Bài 2: Hóa giải điểm nghẽn, xây đắp tương lai số bền vững

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Cà Mau Huỳnh Quốc Việt (thứ 2 từ phải qua) tham quan gian hàng trưng bày thành tựu chuyển đổi số tại Cà Mau.

Từ việc gỡ khó về nguồn nhân lực, hoàn thiện hạ tầng đến việc hiện thực hóa các mục tiêu lớn lao của chặng đường mới đòi hỏi sự chỉ đạo quyết liệt và một tinh thần chung sức đồng lòng của toàn hệ thống chính trị.

Bám sát Nghị quyết, khơi thông mọi nguồn lực

Dù đã ghi nhận nhiều bước tiến dài tích cực, nhưng nhìn thẳng vào thực tế, quá trình chuyển đổi số tại Cà Mau vẫn chưa thể đi sâu vào mọi ngõ ngách. Rào cản lớn nhất nằm ở chính quy mô nội tại của đại đa số doanh nghiệp Cà Mau: nhỏ bé, nguồn lực tài chính eo hẹp và vẫn còn gắn chặt với thói quen sản xuất kinh doanh theo lối mòn truyền thống.

Hơn thế, mạng lưới hạ tầng số, dù đã được phủ sóng, nhưng tại các vùng nông thôn sâu xa vẫn bộc lộ sự thiếu đồng bộ. Điểm yếu cốt lõi nhất được chỉ ra chính là nguồn nhân lực phục vụ cho công nghệ số vẫn đang trong tình trạng vừa thiếu lại vừa yếu.

Đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau (thứ 2 từ trái qua) tham quan Trung tâm giải quyết thủ tục hành chính công phường Tân Thành, tỉnh Cà Mau.

Nhận diện thẳng thắn những “điểm nghẽn” này, tại Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết 57, đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau, đã đưa ra những chỉ đạo mang tính hành động cao. Trọng tâm trước mắt là phải tăng tốc số hóa, chỉnh lý tài liệu để nhanh chóng hình thành cơ sở dữ liệu quản lý đồng bộ.

Cùng với đó, tỉnh phải bảo đảm vận hành hiệu quả 64 Trung tâm phục vụ hành chính công, biến chuyển đổi số thành “đòn bẩy” thiết thực cho cải cách hành chính và nâng cao năng suất lao động.

Hướng về cơ sở, người đứng đầu Đảng bộ tỉnh yêu cầu các cơ quan chức năng phải sát sao, hướng dẫn cụ thể cho cấp xã đưa Nghị quyết 57 vào thực tiễn; đồng thời khẩn trương nghiên cứu cơ chế khen thưởng xứng đáng để ươm mầm cho các sáng kiến khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Bí thư Đảng ủy xã Cái Đôi Vàm (tỉnh Cà Mau) Nguyễn Hoàn Đạo (bìa phải) kiểm tra thiết bị chuyên dụng tại khu vực hành chính công của xã.

Gửi gắm định hướng cho sự phát triển dài hạn, đồng chí Nguyễn Hồ Hải đặc biệt lưu ý: “Phải đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học-công nghệ vào các thế mạnh cốt lõi của địa phương, tăng cường liên kết để phát triển bền vững. Đặc biệt, cần quan tâm hỗ trợ Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo của tỉnh nhằm tạo môi trường kết nối, thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp”.

Tính đến đầu tháng 3/2026 vừa qua, toàn tỉnh đã được giao 239 nhiệm vụ về khoa học công nghệ và số hóa, trong đó 121 nhiệm vụ đã hoàn thành tốt đẹp, không có bất kỳ nhiệm vụ nào rơi vào tình trạng quá hạn.

Kết quả này giúp Cà Mau vào tốp 4/34 tỉnh, thành phố về bộ chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp trong giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công - theo đánh giá của Văn phòng Chính phủ.

Lực lượng tình nguyện Công an tỉnh Cà Mau hỗ trợ người dân cài đặt ứng dụng VNeID trên điện thoại di động.

Để giải quyết bài toán con người, Cà Mau đã và đang triển khai rộng khắp sáng kiến thiết thực mang đậm tính nhân văn, đó là nền tảng "Bình dân học vụ số". Nền tảng này tập trung phổ cập kỹ năng mềm và kiến thức số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, đặc biệt là ở cấp xã. Niềm vui đã nảy mầm khi có hơn 33.700 tài khoản học viên đăng ký, tạo ra một không gian học tập sôi nổi với hơn 406.000 lượt tương tác và xem bài giảng.

Chỉ riêng lĩnh vực xã hội số, tỷ lệ tài khoản định danh điện tử mức độ 2 hiện đạt hơn 85,2%, sổ sức khỏe điện tử, khám chữa bệnh bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân được triển khai hiệu quả, góp phần hình thành công dân số, xã hội số…

Khát vọng về một hệ sinh thái số toàn diện

Trong năm 2026, Cà Mau xác định chuyển đổi số không chỉ là phong trào bề nổi mà là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt, gắn liền với cải cách hành chính và nâng cao hiệu lực quản trị.

Tổ công nghệ số cộng đồng xã Nguyễn Phích (tỉnh Cà Mau) đến tận nhà hỗ trợ người dân khai thác các ứng dụng số trên điện thoại di động.

Tầm quan trọng nêu trên cũng là lý do để Cà Mau ưu tiên nhiều hơn về nguồn lực tài chính cho lĩnh vực này lên tới hơn 841 tỷ đồng, bao gồm hơn 408 tỷ đồng dành cho chi đầu tư phát triển, và khoảng 433 tỷ đồng chi thường xuyên.

Mục tiêu tối thượng được đặt ra là hoàn thiện mô hình chính quyền số, vận hành dựa trên dòng chảy của dữ liệu thời gian thực. Những chỉ tiêu được vạch ra cho năm 2026 bao gồm kinh tế số sẽ chiếm 10% GRDP, đưa thương mại điện tử chiếm hơn 12% tổng mức bán lẻ hàng hóa.

Trong khu vực doanh nghiệp, Cà Mau đặt kỳ vọng 70% đơn vị sẽ áp dụng các hình thức thanh toán số hoặc quét mã QR. Đối với thế mạnh nông nghiệp, 100% vùng sản xuất tập trung sẽ được trang bị bản đồ số, trong khi ngành du lịch xanh của Cà Mau cũng phấn đấu có 60% khu điểm vui chơi được số hóa và 70% cơ sở lưu trú ứng dụng công nghệ trong vận hành.

Chính quyền phục vụ cũng đặt thước đo chất lượng lên hàng đầu với mục tiêu làm hài lòng 95% người dân và doanh nghiệp khi sử dụng các dịch vụ công trực tuyến. Tỷ lệ hồ sơ được xử lý hoàn toàn trên môi trường mạng dự kiến sẽ đạt hơn 95% ở cấp tỉnh và 90% tại tuyến cấp xã, phường.

Mô hình nuôi tôm siêu thâm canh với hàm lượng khoa học cao được triển khai tại nhiều vùng trọng điểm của tỉnh Cà Mau, giúp tăng năng suất tôm nuôi lên đến vài chục tấn mỗi ha.

Đặc biệt, ở lĩnh vực an sinh xã hội, Cà Mau mong muốn 65% dân số trưởng thành dễ dàng tiếp cận các dịch vụ số thiết yếu về y tế và giáo dục. Hướng tới chăm sóc con người một cách toàn diện, mục tiêu hơn 60% bệnh viện áp dụng bệnh án điện tử, hơn 90% người dân có sổ sức khỏe điện tử và 100% dữ liệu ngành giáo dục được chuẩn hóa...

Để hiện thực hóa các mục tiêu và khát vọng lớn lao nêu trên, Tiến sĩ Nguyễn Phương Bắc, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau cho biết, tỉnh đã lên kế hoạch chi tiết triển khai hàng loạt dự án công nghệ lớn. Nổi bật là dự án đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin cho khối cơ quan Đảng giai đoạn 2025-2028 và công trình chỉnh lý, số hóa tài liệu lịch sử trị giá khoảng 273 tỷ đồng…

“Mọi sự nỗ lực của tỉnh hướng về đích đến xa hơn vào năm 2030, với kỳ vọng kinh tế số bứt tốc chiếm khoảng 20% GRDP và 100% doanh nghiệp vừa và nhỏ trở thành những “người chơi” công nghệ thực thụ”, Tiến sĩ Nguyễn Phương Bắc tiết lộ.

Lãnh đạo cấp ủy, chính quyền tỉnh Cà Mau tham quan gian hàng trưng bày các sản phẩm mới ứng dụng chuyển đổi số.

Khép lại những chông gai bước đầu, Cà Mau đang vững vàng vượt sóng nhờ quyết tâm chính trị mạnh mẽ và sự linh hoạt trong công tác điều hành.

Nơi ấy, chuyển đổi số không còn là khái niệm xa xôi, mà dần trở thành "hơi thở" tự nhiên trong nhịp sống thường nhật. Nền tảng ấy cũng chính là bệ phóng để vùng địa đầu cực nam Tổ quốc tự tin tạo nên những đột phá mới, khẳng định vị thế trong bức tranh kinh tế số quốc gia.