Bí ẩn về người ra lệnh áp hạn chế Starlink ở Ukraine
Các quan chức Mỹ cho biết chỉ thị hạn chế dịch vụ liên lạc vệ tinh quân sự Starshield tại Ukraine xuất phát từ nội bộ Nhà Trắng, nhưng danh tính người đưa ra quyết định vẫn chưa được xác định.
Giới chức Mỹ và phương Tây đang đặt câu hỏi về người đứng sau quyết định hạn chế hoạt động của Starshield, hệ thống liên lạc vệ tinh được quân đội Ukraine sử dụng rộng rãi trên chiến trường.
Ngày 16/10, truyền thông quốc tế dẫn lời 2 quan chức Mỹ và 1 quan chức phương Tây am hiểu sự việc cho biết, lãnh đạo Lầu Năm Góc đã nhận được thông điệp yêu cầu giảm tốc độ dịch vụ Starshield dành cho quân đội Ukraine.
Cả 3 quan chức đều cho rằng chỉ đạo xuất phát từ nội bộ Nhà Trắng, nhưng không xác định được cá nhân trực tiếp đưa ra quyết định hoặc người chịu trách nhiệm triển khai.
Khi được hỏi liệu Tổng thống Mỹ Donald Trump có ra lệnh hay không, một quan chức cấp cao Mỹ khẳng định không có yêu cầu nào như vậy từ ông Trump.
Nhà Trắng chưa làm rõ liệu một quan chức khác có thẩm quyền đã đưa ra chỉ thị hay không.
Starshield là dịch vụ liên lạc bảo mật sử dụng công nghệ mã hóa tăng cường và thiết bị đầu cuối chuyên dụng cho quân sự, dựa trên mạng vệ tinh Starlink do SpaceX vận hành.
Quân đội Ukraine sử dụng hệ thống này để duy trì thông tin liên lạc, điều phối máy bay không người lái (UAV) và hỗ trợ các hoạt động tác chiến.
Serhii Beskrestnov, cố vấn công nghệ của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, cho biết các thiết bị Starlink quân sự của Ukraine bắt đầu ngừng hoạt động khi phương tiện di chuyển với tốc độ vượt quá 160 km/h từ đêm 13/10.
Ông nhấn mạnh Ukraine không được thông báo trước, khiến một số nhiệm vụ quân sự bị gián đoạn.
Một quan chức cấp cao Ukraine nói với Financial Times rằng các hạn chế được áp dụng đột ngột giữa đêm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động hậu cần tiền tuyến và khả năng tiến hành những cuộc tập kích vào hậu phương Nga.
Một chỉ huy đơn vị UAV tầm trung của Ukraine nói với Politico rằng các thiết bị đầu cuối Starlink và Starshield bị giới hạn tốc độ ở mức 100 km/h kể từ đêm 13/10.
Người này mô tả tác động của biện pháp trên là đặc biệt nghiêm trọng đối với hoạt động quân sự.
Tỷ phú Elon Musk cho biết, Starshield thuộc quyền sở hữu và kiểm soát của chính phủ Mỹ. Theo ông, mọi giới hạn về tốc độ và khả năng kết nối đều do quân đội Mỹ quyết định, với thẩm quyền cuối cùng thuộc về Tổng thống Mỹ.
Trong ngày 14-15/10, các quan chức Ukraine đã liên hệ với những nhân vật cấp cao tại Nhà Trắng, Bộ Ngoại giao và Lầu Năm Góc để tìm lời giải thích. Kiev cũng được thông báo rằng đây là quyết định từ Nhà Trắng.
Sau đó, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết kết nối đã được khôi phục, nhưng tốc độ tối đa vẫn bị giới hạn ở mức 160 km/h.
Việc chưa xác định được người trực tiếp ra lệnh khiến những câu hỏi về quy trình quyết định và mức độ kiểm soát của Washington đối với hạ tầng liên lạc quân sự của Ukraine tiếp tục bỏ ngỏ.
