Từ khôi phục giống cây bản địa, chuẩn hóa quy trình sản xuất đến chế biến sâu và mở rộng kênh phân phối, một số HTX tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số đang từng bước biến nông sản địa phương thành hàng hóa có giá trị, đồng thời tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân.
Thực trạng ly hương tìm việc làm vốn là bài toán trăn trở kéo dài tại các bản làng vùng cao Tây Bắc. Tại xã Vân Hồ (Sơn La), mô hình kinh tế tập thể tích hợp giữa nông nghiệp hữu cơ sinh thái và du lịch trải nghiệm của HTX Vân Hồ Retreat đang mở ra hướng đi “ly nông bất ly hương”, tạo sinh kế bền vững và giữ chân nguồn lao động trẻ ngay trên chính mảnh đất quê hương.
Từ những thay đổi nhỏ ở từng hộ gia đình, khi được tổ chức lại trong HTX, sản xuất nông nghiệp vùng đồng bào dân tộc thiểu số có thể từng bước đi từ manh mún đến hàng hóa, từ bán nguyên liệu đến tham gia chuỗi giá trị.
Nhờ ứng dụng các công nghệ số, nhiều hợp tác xã (HTX) do đồng bào dân tộc thiểu số làm lãnh đạo đã bứt phá khỏi tư duy làm nông nghiệp thuần túy, nâng tầm du lịch trải nghiệm và biến di sản văn hóa cùng cảnh quan thiên nhiên thành chuỗi giá trị kinh tế bền vững.
Nhiều mô hình sinh kế ở vùng cao Lào Cai đang mở thêm việc làm, tạo thu nhập tại chỗ cho người dân, nhất là phụ nữ và thanh niên dân tộc thiểu số.