Bao phủ bảo hiểm, củng cố an sinh vì sự phát triển bền vững của Thủ đô

Lấy con người làm trung tâm

Trong dòng chảy hơn 1.000 năm văn hiến, Hà Nội luôn gìn giữ một nguyên tắc cốt lõi: Phát triển không tách rời trách nhiệm với lịch sử và con người. Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về “Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới” đề ra các mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể đến năm 2035; đến năm 2045 và hướng đến 100 năm Giải phóng Thủ đô (năm 2054) và đến năm 2065. Trong đó, mục tiêu Hà Nội hướng tới là thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao và bền vững; thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới. Việc xác định xây dựng Thủ đô theo định hướng “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, lấy con người làm trung tâm trong mọi quyết định không chỉ là kim chỉ nam cho các chính sách đặc thù của Hà Nội mà còn là động lực để Thủ đô xây dựng một mạng lưới an sinh xã hội bền vững, nhân văn.

Hà Nội xác định an sinh xã hội là nền tảng của phát triển bền vững (Trong ảnh: Công an Hà Nội hỗ trợ người dân thu nhận mẫu sinh phẩm ADN xét nghiệm thân nhân liệt sĩ)

Hiện thực hóa mục tiêu đó, thành phố đã nỗ lực nâng cao mức sống trực tiếp cho người dân. Theo Nghị quyết số 63/2025/NQ-HĐND của HĐND thành phố, từ ngày 1-1-2026, Hà Nội nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội là 650.000 đồng. Đối tượng áp dụng là trẻ em; người từ đủ 16 tuổi đến dưới 22 tuổi; người cao tuổi; người mắc bệnh hiểm nghèo tại cộng đồng; đối tượng có hoàn cảnh khó khăn được tiếp nhận, chăm sóc, nuôi dưỡng trong cơ sở trợ giúp xã hội thuộc Sở Y tế quản lý. Bên cạnh đó, người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được hỗ trợ thêm hàng tháng 150.000 đồng bảo đảm tổng mức hưởng bằng mức chuẩn trợ giúp xã hội của thành phố. Cùng với việc trợ cấp trực tiếp, Hà Nội chú trọng tạo giá đỡ an sinh bằng cách hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội cho người dân. Từ ngày 1-1-2026, thành phố hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế cho đối tượng chính sách. Ngoài mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, thành phố hỗ trợ thêm 50% mức đóng bảo hiểm xã hội đối với người tham gia thuộc hộ nghèo; hỗ trợ thêm 60% mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện đối với người thuộc hộ cận nghèo… Đặc biệt, trong bối cảnh Hà Nội bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng sống và tính bền vững, Chỉ thị số 06-CT/TU đã cụ thể hóa các quan điểm, định hướng lớn của Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong đó có nêu một số chỉ tiêu cải cách chính sách bảo hiểm xã hội.

Cán bộ bảo hiểm xã hội tuyên truyền chính sách bảo hiểm y tế

Những mục tiêu đặt ra được lượng hóa cụ thể như đến năm 2030, Hà Nội phấn đấu đạt 100% người dân tham gia bảo hiểm y tế. Cùng với đó, nền tảng an sinh dài hạn cho người lao động được xác lập bằng chỉ tiêu 60% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và 10% tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện; 50% lực lượng lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp… Đây không chỉ là con số kỹ thuật mà là lời giải căn cơ cho bài toán già hóa dân số đang hiện hữu, thể hiện tư duy chuyển mạnh từ “hỗ trợ khi khó khăn” sang “bảo đảm an sinh chủ động, bền vững”.

Dệt “tấm lưới” an toàn cho người dân

Theo PGS.TS Bùi Thị An - Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển, Phó Chủ tịch Hội đồng Tư vấn Kinh tế - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, việc Hà Nội có những chính sách đặc thù không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là lời khẳng định về một Thủ đô văn minh, hiện đại và nhân văn. Đây chính là nền tảng vững chắc để bồi đắp nên một không gian hạnh phúc, nơi mỗi người dân đều cảm thấy được quan tâm và không ai bị bỏ lại phía sau. Hạnh phúc thể hiện ở việc đầy đủ vật chất và nâng cao đời sống tinh thần, an ninh trật tự được đảm bảo. Chẳng hạn, khi được hỗ trợ tài chính và nâng mức trợ cấp xã hội hàng tháng lên 650.000 đồng cao hơn mức chung của cả nước, người dân cảm thấy yên tâm hơn trong cuộc sống thường nhật. Đặc biệt, việc hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế cho nhóm người yếu thế là một quyết sách nhân văn. Đây không chỉ là khoản hỗ trợ vật chất mà là bỏ gánh nặng tâm lý, đồng thời cũng củng cố niềm tin của nhân dân vào chính quyền, tạo sự đồng thuận cao trong xây dựng và phát triển Thủ đô.

Về phía cơ quan quản lý, ông Nguyễn Ngọc Huyến, Giám đốc Bảo hiểm xã hội Hà Nội cho biết, Hà Nội luôn được biết đến là địa phương đi đầu cả nước về các cơ chế chính sách đặc thù. Chỉ tính riêng năm 2025, đã có hơn 100 nghìn người thuộc nhóm người cao tuổi, người khuyết tật nhẹ, học sinh có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ thẻ bảo hiểm y tế với số tiền lên tới hơn 115 tỷ đồng. Hà Nội cũng đã chi gần 30 tỷ đồng để hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở. Điều này bảo đảm rằng ngay cả những người yếu thế nhất, hay những người cống hiến thầm lặng nhất cũng được lưới an sinh Thủ đô bao bọc.

Theo bà Dương Thị Minh Châu, Trưởng phòng Tuyên truyền và Hỗ trợ người tham gia Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội, để mở rộng diện bao phủ, thời gian qua, mô hình “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” của các tổ chức đoàn thể như Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên đã phát huy tác dụng. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong thủ tục đăng ký, đóng nộp bảo hiểm xã hội qua ứng dụng VssID đã tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, người lao động có thể dễ dàng theo dõi quá trình đóng, hưởng của mình, tạo dựng niềm tin vào sự minh bạch của hệ thống.

Theo các chuyên gia, Hà Nội, với vị thế là Thủ đô, với vai trò tiên phong đi đầu, không chỉ dừng lại ở việc thực hiện các chính sách của Trung ương mà cần có những chính sách điều tiết đặc thù để hỗ trợ người lao động. HĐND TP đã và đang xem xét việc nâng mức hỗ trợ mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện cao hơn mức quy định chung của Chính phủ cho một số nhóm đối tượng đặc thù, khó khăn trên địa bàn. Đây là đòn bẩy kinh tế thiết thực để kích cầu tham gia. Bên cạnh đó, an sinh xã hội cần được xem như là thước đo văn minh của một đô thị. Một Thủ đô hiện đại không chỉ được đo đếm bằng những con số tăng trưởng kinh tế, những tòa nhà chọc trời hay những con phố sầm uất, mà phải được đo bằng sự an tâm và hạnh phúc người dân về cuộc sống. Mục tiêu bao phủ bảo hiểm xã hội toàn dân không thể hoàn thành trong một sớm một chiều, nhưng là con đường tất yếu phải đi. Mỗi người lao động khi cầm trên tay cuốn sổ bảo hiểm xã hội là thêm một người được bảo vệ, bớt đi một gánh nặng cho xã hội trong tương lai.