Bảo đảm lợi ích chính đáng của người lao động

Công nhân lao động diễu hành kỷ niệm 140 năm Ngày Quốc tế Lao động. (Ảnh BẢO LONG)

Những "cầu nối" bền bỉ

Một trong những chức năng đặc biệt quan trọng và cần thiết thực hiện của công đoàn cơ sở là đại diện chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động, xây dựng quan hệ hài hòa, ổn định trong doanh nghiệp. Giải pháp hữu hiệu là nâng cao chất lượng thương lượng, ký và thực hiện có hiệu quả thỏa ước lao động tập thể. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động công đoàn trong bối cảnh mới.

Thực tế cho thấy, tại nhiều doanh nghiệp, nhờ sự chủ động, bản lĩnh, linh hoạt của chủ tịch công đoàn cơ sở, các cuộc đối thoại định kỳ không còn mang tính hình thức mà đi vào thực chất, giải quyết những vấn đề thiết thân của người lao động như tiền lương, thưởng, thời giờ làm việc, ăn ca, cải thiện điều kiện an toàn vệ sinh lao động. Họ là những người đã trực tiếp tham gia, dẫn dắt quá trình thương lượng, ký thỏa ước lao động tập thể với nhiều điều khoản có lợi hơn cho người lao động so với quy định pháp luật. Trong bối cảnh thị trường lao động cạnh tranh, vai trò của những “hạt nhân” này càng trở nên quan trọng. Một bản thỏa ước lao động tập thể được thương lượng tốt không chỉ giúp nâng cao phúc lợi cho người lao động mà còn góp phần ổn định nhân sự, tạo nền tảng cho doanh nghiệp phát triển bền vững.

Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn nhận định: Đối với cán bộ công đoàn, đối thoại và thương lượng là nhiệm vụ rất khó của cán bộ công đoàn vì tính chuyên sâu, đòi hỏi bản lĩnh, năng lực, phương pháp công tác. Thực tế cho thấy, quan hệ giữa người sử dụng lao động và cán bộ công đoàn luôn ở thế khó cân bằng. Khó là vậy, nhưng những năm qua, các cấp công đoàn đã triển khai nhiều giải pháp đẩy mạnh hoạt động đối thoại và thương lượng tập thể thông qua bản lĩnh của cán bộ công đoàn. Từ đó, hàng chục nghìn bản thỏa ước lao động tập thể được ký, quyền lợi của hàng triệu đoàn viên, người lao động được tăng thêm.

Đằng sau mỗi bữa ăn ca tăng khẩu phần, một ngày thứ bảy được nghỉ trọn vẹn hay một ngày tang sự không còn lo bị trừ thưởng... là những câu chuyện về lòng kiên định, sự thấu cảm và bản lĩnh thương lượng của những cán bộ công đoàn cơ sở. Trong hành trình lặng lẽ ấy, họ đã đưa phúc lợi đến gần hơn với đoàn viên, người lao động từ những điều tưởng chừng rất đỗi đời thường.

Với chị Nguyễn Thị Xuân Duyên, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Sumitomo khoảnh khắc đạt được thỏa thuận rút ngắn giờ nghỉ trưa từ 60 phút xuống còn 40 phút mỗi ngày để đổi lại việc được nghỉ ngày thứ bảy là dấu mốc đáng nhớ, đầy cảm xúc trong hành trình thực hiện “sứ mệnh”. Việc có thêm một ngày nghỉ trọn vẹn vào cuối tuần không chỉ đơn thuần là thêm thời gian để người lao động được nghỉ ngơi, tái tạo sức lao động mà còn giúp họ có điều kiện ở bên gia đình nhiều hơn, chăm sóc con cái. Và những công nhân có con nhỏ, việc không phải gửi con vào ngày thứ bảy còn giúp giảm bớt khoản chi phí đáng kể.

Câu chuyện của Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Công nghệ COSMOS1 Vũ Thị Tuyết Lan liên quan bữa ăn ca. Chị Lan kể: Tháng 5/2025, mở hòm thư góp ý, tôi nhận được nhiều phiếu phản ánh chất lượng bữa cơm đi xuống. Thay vì chỉ phản ánh bằng lời, chị lập tức xuống tận bếp ăn, chụp ảnh hiện trường, trực tiếp lấy ý kiến người lao động. Những bức ảnh cùng mong muốn chính đáng từ thực tế đã trở thành bằng chứng thuyết phục tại cuộc đối thoại đột xuất ba bên giữa nhân sự, nhà ăn và Ban Giám đốc. Kết quả, công ty quyết định tăng suất ăn từ 20.000 đồng lên 26.000 đồng, đồng thời yêu cầu nhà ăn báo cáo định kỳ hằng tuần, tránh tình trạng giá cả leo thang làm ảnh hưởng chất lượng.

Có lẽ, câu chuyện tại Công ty cổ phần May xuất khẩu Hà Phong là một trong những cuộc thương lượng mang đậm tính nhân văn nhất.

Chủ tịch Công đoàn Vũ Thị Thanh Hà từng nghe những tâm sự rất thật: Có công nhân chỉ dám xin nghỉ nửa ngày về chịu tang rồi vội vã quay lại làm việc, vì sợ bị trừ thưởng. Trong lúc mất mát là lúc cần được cảm thông nhất, thì họ lại phải tính toán thiệt hơn - chị Hà trăn trở. Khi công đoàn đưa vấn đề ra đàm phán, phía doanh nghiệp ban đầu không đồng ý vì cho rằng họ đang thực hiện đúng luật, đồng thời lo ngại việc phát sinh chi phí, tạo tiền lệ. Không chỉ viện dẫn lý lẽ, chị Hà đã kể lại chính những câu chuyện rất thật của người lao động. Sự chân thành đã chạm đến Ban lãnh đạo, khoảnh khắc đó chị thật sự xúc động không phải vì đã “thắng” trong thương lượng, mà từ đó, người lao động không còn phải lo lắng “thiệt thòi” khi gia đình có tang sự, có thể yên tâm nghỉ ngơi, lo trọn việc gia đình. Hơn hết, họ cảm nhận được doanh nghiệp và công đoàn luôn đứng sau họ trong những lúc khó khăn nhất.

Hành trình của niềm tin và kỳ vọng

Dù mỗi cuộc đối thoại là một câu chuyện về hành trình “thương lượng” để bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của đoàn viên, nhưng để có được một bản thỏa ước lao động có nhiều điều khoản có lợi hơn cho người lao động, các cán bộ công đoàn đều cần có sự kiên định nhưng cũng đầy linh hoạt vì sự phát triển chung.

Bước ngoặt trong sự nghiệp công đoàn của anh Lê Đình Thành, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Enkei Việt Nam diễn ra năm 2025 - thời điểm đơn hàng công ty sụt giảm 60%. Người lao động bức xúc đòi tăng lương, còn doanh nghiệp chật vật tài chính. Không khí đối thoại trở nên căng thẳng, nguy cơ thành điểm nóng nếu không được xử lý khéo léo”, anh Thành nhớ lại. Trong vai trò cầu nối, anh vượt qua áp lực từ hai phía, trực tiếp gặp gỡ cả người lao động lẫn Ban lãnh đạo, đặt lợi ích lâu dài, bền vững lên trên hết. Sự chân thành, khách quan của anh đã giúp thu hẹp khoảng cách. Từ kinh nghiệm của mình, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Enkei Việt Nam cho rằng, để đàm phán thành công, cần chọn đúng thời điểm, chuẩn bị nội dung bài bản dựa trên ý kiến của những người có kinh nghiệm, đồng thời phải có kiến thức pháp luật, kỹ năng mềm tốt.

Đối với Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Hana Micron Vina Nguyễn Duy Tùng, giá trị của thỏa ước lao động tập thể không phải là những điều quá lớn lao mà chính là những thay đổi rất đời thường nhưng lại chạm đến cuộc sống hằng ngày của người lao động. Trong hoạt động công đoàn, anh luôn tâm niệm rằng việc giữ vững nguyên tắc nhưng vẫn linh hoạt là kỹ năng then chốt cần được rèn luyện qua mỗi cuộc thương lượng.

Từ kinh nghiệm đàm phán thành công, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Mani Hà Nội Nguyễn Đức Cảnh chia sẻ: Công đoàn chỉ thật sự phát huy vai trò đại diện khi dám lên tiếng, biết lắng nghe và hành động vì người lao động, thì tiếng nói ấy không chỉ tạo ra những thay đổi cụ thể mà còn xây dựng được niềm tin, sự đồng thuận trong doanh nghiệp. Đó là nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững, hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp và người lao động.

Còn đối với Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Khoa học Kỹ thuật Goertek Vina Phạm Văn Trung điều giúp anh giữ được sự kiên định chính là nguyên tắc: Người lao động là tài sản quan trọng nhất của doanh nghiệp, hoạt động công đoàn lấy người lao động làm trung tâm, mọi quyết định đều phải hướng đến quyền, lợi ích chính đáng của người lao động. Anh Trung chia sẻ: Nhưng để đi được đường dài, chỉ kiên định thôi là chưa đủ, còn cần sự linh hoạt. Tôi luôn tâm niệm doanh nghiệp, người lao động không phải hai bên đối lập, mà là hai phần không thể tách rời trong một “cơ thể” doanh nghiệp. Vì vậy, khi làm việc với doanh nghiệp, công đoàn không chỉ đưa ra yêu cầu mà còn phải hiểu doanh nghiệp đang gặp là khó khăn gì, cần gì để phát triển bền vững.

“Khi mình đặt mình vào vị trí của doanh nghiệp, cách tiếp cận sẽ mềm mại, thuyết phục hơn. Và trên hết, chính niềm tin của đoàn viên là động lực để tôi tiếp tục vững vàng trong hành trình này”, anh Trung chia sẻ thẳng thắn như vậy.