biểu hiện nghi ngờ sốt xuất huyết, người dân vẫn cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, xét nghiệm và hướng dẫn theo dõi phù hợp.