Bác sĩ cảnh báo nguy cơ sỏi túi mật từ thói quen ăn uống không hợp lý

Theo ThS.BS Phan Bảo Toàn, Khoa Ngoại Bệnh viện Gia An 115, sỏi túi mật là bệnh lý khá phổ biến, nhiều trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi đi khám sức khỏe.

Êkip bác sĩ phẫu thuật sỏi túi mật cho người bệnh. Ảnh: BV

Điển hình là trường hợp bệnh nhân B.A.D (37 tuổi, ngụ phường Xuân Hòa, TP Hồ Chí Minh) được phát hiện có sỏi túi mật trong lần siêu âm ổ bụng khi khám định kỳ. Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) ghi nhận viên sỏi kích thước khoảng 67x35 mm, chiếm gần toàn bộ lòng túi mật và làm túi mật giãn to.

Đáng chú ý, bệnh nhân hầu như không có triệu chứng trước đó dù viên sỏi đã tồn tại trong thời gian dài. Trước nguy cơ biến chứng, bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật cắt túi mật nội soi. Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp ghi nhận viên sỏi có kích thước hơn 5 cm, gần bằng một quả trứng gà. Sau mổ, bệnh nhân hồi phục tốt và được xuất viện sau vài ngày điều trị.

Theo bác sĩ, không phải mọi trường hợp sỏi túi mật đều cần phẫu thuật ngay. Tuy nhiên, với những viên sỏi kích thước lớn (thường từ 3 cm trở lên), chiếm gần hết lòng túi mật hoặc có nguy cơ biến chứng, phẫu thuật cắt túi mật là phương pháp điều trị hiệu quả nhằm xử trí triệt để và phòng ngừa rủi ro.

Viên sỏi mật kích thước to gần bằng quả trứng gà được lấy ra khỏi người bệnh. Ảnh: BV

Cũng theo ThS.BS Phan Bảo Toàn, nếu không được theo dõi và xử trí phù hợp, sỏi túi mật có thể gây ra nhiều biến chứng như viêm túi mật cấp, tắc mật, nhiễm trùng đường mật, viêm tụy cấp do sỏi, hội chứng Mirizzi, thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư túi mật ở các trường hợp sỏi lớn. Những biến chứng này có thể diễn tiến nhanh và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh.

ThS.BS Phan Bảo Toàn cho biết, phần lớn sỏi túi mật hình thành do rối loạn thành phần dịch mật, trong đó phổ biến nhất là sỏi cholesterol khi nồng độ cholesterol trong dịch mật tăng cao và kết tinh thành sỏi.

Ngoài ra, tình trạng ứ đọng dịch mật, nhiễm trùng đường mật cùng với thói quen ăn nhiều chất béo, ít vận động, bỏ bữa hoặc nhịn ăn sáng kéo dài có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi túi mật. Bên cạnh đó, các yếu tố như thừa cân, béo phì hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh cũng góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh.

Theo Thư viện y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (PubMed), trên thế giới có khoảng 6% dân số mắc sỏi túi mật, trong đó nữ giới có tỷ lệ cao hơn nam giới. Tại Việt Nam, theo Bộ Y tế, sỏi túi mật chiếm khoảng 60 -70% tổng số trường hợp sỏi đường mật. Đáng lưu ý, chỉ khoảng 10 - 20% người bệnh không có triệu chứng ngay sau khi phát hiện và các biểu hiện có thể xuất hiện sau 5 - 20 năm. Phần lớn trường hợp chỉ đi khám khi bệnh đã gây biến chứng, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn.

Các bác sĩ khuyến cáo người trưởng thành, đặc biệt nhóm có nguy cơ như thừa cân, béo phì, ăn nhiều chất béo, ít vận động nên duy trì khám sức khỏe định kỳ và siêu âm ổ bụng để phát hiện sớm sỏi túi mật và các bệnh lý đường mật.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau quặn vùng hạ sườn phải (có thể lan ra sau lưng hoặc vai phải), đầy bụng, buồn nôn sau ăn nhiều dầu mỡ, khó tiêu kéo dài hoặc sốt không rõ nguyên nhân, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.