Bí quyết để doanh nghiệp tuân thủ kiểm kê khí nhà kính

Một trong những thách thức lớn nhất đối với doanh nghiệp là hiểu rõ danh mục phát thải của mình, xác định nguồn phát thải lớn và có khả năng giảm phát thải. Ảnh minh họa

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, việc kiểm kê khí nhà kính đã trở thành một yêu cầu bắt buộc đối với các doanh nghiệp tại Việt Nam. Nghị định 06/2022/NĐ-CP và Nghị định 119/2025/NĐ-CP (sửa đổi bổ sung Nghị định 06) đã đặt nền móng cho hệ thống quản lý phát thải khí nhà kính, yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện kiểm kê và lập kế hoạch giảm phát thải.

Một trong những thách thức lớn nhất đối với doanh nghiệp là hiểu rõ danh mục phát thải của mình, xác định nguồn phát thải lớn và có khả năng giảm phát thải. Theo ý kiến của chuyên gia, nhiều doanh nghiệp vẫn nhầm lẫn giữa kiểm kê khí nhà kính và đánh giá các khí thải ô nhiễm khác. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc cung cấp hướng dẫn kỹ thuật chi tiết và hệ thống báo cáo trực tuyến để hỗ trợ doanh nghiệp.

Nghị định 119 đã sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là cơ chế phân bổ và quản lý hạn ngạch phát thải khí nhà kính. Quy định này cho phép doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc quản lý hạn ngạch, bao gồm khả năng chuyển đổi, trao đổi hoặc sử dụng để bù trừ phát thải. Đây là bước chuẩn bị quan trọng cho việc vận hành thị trường carbon của Việt Nam, theo lộ trình đã được đề ra.

Theo Quyết định 13/2024/QĐ-TTg, có 2.166 cơ sở thuộc các lĩnh vực phát thải phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính. Các đối tượng này bao gồm nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất công nghiệp, công ty kinh doanh vận tải hàng hóa, tòa nhà thương mại và cơ sở xử lý chất thải rắn. Việc kiểm kê khí nhà kính không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật mà còn mở ra cơ hội tham gia thị trường carbon, trao đổi hạn ngạch và tín chỉ carbon.

Ông Nguyễn Tiến Hải, Giám đốc kỹ thuật Công ty cổ phần Tư vấn năng lượng và môi trường, nhấn mạnh rằng việc xây dựng kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cần được tiến hành theo 6 bước cơ bản. Các doanh nghiệp cần xác định phạm vi, mục tiêu kế hoạch giảm nhẹ, đánh giá tính khả thi và phân tích chi phí lợi ích của các biện pháp. Điều này giúp doanh nghiệp có quyết định đúng đắn và hiệu quả trong việc giảm phát thải.

Đáng chú ý, các doanh nghiệp có trong danh mục được phân bổ hạn ngạch sẽ có cơ hội tham gia thị trường carbon, giúp đạt được giảm phát thải với chi phí hiệu quả nhất. Tuy nhiên, để phát triển dự án tạo tín chỉ carbon, các doanh nghiệp phải tuân thủ quy trình chặt chẽ và thường mất khoảng 2 năm để tạo ra một tín chỉ carbon.

Để chuẩn bị và tuân thủ các quy định kiểm kê khí nhà kính, ông Hải khuyến nghị doanh nghiệp cần hiểu rõ danh mục phát thải của mình, thường xuyên cập nhật các quy định mới và xác định cơ hội giảm phát thải. Việc tích hợp quản lý khí nhà kính vào vận hành doanh nghiệp và xây dựng chiến lược tham gia thị trường carbon là rất quan trọng để biến thách thức thành cơ hội, doanh thu và lợi nhuận.

Trong bối cảnh thị trường carbon đang dần hình thành, các doanh nghiệp cần chủ động xây dựng chiến lược trung hòa carbon, Net Zero để tham gia thị trường này. Giai đoạn thí điểm thị trường carbon đến năm 2028 là thời gian quan trọng để doanh nghiệp làm quen với cơ chế MRV và "luật chơi" xanh mới. Doanh nghiệp chuẩn bị sớm, làm chắc dữ liệu và chọn đúng điểm đầu tư sẽ tạo thế cạnh tranh và tăng trưởng bền vững trong kỷ nguyên mới.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 14-2026 phát hành ngày 06/04/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-14-2026.html