Bãi đỗ xe thông minh – Mảnh ghép mới của giao thông xanh Hà Nội

Toàn cảnh Hội thảo khoa học: Ảnh: Đoan Trang

Từ “chỗ đỗ” đến hệ sinh thái giao thông xanh

Phát biểu khai mạc tại Hội thảo khoa học “Cơ sở pháp lý, thực trạng và triển vọng phát triển bãi đỗ xe thông minh tích hợp trạm sạc điện tại Hà Nội với tầm nhìn 100 năm”, vừa được Viện Hỗ trợ pháp và bảo vệ môi trường (Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam) tổ chức, ông Bùi Hồng Cường – Viện trưởng Viện Hỗ trợ pháp lý và bảo vệ môi trường cho hay, Thủ đô Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển mới, tiến tới là một đô thị xanh, thông minh và bền vững, với tầm nhìn 100 năm. Tuy nhiên, chúng ta đang đối mặt với rất nhiều thách thức, đặc biệt là áp lực nặng nề về giao thông tĩnh, sự thiếu hụt diện tích đất, tiêu chuẩn của các bãi đỗ xe trong nội đô. Bên cạnh đó là sự bùng nổ của giao thông hiện đại, bãi đỗ xe giờ đây buộc phải tích hợp tiện ích để nâng tầm phục vụ. Đó là lý do Viện tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề nêu trên.

Và mong muốn mà Ban tổ chức Hội thảo đạt được, hướng tới là xây dựng được một không gian đa năng đáp ứng các điều kiện mới, hiện đại, với đầy đủ khung pháp lý, tiện ích cung cấp cho các phương tiện khi đi vào khu vực nội đô, cũng như thay đổi tư duy cho các phương tiện dừng đỗ tại các bãi đỗ. Theo đó, không chỉ là nơi dừng, đỗ phương tiện, bãi đỗ xe thông minh có thể tích hợp quản lý số, thanh toán không dùng tiền mặt, giám sát vận hành và đặc biệt là trạm sạc xe điện, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng hạ tầng đô thị.

Rất đông chuyên gia, đại diện DN quan tâm, chia sẻ ý kiến đóng góp tại Hội thảo.

Tán thành quan điểm trên, ông Phạm Ngọc Hoàn – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Dầu khí Bách Khoa cho rằng, bãi đỗ xe thông minh cần được xác định là một điểm dịch vụ đô thị có khả năng kết nối bốn dòng vận hành gồm: Phương tiện, năng lượng dữ liệu và thanh toán. Cụ thể, người dân cần tìm được chỗ đỗ, đặt chỗ, ra vào và thanh toán thuận tiện. Đơn vị vận hành cần theo dõi doanh thu, tình trạng thiết bị, tải điện và sự cố theo thời gian thực. Cơ quan quản lý cần có dữ liệu để quy hoạch và điều tiết. Còn nhà đầu tư cần một mô hình doanh thu đủ rõ để có thể huy động vốn và thu hồi vốn trong thời hạn hợp lý…

Gỡ “điểm nghẽn” hạ tầng, mở đường cho giao thông thông minh

Từ góc nhìn của doanh nghiệp (DN), ông Hoàn đã chỉ ra một số “nút thắt” về hạ tầng cần tháo gỡ, nếu triển khai dự án này, từ đó đưa ra các khuyến nghị với DN, nhà đầu tư. Thứ nhất, quy hoạch vị trí chưa gắn với nhu cầu điện: Một địa điểm thuận lợi về giao thông chưa chắc phù hợp để đầu tư trạm sạc. Do đó DN cần đồng thời đánh giá lưu lượng và thời gian lưu xe, phụ tải hiện hữu, công suất cấp điện, vị trí trạm biến áp, khả năng mở rộng đấu nối và điều kiện lắp đặt mái che năng lượng mặt trời. Đặc biệt, với các điểm sạc nhanh, công suất tức thời và sự tập trung phụ tải có thể tạo áp lực cục bộ lên hệ thống điện. Vì vậy, năng lực cấp điện cần được khảo sát ngay từ giai đoạn lựa chọn địa điểm để tránh phát sinh chi phí nâng công suất, bổ sung trạm biến áp hoặc đầu tư lưu trữ ngoài dự kiến.

“Điểm nghẽn” thứ hai mà ông Hoàn lưu ý đó là, thiếu khả năng tương tác giữa các nền tảng: Bãi đỗ xe thông minh cần có khả năng kết nối giữa hệ thống quản lý chỗ đỗ, trạm sạc, đặt chỗ và thanh toán. Đồng thời, dữ liệu về lưu lượng xe, thời gian lưu xe, nhu cầu sạc và công suất tiêu thụ có giá trị đối với công tác quản lý đô thị. Vì thế, cần thống nhất bộ dữ liệu tối thiểu, quyền truy cập và yêu cầu bảo mật, trong khi DN vẫn chủ động vận hành nền tảng thương mại của mình. Không chỉ vậy, khâu an toàn phải được thiết kế ngay từ đầu: An toàn điện và phòng cháy chữa cháy cần được tính toán ngay từ giai đoạn quy hoạch. Khu vực sạc cần được thiết kế với các giải pháp bảo vệ điện, tiếp địa, chống sét, giám sát nhiệt và cơ chế cắt điện khẩn cấp. Đối với bãi đỗ ngầm hoặc không gian kín, cần đặc biệt chú ý đến thông gió, thoát nạn, phát hiện cháy và khả năng tiếp cận của lực lượng cứu hộ.

Bãi đỗ xe thông minh sẽ mang đến nhiều tiện ích hơn cho người dân.

“Thay vì triển khai đồng loạt ngay từ đầu, Hà Nội nên triển khai chương trình thí điểm có kiểm soát trong khoảng 12-18 tháng. Chương trình có thể lựa chọn một số địa điểm đại diện cho các điều kiện khác nhau, bao gồm khu dân cư, khu thương mại – công cộng và đầu mối giao thông hoặc đội xe… Sau giai đoạn thí điểm, thành phố có thể công bố báo cáo đánh giá độc lập, xác định những mô hình đã chứng minh hiệu quả và xây dựng bộ tiêu chí chuẩn để nhân rộng. Cách tiếp cận này giúp chính sách phát triển dựa trên dữ liệu thực tế, đồng thời tạo cơ sở để DN và tổ chức tín dụng đánh giá rủi ro trước khi bỏ vốn ở quy mô lớn” - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Dầu khí Bách Khoa khuyến nghị.

Đại diện Công ty TNHH MTV An ninh hạ tầng đô thị cũng nêu quan điểm rất xác đáng để tham khảo: Bãi đỗ xe thông minh không chỉ là nơi để xe, mà có thể trở thành một trung tâm dịch vụ giao thông và năng lượng của đô thị hiện đại; một công trình có thể thực hiện nhiều chức năng: Đỗ xe, sạc điện, rửa xe, chăm sóc phương tiện, đón đưa cư dân, cà phê, không gian chờ, thanh toán số, quản lý dữ liệu… Đặc biệt, việc kết nối bãi đỗ xe với các khu chung cư và dịch vụ xe trung chuyển có thể mở ra một hướng tiếp cận mới đối với bài toán giao thông tĩnh. Thay vì cố gắng đưa mọi phương tiện vào sâu trong khu dân cư, có thể nghiên cứu tổ chức các điểm đỗ xe tập trung kết hợp dịch vụ trung chuyển, phù hợp với điều kiện từng khu vực./.