Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai: Bản lĩnh nơi phên dậu kinh tế - tạo đà bứt phá cho năm 2026

Những con số tăng trưởng tích cực về sản xuất công nghiệp, thu phí hạ tầng cửa khẩu cùng quyết tâm đổi mới tư duy quản lý đang tạo nền tảng quan trọng để Lào Cai bước vào năm 2026 với khát vọng bứt phá, hướng tới trung tâm kết nối giao thương của vùng và cả nước.

Giữ nhịp tăng trưởng, tạo nền tảng phát triển bền vững

Năm 2025, trong bối cảnh kinh tế thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai đã chủ động bám sát chỉ đạo của Trung ương, của tỉnh, tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển khu công nghiệp (KCN), khu kinh tế (KKT), coi đây là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội địa phương.

Một dấu ấn nổi bật là kết quả sản xuất công nghiệp trong các KCN, KKT tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Tính đến ngày 15/12/2025, giá trị sản xuất công nghiệp đạt 24.295 tỷ đồng, bằng 101% kế hoạch năm; ước cả năm đạt 25.973 tỷ đồng, tăng 23% so với năm 2024, vượt 8% kế hoạch được giao và chiếm khoảng 32% giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh.

Kết quả này phản ánh nỗ lực lớn của Ban Quản lý trong việc hỗ trợ doanh nghiệp khôi phục, duy trì và mở rộng sản xuất, nhất là trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp phải đối mặt với khó khăn về nguyên liệu, chi phí đầu vào và sức cạnh tranh thị trường.

Cùng với đó, công tác quy hoạch và chuẩn bị quỹ đất cho phát triển công nghiệp tiếp tục được đẩy mạnh. Việc điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất KCN Võ Lao quy mô 1.000 ha và hoàn thiện quy hoạch phân khu đã mở ra dư địa mới cho thu hút đầu tư, đặc biệt là các dự án công nghiệp cơ khí, chế tạo, điện tử và chế biến sâu. Song song với phát triển, Ban Quản lý chú trọng định hướng chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững, tiêu biểu là việc xây dựng Đề án chuyển đổi KCN Tằng Loỏng sang mô hình KCN sinh thái – bước đi phù hợp với xu thế phát triển hiện đại và yêu cầu bảo vệ môi trường.

Công tác xúc tiến, thu hút đầu tư được triển khai bài bản và chuyên nghiệp hơn, với nhiều hình thức đổi mới: xây dựng tài liệu, video quảng bá bằng ba ngôn ngữ Việt – Anh – Trung; tiếp đón 15 đoàn doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước đến khảo sát; tập trung xúc tiến các dự án hạ tầng trọng điểm như cảng cạn Kim Thành, cảng cạn Bản Vược. Trong năm, Ban đã tham mưu cấp mới 5 dự án, điều chỉnh 18 lượt dự án và chấm dứt hoạt động 5 dự án không còn phù hợp, qua đó góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả đầu tư trong các KCN, KKT.

Hiện đại hóa cửa khẩu, thúc đẩy giao thương

Hoạt động cửa khẩu tiếp tục là lĩnh vực trọng tâm, gắn với vai trò đặc thù của Lào Cai – cửa ngõ giao thương quan trọng giữa Việt Nam và vùng Tây Nam Trung Quốc. Năm 2025, Ban Quản lý Khu kinh tế đã tập trung nâng cao năng lực thông quan, từng bước hiện đại hóa quản lý cửa khẩu theo hướng số hóa và thông minh.

Hạ tầng cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành tiếp tục được đầu tư, nâng cấp đồng bộ. Việc cải tạo cổng kiểm soát, tổ chức phân luồng phương tiện, di dời cầu cân, lắp đặt hệ thống camera AI, màn hình LED và các thiết bị tự động hóa đã góp phần nâng công suất thông quan lên khoảng 500 phương tiện xuất và 500 phương tiện nhập mỗi ngày.

Cùng với đường bộ, cửa khẩu quốc tế ga đường sắt Lào Cai duy trì ổn định 2–3 chuyến tàu xuất cảnh, nhập cảnh mỗi ngày, hàng hóa thông quan chủ yếu là lưu huỳnh quá cảnh, góp phần đa dạng hóa phương thức vận tải và giảm áp lực cho đường bộ. Ở các cửa khẩu phụ, lối thông quan như Mường Khương, Lồ Cố Chin, Ý Tý, hoạt động xuất nhập cảnh và trao đổi hàng hóa nhỏ lẻ của cư dân biên giới diễn ra ổn định, đúng quy định.

Tuy nhiên, hoạt động xuất nhập khẩu vẫn chịu nhiều tác động bất lợi từ biến động thị trường và các yêu cầu kỹ thuật ngày càng khắt khe từ phía Trung Quốc. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh năm 2025 ước đạt khoảng 3,2 tỷ USD, giảm so với năm trước và chưa đạt mục tiêu đề ra. Trước thực tế đó, Ban Quản lý đã chủ động tổ chức đối thoại với doanh nghiệp, xúc tiến thương mại tại các tỉnh phía Nam, mở rộng “luồng xanh” cho hàng nông sản và duy trì cơ chế phối hợp chặt chẽ, thường xuyên với Ban Quản lý cửa khẩu Hà Khẩu (Trung Quốc) nhằm tháo gỡ khó khăn, tạo thuận lợi cho hoạt động thông quan.

Công tác đối ngoại cửa khẩu tiếp tục là điểm sáng, góp phần quan trọng giữ vững môi trường biên giới hòa bình, ổn định. Ban Quản lý Khu kinh tế duy trì thường xuyên cơ chế trao đổi thông tin 24/7 với Ban Quản lý cửa khẩu huyện Hà Khẩu (Trung Quốc) thông qua nhiều hình thức linh hoạt như đường dây nóng, thư tín chính thức và hội đàm trực tiếp hoặc trực tuyến. Riêng trong năm 2025, hai bên đã trao đổi tổng cộng 42 thư (Ban gửi 28 thư, nhận 14 thư), kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh trong hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh.

Quy hoạch đi trước một bước, tạo đà bứt phá

Một trong những nền tảng quan trọng cho phát triển dài hạn của KKT cửa khẩu Lào Cai là công tác quy hoạch. Năm 2025, việc Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai đến năm 2045 đã mở ra không gian phát triển mới, xác định rõ các khu chức năng công nghiệp, dịch vụ, logistics và đô thị, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho thu hút đầu tư và tổ chức quản lý đồng bộ.

Trên cơ sở đó, Ban Quản lý Khu kinh tế xác định năm 2026 là năm bản lề để hiện thực hóa các định hướng lớn. Việc xây dựng các mục tiêu, chỉ tiêu phát triển được đặt trong bối cảnh nhìn thẳng vào những hạn chế và thách thức hiện hữu: cơ cấu hàng hóa xuất nhập khẩu còn đơn điệu, chủ yếu là nông sản; các loại hình có giá trị gia tăng cao như tạm nhập tái xuất, quá cảnh còn chiếm tỷ trọng thấp; cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các tuyến vận tải quốc tế khác trong khu vực; hạ tầng giao thông kết nối, đặc biệt là cao tốc và đường sắt, chưa theo kịp yêu cầu phát triển logistics hiện đại. Chính từ thực tiễn đó, các định hướng phát triển cửa khẩu thông minh, trung tâm logistics và hành lang vận tải đa phương thức được xác định là giải pháp căn cơ cho giai đoạn tới.

Trước hết là phát triển hệ thống KCN theo hướng hiện đại, xanh và bền vững, từng bước hình thành đồng bộ 5 KCN với tổng diện tích khoảng 3.202 ha; ưu tiên thu hút các dự án công nghệ cao, chế biến sâu, ít thâm dụng tài nguyên, thân thiện môi trường. Song song với đó là rà soát, thu hồi các dự án chậm triển khai, tạo quỹ đất sạch cho các nhà đầu tư có năng lực thực sự.

Trong lĩnh vực cửa khẩu, Ban Quản lý tiếp tục tham mưu đầu tư hạ tầng tại Bản Vược, Mường Khương; triển khai Đề án cửa khẩu thông minh tại Kim Thành và Bản Vược; nâng cấp nền tảng cửa khẩu số, ứng dụng AI trong kiểm soát, giám sát. Đồng thời, đẩy mạnh thu hút đầu tư các trung tâm logistics, kho bãi hiện đại dọc hành lang kinh tế Côn Minh – Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, qua đó nâng cao năng lực trung chuyển và giá trị gia tăng cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Cùng với phát triển hạ tầng, Ban Quản lý xác định cải thiện môi trường đầu tư, đồng hành cùng doanh nghiệp là nhiệm vụ xuyên suốt. Việc thường xuyên đối thoại, kịp thời tháo gỡ khó khăn, kiến nghị điều chỉnh cơ chế, chính sách phù hợp thực tiễn sẽ tiếp tục được đẩy mạnh, nhằm tạo dựng niềm tin và sức hấp dẫn cho KKT, KCN Lào Cai trong giai đoạn phát triển mới.Những kết quả đạt được trong năm 2025 cho thấy nỗ lực và bản lĩnh của Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai trong vai trò kiến tạo phát triển. Bước sang năm 2026, với nền tảng quy hoạch đồng bộ, quyết tâm đổi mới và tầm nhìn dài hạn, Ban Quản lý Khu kinh tế Lào Cai đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá, góp phần đưa Lào Cai trở thành trung tâm giao thương, công nghiệp và logistics quan trọng của vùng trung du và miền núi phía Bắc.

Xuân Hạnh