Bầu cử địa phương ở Pháp: Bài trắc nghiệm trước bầu cử Tổng thống

Một điểm bỏ phiếu ở Hénin-Beaumont, miền Bắc nước Pháp. Ảnh: AP /Jean-Francois Badias

Bước tiến của đảng cực hữu có thể ngăn cản

Marseille không phải là thước đo cho toàn nước Pháp, nhưng việc phe cực hữu thất bại trong nỗ lực giành quyền kiểm soát thành phố lớn thứ hai của đất nước, cùng với thất bại tại Toulon gần đó, đã làm suy giảm nhận định rằng đảng Tập hợp Quốc gia (RN) đang có bước tiến như chẻ tre tới chiếc ghế quyền lực vào năm 2027.

Trước đó, có nhiều đồn đoán rằng, sau hai nhiệm kỳ không được lòng dân của Tổng thống Emmanuel Macron khiến phe trung dung suy yếu, lãnh đạo RN Jordan Bardella có thể trở thành ứng cử viên sáng giá nhất cho ghế tổng thống. Tuy nhiên, kết quả địa phương lần này khiến bức tranh trở nên phức tạp hơn.

Sự thất bại của RN cho thấy, các đảng chính thống, khi được tổ chức tốt, vẫn có thể ngăn bước tiến của RN, đặc biệt tại các thành phố lớn nơi những quan điểm cực đoan của đảng này vẫn gây phản cảm đối với nhiều cử tri.

Tuy nhiên, đảng cực hữu vẫn là lực lượng đáng gờm. Tại Nice - thành phố có xu hướng bảo thủ mạnh, ứng cử viên của RN là Eric Ciotti đã đánh bại ứng viên được ông Macron ủng hộ. Đảng này cũng giành thêm các thành phố nhỏ như Carcassonne và tăng số lượng nghị viên lên gấp 13 lần.

Nhìn vào đây có thể thấy, cho đến cuộc bầu cử Tổng thống năm 2027, RN vẫn là ứng viên dẫn đầu về lý thuyết, nhưng nhận định về sự suy yếu không thể tránh khỏi và giới hạn của họ tại các thành phố lớn đang ngày càng rõ nét.

Phe trung dung có thể giành kết quả tốt nếu đoàn kết

Phe trung dung đạt kết quả tốt hơn dự kiến dù tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Macron không như kỳ vọng. Cựu Thủ tướng Edouard Philippe giữ được Le Havre, bất chấp các cuộc thăm dò, nổi lên như một nhân vật trung dung tốt nhất có khả năng đối đầu với ứng cử viên Tổng thống của RN năm 2027.

Các ứng viên theo đường lối trung dung cũng giành chiến thắng bất ngờ tại Bordeaux và Annecy, đồng thời gia tăng ảnh hưởng thông qua liên minh tại Toulouse, Angers và Limoges. Tuy nhiên, một số ứng viên được ông Macron hậu thuẫn đã chứng kiến thất bại tại Lyon, Nice và Pau.

Điều này có nghĩa là phe trung dung không phải không có khả năng lật ngược tình thế, nhưng với điều kiện họ phải tổ chức tốt và đoàn kết lại.

Liên minh với cực tả vẫn là gánh nặng đối với cánh tả

Cuộc bầu cử gửi tín hiệu rõ ràng tới cánh tả chính thống: họ hoạt động tốt hơn khi không liên minh với lực lượng cánh tả cực đoan đảng Nước Pháp bất khuất (LFI).

LFI bị ảnh hưởng bởi nhiều tranh cãi, đặc biệt là những cáo buộc bài Do Thái mới liên quan tới phát biểu của Chủ tịch đảng Jean-Luc Mélenchon.

Tại Paris, ứng viên Xã hội Emmanuel Grégoire chiến thắng sau khi từ chối hợp tác với LFI. Tại Marseille, thị trưởng Xã hội Benoît Payan đánh bại RN trong khi vẫn giữ khoảng cách với LFI, ứng viên của đảng này đã rút lui.

Ngược lại, các liên minh Xã hội-LFI thất bại tại Toulouse, Limoges và Clermont-Ferrand. LFI vẫn giành được các chiến thắng mang tính biểu tượng tại Saint-Denis và Roubaix, cho thấy họ vẫn có một cơ sở cử tri được huy động, nhưng phạm vi ảnh hưởng hạn chế.

Bài học rút ra là: cánh tả đang hướng tới một cuộc điều chỉnh chiến lược, với cuộc bầu cử tổng thống có khả năng chứng kiến hai tầm nhìn cạnh tranh trong nội bộ cánh tả.

Ảnh hưởng của đảng Xanh đang suy yếu

Đảng Xanh, lực lượng từng thắng lớn tại các thành phố lớn năm 2020, không tìm lại được vinh quang đó. Sau khủng hoảng chi phí sinh hoạt và bất ổn địa chính trị, các vấn đề môi trường dường như tụt xuống trong ưu tiên của cử tri. Các thị trưởng đảng Xanh thất bại tại Strasbourg, Bordeaux và Poitiers.

Tại Lyon, thị trưởng đương nhiệm thuộc đảng Xanh chỉ giữ được vị trí với cách biệt sít sao, cho thấy các thành trì đô thị của đảng này trở nên mong manh.

Kết luận cho năm 2027: sự thoái lui của đảng Xanh phản ánh phản ứng ngược đối với ưu tiên và thông điệp khó mở rộng ra ngoài nhóm cử tri cốt lõi, làm dấy lên nghi ngờ về ảnh hưởng của họ năm 2027.

Sức mạnh của phe bảo thủ ở địa phương đang thu hẹp

Đảng Cộng hòa bảo thủ (LR) không giành được Paris - một thất bại mang tính biểu tượng được cho là do hồ sơ của ứng viên Rachida Dati và vụ án tham nhũng đang chờ xử. Ở nơi khác, đảng này nhấn mạnh khả năng trụ vững, vẫn là lực lượng địa phương lớn nhất tại Pháp.

Điều này cho thấy, đảng Cộng hòa vẫn giữ cơ sở cử tri vững chắc, nhưng họ cần quyết định muốn trở thành thiểu số được ủng hộ rộng rãi hay đoàn kết với phe trung dung để đối đầu các lực lượng cực đoan ở cả cánh tả và cánh hữu.

Quỳnh Vũ