Bí ẩn tư thế vặn xoắn của bộ xương 7.000 năm tuổi ở Đức

Phát hiện xuất phát từ một vệt đất sẫm màu tại làng Großköllnbach, huyện Dingolfing-Landau, vùng Hạ Bayern, Đức. Khi khai quật, các nhà khảo cổ nhận ra bên dưới dấu vết tưởng chừng bình thường ấy là một hố chứa hài cốt người.

Nhóm nghiên cứu đã làm việc tại khu vực dự kiến triển khai dự án Steigäcker IV được năm tuần khi tìm thấy bộ xương. Ngoài niên đại khoảng 7.000 năm, tư thế của hài cốt và tình trạng cột sống cổ là những điểm khiến giới chuyên môn đặc biệt chú ý.

Hình ảnh bộ xương người vặn xoắn tồn tại sau 7.000 năm

Tư thế mai táng khác thường

Theo tiến sĩ Florian Eibl, nhà khảo cổ của huyện Dingolfing-Landau, cách mai táng là điểm bất thường nổi bật của phát hiện này.

Cư dân thuộc văn hóa Gốm dải (Linienbandkeramik), một trong những nền văn hóa nông nghiệp sớm nhất ở Trung Âu, thường chôn người chết trong tư thế nằm nghiêng, hai chân co lên, tương tự dáng người đang ngủ.

Tuy nhiên, bộ xương tại Großköllnbach có tư thế khác biệt rõ rệt: chân phải co gập mạnh, trong khi chân trái chếch ra ngoài.

Cấu trúc huyệt mộ có thể là một phần lời giải. Đáy huyệt không bằng phẳng và có độ dốc. Theo ông Eibl, thi thể có khả năng đã trượt xuống sau khi được đặt vào mộ, khiến một số xương xê dịch hoặc bị ép vào lớp đất sét mềm.

Vì vậy, tư thế vặn xoắn chưa đủ để khẳng định người chết đã được cố ý chôn cất theo một cách đặc biệt. Các nhà khảo cổ vẫn phải làm rõ đâu là dấu vết của việc mai táng ban đầu, đâu là những thay đổi do điều kiện trong huyệt mộ.

Dấu hỏi từ cột sống cổ

Kiểm tra ban đầu cho thấy người được chôn là một thiếu niên. Nhận định này dựa trên các vùng sụn tăng trưởng ở xương chưa khép hoàn toàn.

Bên cạnh việc xác định độ tuổi, phân tích xương có thể cung cấp thông tin về bệnh tật, chấn thương và những tác động của hoạt động thể chất trong cuộc đời người này.

Các chuyên gia hiện tập trung chú ý vào cột sống cổ, nơi có dấu hiệu biến dạng rõ rệt. Tuy nhiên, họ chưa xác định đây là tình trạng bệnh lý hoặc đặc điểm cơ thể khi người này còn sống, hay là biến đổi phát sinh do tư thế trong mộ và các tác động sau khi qua đời.

Bộ xương đã được thu hồi toàn bộ và chuyển đến cơ quan khảo cổ của huyện để tiếp tục nghiên cứu. Phân tích nhân học chuyên sâu được kỳ vọng sẽ giúp làm rõ tình trạng xương và cung cấp thêm manh mối về cuộc sống của người thiếu niên.

Dấu tích đời sống của những nông dân đầu tiên

Hài cốt chỉ là một phần trong những phát hiện tại Steigäcker IV. Cuộc khai quật còn làm lộ ra dấu tích của một khu định cư rộng lớn thuộc văn hóa Gốm dải.

Xuất hiện vào thiên niên kỷ VI trước Công nguyên, nền văn hóa này gắn với sự lan rộng của phương thức sinh sống dựa vào nông nghiệp trên nhiều khu vực ở Trung Âu.

Sau năm tuần khai quật, nhóm khảo cổ đã ghi nhận khoảng 150 dấu tích. Trong đó có nền móng của ba ngôi nhà dài quy mô lớn, dù nhiều khả năng chỉ có tối đa hai ngôi nhà tồn tại cùng thời điểm.

Một số bếp lửa và khu vực nấu nướng còn được bảo tồn, bao gồm các lò đất sét dạng vòm với phần đáy được cách nhiệt bằng những viên sỏi xếp khít. Đây từng là nơi nấu thức ăn, chế biến ngũ cốc và nhiều khả năng giữ vai trò quan trọng trong sinh hoạt cộng đồng.

Nhóm nghiên cứu cũng tìm thấy các phiến đá dùng để nghiền. Theo nhận định ban đầu, vật liệu làm những công cụ này có thể đến từ các vùng bên kia sông Danube hoặc Rừng Bayern. Nếu nguồn gốc ấy được xác nhận, đây sẽ là bằng chứng cho thấy những cư dân nông nghiệp thời kỳ đầu đã tìm kiếm và vận chuyển vật liệu qua khoảng cách đáng kể.

Địa điểm khai quật hiện không mở cửa cho công chúng. Cơ quan khảo cổ của huyện dự kiến công bố thêm kết quả sau khi hoàn tất các nghiên cứu khoa học.

Những dấu tích trong lòng đất đang giúp tái hiện đời sống của một cộng đồng cách đây khoảng bảy thiên niên kỷ. Riêng với người thiếu niên có tư thế mai táng khác thường, các nhà nghiên cứu vẫn cần thêm bằng chứng để lý giải những dấu vết trên bộ xương và có thể sẽ có những câu hỏi không bao giờ tìm được lời đáp.