Bác sĩ mách cách nhận biết sớm tổn thương thận cấp

Bệnh nhân nam 30 tuổi có tiền sử khỏe mạnh, đến khám bệnh tại chuyên khoa Nội thận khớp, Bệnh viện 19-8 trong tình trạng buồn nôn, phù chân và lượng nước tiểu giảm dưới 500ml/24h.

Qua khám lâm sàng, bác sĩ tiếp nhận thông tin trước đó khoảng 2 tuần, người bệnh có đau lưng kèm theo đau đầu và sốt 38°C. Bệnh nhân không tới khám tại cơ sở y tế mà tự mua thuốc giảm đau hạ sốt về uống trong 5 ngày. Sau 5 ngày, tình trạng đau lưng và đau đầu đỡ, không còn sốt.

Tuy nhiên, sau khi dừng thuốc khoảng 2 ngày người bệnh thấy mệt, ăn uống không ngon miệng kèm theo có cảm giác buồn nôn, nôn khan; mặc dù vẫn uống > 1500 ml nước mỗi ngày nhưng thấy lượng nước tiểu ít dần, hai chân phù tăng nên đi khám tại Bệnh viện 19-8.

Bệnh nhân được thực hiện các xét nghiệm máu, nước tiểu, siêu âm và kết quả cho thấy nồng độ ure máu 20 mmol/l, creatinin 250 µmol/l, rối loạn điện giải, siêu âm hai thận hình thái và kích thước trong giới hạn bình thường.

Bệnh nhân được điều trị theo phác đồ tổn thương thận cấp và sau 1 tuần, chức năng thận dần trở về bình thường, được ra viện và hẹn tái khám.

Thăm khám cho bệnh nhân tổn thương thận cấp - Ảnh BVCC

Đây là một trong số rất nhiều ca bệnh tổn thương thận cấp với tình huống tương tự mà các bác sĩ Khoa Nội thận khớp, Bệnh viện 19-8 hay gặp. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng may mắn hồi phục hoàn toàn chức năng thận như ca bệnh nói trên.

Cảnh báo: người dân không tự ý sử dụng thuốc nếu không có chỉ định của bác sĩ và nên kịp thời đến khám bệnh tại các cơ sở y tế khi thấy tình trạng sức khỏe có những thay đổi bất thường.

Tổn thương thận cấp (Acute Kidney Injury - AKI) là tình trạng suy giảm chức năng thận xảy ra đột ngột, chỉ trong vài giờ hoặc vài ngày. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tổn thương thận cấp có thể dẫn đến suy thận, biến chứng nặng, thậm chí đe dọa tính mạng.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có hàng triệu ca tổn thương thận cấp trên toàn cầu, trong đó phần lớn có thể phòng ngừa nếu được nâng cao nhận thức và can thiệp sớm.

Tổn thương thận có thể diễn ra âm thầm cho đến khi bệnh đã nặng. Tuy nhiên, cơ thể có các dấu hiệu cảnh báo tổn thương thận cấp không nên bỏ qua gồm:

Bất thường khi đi tiểu: Tiểu ít hoặc gần như không tiểu; Nước tiểu sẫm màu (như nước trà, xá xị).

Cơ thể bị “giữ nước”: Phù chân, mặt, mắt cá chân; Khó thở (đặc biệt khi nằm); Tăng cân nhanh (2-3kg trong vài ngày).

Mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa: Kiệt sức, yếu cơ; Chán ăn, buồn nôn, nôn; Lú lẫn (trường hợp nặng).

Mất nước - tụt huyết áp: Chóng mặt khi đứng lên; Khát nước dữ dội.

Khi có những biểu hiện trên, cần đến cơ sở y tế ngay, không tự ý điều trị tại nhà.

Thận có vai trò lọc máu, đào thải độc tố, điều hòa nước - điện giải và huyết áp. Khi thận bị tổn thương cấp tính: Chất độc ứ đọng trong cơ thể; Rối loạn điện giải, toan chuyển hóa.

Ảnh hưởng đến tim, phổi, não và nhiều cơ quan khác.

Đặc biệt, nhiều trường hợp tổn thương thận cấp không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn sớm, khiến người bệnh chủ quan và bỏ lỡ “thời gian vàng” điều trị.

- Người đang mắc bệnh cấp tính: mất nước, shock nhiễm trùng, sốt cao kéo dài…

- Sau phẫu thuật.

- Dùng thuốc có nguy cơ độc thận: thuốc giảm đau chống viêm, kháng sinh, thuốc không rõ nguồn gốc và thành phần…

- Người tăng huyết áp, đái tháo đường.

- Người cao tuổi.

Phòng ngừa tổn thương thận cấp mỗi người có thể chủ động bảo vệ thận bằng những biện pháp đơn giản:

- Uống đủ nước mỗi ngày.

- Không tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là thuốc giảm đau.

- Điều trị và kiểm soát tốt các bệnh nền.

- Khám sức khỏe định kỳ, nhất là người có nguy cơ cao.

- Đến bệnh viện sớm khi có dấu hiệu bất thường.

"Tổn thương thận cấp không chờ đợi. Phát hiện sớm, can thiệp kịp thời bảo vệ chức năng thận", các bác sĩ Khoa Nội thận khớp - Bệnh viện 19-8 khuyên.

ĐD Lưu Đức Thiện, (Khoa Nội thận khớp, Bệnh viện 19-8)

Mời quý độc giả theo dõi video: Vé máy bay lễ 30/4 bỏng tay, nhiều chặng du lịch sắp khóa sổ