Bảo vệ nguồn lợi cá niên

Đứng trước nguy cơ khai thác tận diệt, từ năm 2021, Tổ bảo vệ và phát triển bền vững cá niên tại thôn Tà Lang và Giàn Bí (phường Hải Vân) đã được thành lập để bảo tồn và phục hồi loài cá này.

Ông Đinh Văn Như (bìa trái) cùng thành viên trong tổ bảo tồn kiểm tra tại suối Vũng Bọt. Ảnh: NVCC

Ông Đinh Văn Như (bìa trái) cùng thành viên trong tổ bảo tồn kiểm tra tại suối Vũng Bọt. Ảnh: NVCC

Ông Đinh Văn Như, Bí thư Chi bộ thôn Giàn Bí và là người phụ trách Tổ bảo tồn và phát triển bền vững cá niên, cho biết: Cá niên có hương vị thơm ngon, ngọt, không tanh, giá trị dinh dưỡng cao, được bán với giá 300 - 500 nghìn đồng/kg.

Chính vì giá trị này, những năm gần đây, nhu cầu đánh bắt cá niên tăng cao, thậm chí dẫn đến tình trạng khai thác tận diệt để buôn bán. Thay vì các phương pháp truyền thống như lưới, chày, cung, nỏ, người dân lại sử dụng điện chích, mìn và thuốc bẫy.

Việc địa phương triển khai thành lập tổ bảo tồn là một sáng kiến kịp thời, không chỉ nhằm bảo vệ loài cá niên mà còn góp phần gìn giữ nét văn hóa đặc sắc của người Cơ Tu. Tổ bảo tồn này còn là một phần của dự án tăng cường năng lực cộng đồng trong quản lý tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ đa dạng sinh học tại Khu bảo tồn thiên nhiên Bà Nà - Núi Chúa, vốn thuộc rừng đặc dụng của thành phố.

Tổ bảo tồn hiện có 30 thành viên người Cơ Tu, đến từ hai thôn Tà Lang và Giàn Bí. Các thành viên nam chịu trách nhiệm tuần tra, giám sát, tố giác các hành vi đánh bắt cá niên trái phép và báo cáo chính quyền địa phương xử lý. Trong khi đó, các thành viên nữ chủ động tuyên truyền người dân không đánh bắt cá vào mùa sinh sản.

Hằng tuần, tổ bảo tồn tiến hành kiểm tra theo quy định của UBND xã tại 6 địa điểm trọng yếu, bao gồm các con suối, sông và những khu vực nước sâu là nơi cá niên sinh sống. Bên cạnh đó, tổ còn được quỹ GEF tập huấn kiến thức, kỹ năng và được trang bị dụng cụ đánh bắt cá truyền thống cho mỗi thành viên.

“Chi bộ cũng quy định các đảng viên tại hai thôn phải là lực lượng nòng cốt, tiên phong trong việc tuyên truyền trong gia đình và lan tỏa ý thức bảo tồn đến cộng đồng. Nhờ những quy định nghiêm ngặt này, đến nay, cá niên đã được bảo vệ đáng kể”, ông Như chia sẻ.

Anh Bùi Hoài Vũ (36 tuổi), thành viên tổ bảo tồn đến từ thôn Tà Lang, cho hay trước đây người Cơ Tu có hương ước chỉ bắt cá để cúng lễ, làm thức ăn hoặc đãi khách quý, tuyệt đối không buôn bán.

Khu vực suối Vũng Bọt là nơi hợp lưu của sông Bắc và sông Nam (từ Huế và tỉnh Quảng Nam cũ) trước khi chảy xuôi thành sông Cu Đê từng là nơi cá niên tập trung sinh sống nhưng nay dần khan hiếm.

Chính vì vậy, anh tham gia tổ bảo tồn với mong muốn góp sức nhỏ bé vào công cuộc bảo tồn loài cá niên đặc sản của người Cơ Tu.

Ông Trần Quang Vũ, Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Hải Vân, cho hay việc huy động người dân và cộng đồng chung tay bảo vệ, phát triển bền vững cá niên không chỉ góp phần bảo tồn loài cá quý mà còn từng bước quảng bá ẩm thực của Hòa Bắc, từ đó thu hút khách du lịch và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

HUỲNH VŨ

Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/bao-ve-nguon-loi-ca-nien-3338080.html