Bầu cử Thụy Điển: Cuộc đua quyết định cục diện chính trị

Kết quả bầu cử tại Thụy Điển có thể đưa phe trung tả trở lại nắm quyền hoặc mở đường để phe cực hữu lần đầu tiên tham gia chính phủ. Ảnh: Nexuswild.

Hơn 8 triệu trong tổng số khoảng 10,6 triệu người dân Thụy Điển đủ điều kiện tham gia cuộc bầu cử Quốc hội gồm 349 ghế, còn gọi là Riksdag, tại thủ đô Stockholm. Quốc hội mới sẽ có nhiệm vụ lựa chọn thủ tướng tiếp theo.

Cuộc bầu cử là cuộc cạnh tranh giữa liên minh trung hữu của Thủ tướng Ulf Kristersson và khối trung tả do đảng Dân chủ Xã hội của cựu Thủ tướng Magdalena Andersson dẫn đầu. Tuy nhiên, tâm điểm chú ý nằm ở khả năng đảng Dân chủ Thụy Điển, một lực lượng dân túy cánh hữu, lần đầu tiên tham gia chính phủ.

Có nguồn gốc từ phe cực hữu, đảng Dân chủ Thụy Điển đã từng bước tiến vào trung tâm quyền lực trong khoảng hai thập kỷ qua. Đảng này lần đầu giành ghế tại Quốc hội vào năm 2010. Đến năm 2022, đảng trở thành lực lượng chính trị lớn thứ hai tại Thụy Điển và đồng ý ủng hộ chính phủ thiểu số của ông Kristersson.

Thỏa thuận này giúp đảng Dân chủ Thụy Điển có ảnh hưởng đáng kể đối với các chính sách về nhập cư, tội phạm và nhiều vấn đề khác, dù không trực tiếp chịu trách nhiệm điều hành các bộ. Tuy nhiên, trong cuộc bầu cử lần này, Thủ tướng Kristersson muốn thành lập một chính phủ chiếm đa số và đã đi xa hơn khi tuyên bố đảng Dân chủ Thụy Điển sẽ được trao các vị trí bộ trưởng nếu phe cánh hữu tiếp tục giành chiến thắng.

Điều này biến cuộc bầu cử thành phép thử đối với quá trình bình thường hóa chính trị kéo dài nhiều năm của đảng Dân chủ Thụy Điển, đồng thời cho thấy liệu cử tri nước này đã sẵn sàng chấp nhận một lực lượng từng bị phần lớn giới chính trị xa lánh tham gia trực tiếp vào bộ máy hành pháp hay chưa.

Các cuộc thăm dò hiện cho thấy khoảng cách giữa hai phe rất sít sao. Khảo sát của Indikator Opinion được thực hiện từ ngày 2 đến 10/9 cho thấy liên minh trung tả nhận được 50,8% tỷ lệ ủng hộ, so với 47,6% dành cho liên minh cánh hữu.

Các áp phích tranh cử của đảng Dân chủ Thụy Điển, đảng Ôn hòa và đảng Dân chủ Xã hội được treo dọc một tuyến phố ở Stockholm trước thềm cuộc tổng tuyển cử. Ảnh: EPA.

Theo giới quan sát, trong bối cảnh các lực lượng dân túy cánh hữu đang gia tăng ảnh hưởng tại nhiều nơi khác ở châu Âu, chẳng hạn chiến thắng của phe cực hữu trong một cuộc bầu cử cấp bang ở Đức cuối tuần qua, cuộc bầu cử tại Thụy Điển có thể củng cố nhận định rằng đảng Dân chủ Thụy Điển “đã đạt đến đỉnh về mức độ ủng hộ ở một mức độ nào đó”.

Với một quốc gia từ lâu tự hào về tỷ lệ tội phạm thấp, hệ thống phúc lợi xã hội rộng rãi cùng quan điểm cởi mở về nhập cư, bình đẳng và quyền cá nhân, cuộc bầu cử ngày 13/9 được xem là dấu mốc quan trọng. Kết quả bỏ phiếu sẽ cho thấy chính trường Thụy Điển đã thay đổi đến đâu, đồng thời liệu một lực lượng từng bị đứng ở bên lề có sẵn sàng bước vào trung tâm quyền lực hay chưa.