Sốt xuất huyết vừa hạ sốt, tiểu cầu giảm sâu, gan tổn thương nặng

Hai nữ bệnh nhân 23 và 53 tuổi được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng sốt xuất huyết Dengue diễn biến nặng. Đáng lưu ý, bệnh có thể chuyển nặng ngay cả khi người bệnh bắt đầu giảm sốt.

Hai người nhập viện tiểu cầu giảm còn 21 G/L, men gan tăng gần 2.000 U/L

Nữ bệnh nhân B.H. (53 tuổi, Hải Phòng), trước đó khỏe mạnh và chưa từng mắc sốt xuất huyết Dengue, xuất hiện sốt cao liên tục khoảng 5 ngày trước khi nhập viện. Nhiệt độ có lúc lên tới 39–40°C, kèm đau mỏi toàn thân, buồn nôn, nôn nhiều và đau bụng.

Người bệnh tự sử dụng paracetamol tại nhà nhưng tình trạng không cải thiện. Khi đến cơ sở y tế, xét nghiệm xác định nhiễm virus Dengue, số lượng tiểu cầu giảm nhanh từ 38 xuống 21 G/L, men gan tăng cao. Trước diễn biến phức tạp, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Chăm sóc bệnh nhân sốt xuất huyết biến chứng nặng - Ảnh BVCC

Tại đây, bệnh nhân vẫn sốt cao, đau nhiều vùng hạ sườn phải, xuất hiện các chấm xuất huyết dưới da tại vị trí tiêm truyền. Xét nghiệm ghi nhận tiểu cầu chỉ còn 23 G/L, chỉ số AST tăng tới 1.939 U/L, ALT 804 U/L, kèm rối loạn đông máu.

Bệnh nhân được chẩn đoán sốt xuất huyết Dengue nặng, có tổn thương gan và rối loạn đông máu, cần theo dõi sát nguy cơ xuất huyết, rối loạn tuần hoàn và các biến chứng khác.

Trường hợp thứ hai là bệnh nhân P.L. (23 tuổi, Hà Nội), trước đó khỏe mạnh. Khoảng 7 ngày trước khi chuyển viện, người bệnh xuất hiện sốt cao từng cơn, có lúc 39°C, kèm rét run, đau đầu, đau mỏi người, đau bụng, buồn nôn, nôn nhiều và đi ngoài phân lỏng.

Sau thời gian điều trị tại cơ sở y tế trước đó, tình trạng không cải thiện, các chỉ số xét nghiệm tiếp tục diễn biến bất lợi. Tiểu cầu giảm còn 21 G/L; AST tăng tới 1.907 U/L và ALT 883 U/L.

Theo dõi các chỉ số của bệnh nhân - Ảnh BVCC

Đáng chú ý, siêu âm phát hiện dịch trong ổ bụng và khoang màng phổi hai bên. Đây có thể là biểu hiện của tình trạng thoát huyết tương – một cơ chế quan trọng trong sốt xuất huyết Dengue nặng, có nguy cơ gây giảm thể tích tuần hoàn, rối loạn huyết động và sốc nếu không được phát hiện, xử trí kịp thời.

Khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân vẫn sốt, mệt nhiều, có các chấm xuất huyết dưới da và đau tức vùng gan. Các bác sĩ đánh giá đây là trường hợp sốt xuất huyết Dengue nặng, có tổn thương gan nghiêm trọng, cần theo dõi sát và điều trị tích cực.

Giảm sốt không đồng nghĩa với hết nguy hiểm

Hiện Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đang điều trị 16 bệnh nhân mắc sốt xuất huyết Dengue, trong đó có những trường hợp diễn biến nặng, cần theo dõi và điều trị tích cực.

ThS.BS Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra, lây truyền chủ yếu qua muỗi Aedes. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, kể cả những người trước đó hoàn toàn khỏe mạnh.

Hồi sức tích cực cho bệnh nhân sốt xuất huyết nặng - Ảnh BVCC

Theo BS Phúc, giảm tiểu cầu là biểu hiện thường gặp nhưng không thể chỉ dựa vào số lượng tiểu cầu để đánh giá mức độ nặng. Bác sĩ cần đánh giá tổng thể tình trạng lâm sàng, các dấu hiệu xuất huyết, huyết áp, mạch, lượng nước tiểu, tình trạng cô đặc máu và biểu hiện tổn thương cơ quan.

“Ở hai trường hợp này, ngoài tiểu cầu giảm sâu, người bệnh còn có men gan tăng rất cao, rối loạn đông máu và những dấu hiệu cảnh báo khác. Đây là những bất thường cho thấy bệnh đã diễn biến nghiêm trọng, cần được theo dõi chặt chẽ để phát hiện và xử trí kịp thời các biến chứng”, BS Phúc cho biết.

Một điểm đặc biệt cần lưu ý là sốt xuất huyết Dengue có thể chuyển nặng vào thời điểm người bệnh bắt đầu giảm sốt. Giai đoạn nguy hiểm thường rơi vào khoảng ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh. Đây là thời điểm người bệnh có thể xuất hiện thoát huyết tương, xuất huyết nặng hoặc tổn thương cơ quan.

Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, thoát huyết tương nghiêm trọng có thể dẫn đến giảm thể tích tuần hoàn, sốc, suy đa cơ quan, thậm chí đe dọa tính mạng.

BS Phúc khuyến cáo, người bệnh và gia đình không nên đánh giá mức độ bệnh chỉ dựa vào nhiệt độ cơ thể. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng nhiều hoặc liên tục, nôn nhiều, lừ đừ hoặc vật vã, chảy máu mũi, chảy máu chân răng, tiểu ít, tay chân lạnh hoặc mệt lả, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế.

Chăm sóc bệnh nhân tại khoa Hồi sức tích cực - Ảnh BVCC

Với những trường hợp được hướng dẫn theo dõi tại nhà, cần nghỉ ngơi, bổ sung nước phù hợp, theo dõi nhiệt độ, tình trạng ăn uống, lượng nước tiểu và các biểu hiện bất thường. Người bệnh không tự ý tăng liều paracetamol hoặc sử dụng thuốc chống viêm khi chưa có chỉ định của bác sĩ, bởi một số thuốc có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.

Việc tái khám đúng hẹn, xét nghiệm theo chỉ định và theo dõi sát trong những ngày từ thứ 3 đến thứ 7 có ý nghĩa quan trọng để phát hiện sớm nguy cơ chuyển nặng.

Bên cạnh đó, người dân cần chủ động loại bỏ vật dụng chứa nước đọng, diệt lăng quăng, bọ gậy, hạn chế muỗi đốt và giữ vệ sinh môi trường sống. Tiêm vắc xin phòng sốt xuất huyết cũng là một biện pháp phòng bệnh chủ động có thể lựa chọn theo chỉ định, hướng dẫn của nhân viên y tế và quy định của cơ sở tiêm chủng.

" Vắc xin không thay thế các biện pháp kiểm soát muỗi và phòng muỗi đốt. Khi có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh, người dân vẫn cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và hướng dẫn theo dõi phù hợp", BS Phúc nhấn mạnh.

Mời quý độc giả theo dõi video: Hà Nội khám sức khỏe miễn phí cho 9,2 triệu dân