Iran 'mổ xẻ' khí tài 'hiện đại nhất' của Mỹ thu giữ được tại eo biển Hormuz

Thông báo được đưa ra bởi Chuẩn tướng Hossein Mohebbi, người phát ngôn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Ông cho biết chiếc phương tiện chứa những công nghệ tiên tiến mà Iran có thể nghiên cứu, đồng thời không loại trừ khả năng các công nghệ thu được sẽ được chuyển giao hoặc bán cho các nước thứ 3.

Phương tiện không người lái dưới nước Dive-LD. (Ảnh: MW)

"Công nghệ tiên tiến này tồn tại trong chiếc tàu ngầm đã rơi vào tay lực lượng hải quân IRGC, và việc phân tích ngược công nghệ sẽ bắt đầu", ông Mohebbi tuyên bố.

Động thái mới gợi lại tiền lệ Iran từng khai thác công nghệ từ các phương tiện không người lái của Mỹ bị thu giữ trước đây, đáng chú ý nhất là máy bay trinh sát tàng hình RQ-170 Sentinel. Năm 2011, Iran tuyên bố đã kiểm soát và đưa chiếc RQ-170 xuống lãnh thổ nước này bằng các biện pháp tác chiến điện tử.

Chiếc Dive-LD chứa những công nghệ gì?

Phương tiện được Iran đề cập là Dive-LD do Anduril phát triển. Đây là một hệ thống phương tiện dưới nước tự hành được thiết kế để hoạt động trong thời gian dài mà không cần thủy thủ đoàn.

Anduril phát triển Dive-LD theo hướng một nền tảng có thể tái sử dụng và mang nhiều loại tải trọng khác nhau. Phương tiện có thể đảm nhiệm các nhiệm vụ như thu thập thông tin tình báo, giám sát và trinh sát, rà phá thủy lôi, lập bản đồ đáy biển cũng như kiểm tra các công trình và cơ sở hạ tầng dưới nước.

Dive-LD có khả năng hoạt động ở độ sâu đáng kể và duy trì nhiệm vụ trong nhiều ngày. Chính khả năng hoạt động tự chủ trong môi trường dưới nước khiến phương tiện này trở thành một nền tảng đáng chú ý đối với các nhiệm vụ hàng hải hiện đại.

Ngày 8/9, IRGC thông báo đã thu giữ một phương tiện dưới nước và công bố hình ảnh của nó. Sau đó, một số nhà phân tích hải quân độc lập nhận định phương tiện trong những hình ảnh này là Dive-LD.

Nếu chiếc tàu thực sự còn nguyên vẹn, các kỹ sư Iran có thể có cơ hội nghiên cứu trực tiếp nhiều bộ phận quan trọng của hệ thống.

Bryan Clark, chuyên gia thuộc Viện Hudson, cho rằng các kỹ sư Iran "chắc chắn có thể phân tích ngược các hệ thống cơ khí". Dù vậy, ông lưu ý những biện pháp bảo vệ phần mềm có thể khiến việc sao chép toàn bộ hệ thống trở nên khó khăn hơn đáng kể.

Eo biển Hormuz là môi trường đặc biệt quan trọng

Việc Iran tiếp cận một phương tiện dưới nước tự hành hiện đại có ý nghĩa đáng chú ý, trong bối cảnh eo biển Hormuz là một trong những khu vực mà các hoạt động dưới mặt nước có vai trò chiến lược.

Một phương tiện có khả năng giám sát, trinh sát đáy biển và rà phá thủy lôi có thể hỗ trợ nhiều nhiệm vụ liên quan đến kiểm soát và theo dõi hoạt động dưới nước quanh eo biển này.

Đối với các kỹ sư Iran, giá trị của một nền tảng Mỹ bị thu giữ không chỉ nằm ở bản thân chiếc phương tiện. Nếu có thể tiếp cận đầy đủ hệ thống, họ có thể nghiên cứu kiến trúc động cơ đẩy, thiết kế thủy động lực học, các bề mặt điều khiển, thiết bị liên lạc, hệ thống định vị, kiến trúc điện, giao diện dành cho các loại tải trọng và thậm chí cả một số kỹ thuật sản xuất.

Trong đó, hệ thống định vị tự hành dưới nước có thể là một trong những lĩnh vực đáng quan tâm nhất.

Khác với phương tiện hoạt động trên mặt đất hoặc trên không, phương tiện dưới nước không thể dựa vào GPS trong phần lớn thời gian hoạt động. Các hệ thống tự hành tầm xa vì vậy phải kết hợp nhiều phương thức khác nhau, chẳng hạn định vị quán tính, định vị bằng âm thanh và các cảm biến khác để xác định vị trí.

Nếu Iran có thể nghiên cứu cách Anduril giải quyết bài toán này, những dữ liệu thu được có thể giúp nước này hiểu rõ hơn về cách một phương tiện không người lái dưới nước hiện đại duy trì khả năng định vị và hoạt động độc lập trong thời gian dài.

Iran đã theo đuổi phương tiện không người lái từ nhiều năm

Iran từ lâu đã đầu tư phát triển các hệ thống không người lái trên biển và dưới nước nhằm bổ sung cho những hạn chế của lực lượng hải quân thông thường.

Trong trường hợp Dive-LD, việc nghiên cứu ngược một phương tiện của Mỹ có thể giúp Iran rút ngắn một số bước trong quá trình phát triển công nghệ, đặc biệt ở những lĩnh vực đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao.

hả năng nghiên cứu một hệ thống không đồng nghĩa với khả năng sao chép hoàn chỉnh nó. Những phần liên quan đến phần mềm, thuật toán điều khiển, cảm biến, xử lý dữ liệu và tích hợp hệ thống có thể khó tái tạo hơn đáng kể so với các bộ phận cơ khí.

Tiền lệ RQ-170 cho thấy Iran từng tìm cách khai thác công nghệ từ một phương tiện không người lái tiên tiến của Mỹ. Lần này, nếu chiếc Dive-LD thực sự được thu giữ trong tình trạng đủ nguyên vẹn, Tehran có thêm một cơ hội tiếp cận trực tiếp với công nghệ phương tiện không người lái dưới nước của Mỹ.

Đối với Iran, đây có thể là nguồn dữ liệu đáng giá cho chương trình phát triển phương tiện không người lái trên biển trong những năm tới, đặc biệt tại khu vực chiến lược như eo biển Hormuz.