Bác sĩ cảnh báo những dấu hiệu của bệnh bạch cầu cấp cần đi khám sớm

Khoa Huyết học Lâm sàng, Bệnh viện TWQĐ 108 vừa tiếp nhận và theo dõi một trường hợp mắc bệnh bạch cầu cấp. Bệnh nhân H – 35 tuổi, nhập viện trong tình trạng hoa mắt, chóng mặt khi thay đổi tư thế, da niêm mạc nhợt nhạt và sốt nhẹ trong kỳ kinh nguyệt.

Trước đó, bệnh nhân nghĩ rằng các biểu hiện này chỉ là sự mệt mỏi thông thường do chu kỳ sinh lý nên đã chủ quan không đi khám ngay. Khi các triệu chứng kéo dài và không thuyên giảm, bệnh nhân mới đến Bệnh viện. Kết quả xét nghiệm máu phát hiện giảm hai dòng tế bào máu ngoại vi. Tiếp tục thực hiện xét nghiệm huyết tủy đồ cùng các kỹ thuật chuyên sâu, các bác sĩ kết luận bệnh nhân mắc bệnh bạch cầu cấp.

Bạch cầu cấp (hay ung thư máu cấp tính) là nhóm bệnh lý ác tính của hệ tạo máu. Bệnh đặc trưng bởi sự tăng sinh mất kiểm soát của các tế bào bạch cầu non (tế bào blast) tại tủy xương. Đây là căn bệnh tiến triển rất nhanh, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể đe dọa tính mạng người bệnh trong thời gian ngắn.

Tùy từng cá nhân cụ thể mà các bác sĩ sẽ có phác đồ phù hợp. Ảnh nguồn BV 108

Ở người khỏe mạnh, tủy xương đóng vai trò như một “nhà máy” sản xuất ra 3 loại tế bào máu cốt lõi: Hồng cầu - Vận chuyển oxy nuôi dưỡng cơ thể; Tiểu cầu - Tham gia vào quá trình đông máu, ngăn chảy máu; Bạch cầu trưởng thành - Lá chắn bảo vệ cơ thể khỏi vi khuẩn, virus và tác nhân gây bệnh.

Trong bệnh bạch cầu cấp, quá trình trưởng thành của các tế bào máu bị gián đoạn. Các tế bào bạch cầu non ác tính sinh sôi quá mức, lấn át không gian và tranh giành chất dinh dưỡng, khiến tủy xương không thể tiếp tục sản xuất đủ các tế bào máu khỏe mạnh. Chính sự thiếu hụt này là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến toàn bộ biểu hiện lâm sàng của bệnh như mệt mỏi, da xanh xao, sốt, nhiễm trùng hoặc xuất huyết.

Ảnh minh họa/Nguồn trungtamytequan6.medinet.gov.vn

Theo các bác sĩ, những dấu hiệu ban đầu của bạch cầu cấp có thể dễ nhầm với cảm cúm, suy nhược hoặc căng thẳng thông thường. Tuy nhiên, các triệu chứng thường kéo dài hoặc tiến triển nặng hơn thay vì tự cải thiện.

Bác sĩ Khoa Huyết học lâm sàng khuyến cáo người bệnh nên đi khám ngay nếu xuất hiện các biểu hiện cảnh báo sau: Sốt cao hoặc sốt nhẹ kéo dài trên 1 tuần không rõ nguyên nhân (không đi kèm ho hay sổ mũi rõ ràng); Đột nhiên xuất hiện nhiều vết bầm tím, chấm xuất huyết dưới da, chảy máu cam hoặc chảy máu chân răng liên tục; Mệt mỏi kiệt sức, da dẻ xanh xao, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày; Đau nhức sâu trong xương (không phải đau cơ), ở trẻ nhỏ có thể xuất hiện tình trạng đi tập tễnh hoặc bỏ chơi; Sờ thấy các khối hạch ở cổ, nách hoặc bẹn to dần nhưng không sưng đỏ, không đau.

Việc thăm khám và xét nghiệm sớm có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện bệnh, từ đó giúp bác sĩ đánh giá tình trạng và lựa chọn phương án điều trị phù hợp.

Nếu được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời, tiên lượng ung thư máu bạch cầu cấp tương đối khả quan. Tuy nhiên, tiên lượng bệnh có thể khác nhau ở mỗi trường hợp, tùy thuộc vào thể trạng, độ tuổi của người bệnh, giai đoạn và mức độ của bệnh.

Theo các bác sĩ, cho đến nay y học đang tìm kiếm nguyên nhân cụ thể gây nên bệnh bạch cầu cấp. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu ghi nhận các yếu tố liên quan đến bệnh lý này như sau:

Hóa chất: Các chất nhóm Alkyl, nhóm benzen (những hóa chất có cấu trúc hóa học nhân vòng).
Tia xạ hay tia ion hóa: Tỷ lệ bệnh bạch cầu cấp gặp nhiều ở những người tiếp xúc với tia xạ lâu ngày hay ở trong vùng nhiễm xạ nặng.
Virus: Nhiều nghiên cứu ghi nhận một số virus gây bệnh trên người một thời gian dài cũng gây ung thư. Ví dụ EBV gây ung thư vòm, HTLV1,2 gây bệnh bạch cầu cấp dòng lympho T…
Bất thường nhiễm sắc thể: Đây là nguyên nhân thường gặp trên người bệnh bạch cầu cấp.
Yếu tố di truyền: Có một số bệnh bẩm sinh di truyền như Hội chứng Down, hội chứng thiếu hụt miễn dịch bẩm sinh, hội chứng Poland… thì người bệnh dễ mắc thêm bệnh bạch cầu cấp.
Yếu tố môi trường: Môi trường bị nhiễm độc do hóa chất, thuốc trừ sâu, tia xạ… gây nên tình trạng nhiễm độc nguồn nước, thức ăn… và các chất độc này gây đột biến nhiễm sắc thể, gây ung thư máu.
Với việc nguyên nhân gây bệnh bạch cầu cấp chưa được xác định rõ thì biện pháp phòng ngừa bệnh vẫn chưa thật cụ thể. Biện pháp phòng ngừa chủ yếu là cách ly môi trường sống khỏi các tác nhân gây đột biến như phóng xạ, hóa chất cũng như duy trì một lối sống khỏe mạnh và nâng cao sức đề kháng của cơ thể...

Mời độc giả xem video Bác sĩ cảnh báo Dùng nồi chiên không dầu sai cách gây hại sức khỏe