Biến động giá xăng dầu, Bộ Công Thương thành lập quỹ hỗ trợ DN chuyển đổi năng lượng

Ngân sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi năng lượng

Bộ Công thương đang thiết kế một quỹ hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi năng lượng. Thông tin này được Chuyên gia kinh tế năng lượng Phạm Phan Dũng (Bộ Công Thương) chia sẻ tại Tọa đàm “Chuyển đổi xanh – Chìa khóa tiết kiệm nguồn lực” do Thời báo Ngân hàng tổ chức sáng 27/3/2026.

Theo thông tin từ ông Phạm Phan Dũng, Quỹ hỗ trợ này có vốn điều lệ từ nguồn vốn đầu tư trung hạn do ngân sách nhà nước cấp ban đầu cho Bộ Công Thương.

Khi thành lập, quỹ này sẽ huy động từ 200 – 300 triệu Euro. Quỹ không làm nhiệm vụ cho vay mà ủy thác qua các ngân hàng thương mại.

Chuyên gia cho hay, đoàn công tác của Ngân hàng Thế giới (WB) cũng đã làm việc với một số ngân hàng thương mại để tìm hiểu về việc ủy thác hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp.

“Chúng tôi đã làm việc với các vụ chức năng của Ngân hàng Nhà nước để bàn về cơ chế để giải ngân, tức là ủy thác qua một số ngân hàng, giữ mức lãi suất như bên nước ngoài cho vay, tạo điều kiện để doanh nghiệp chuyển đổi năng lượng”, ông Phạm Phan Dũng nói.

Theo bà Phạm Thị Thanh Tùng – Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, NHNN, các TCTD đang cho vay ưu đãi đối với các dự án xanh trên cơ sở ngân hàng tự hỗ trợ, chưa có nguồn ngân sách nào cho việc hỗ trợ này.

Triển khai nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, trong đó có nội dung hỗ trợ lãi suất 2%/năm cho các doanh nghiệp thực hiện dự án xanh, dự án tuần hoàn.

“NHNN đã xây dựng và trình Chính phủ dự thảo nghị định hướng dẫn về việc này. Hiện các TCTD đang chờ danh mục xanh, danh mục ESG để có cơ sở giải ngân”, bà Tùng cho hay.

Tọa đàm diễn ra sáng 27/3 tại Thời báo Ngân hàng.

Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế cho biết, đến nay đã có 78 TCTD phát sinh cho vay xanh, tốc độ tăng trưởng tín dụng xanh từ 22 – 25%/năm. Dư nợ tín dụng xanh đến nay đã đạt 780 nghìn tỷ đồng, chiếm 4,2% tổng dư nợ nền kinh tế.

“Trong đó, chủ yếu là tín dụng cho nông nghiệp xanh, chiếm 33%, tín dụng năng lượng tái tạo chiếm 22%. Dư nợ cho các công trình xanh đạt 25 nghìn tỷ đồng, dư nợ cho các dự án giao thông vận tải xanh đạt 46 nghìn tỷ đồng”, bà Phạm Thị Thanh Tùng nói.

Hiện các ngân hàng thương mại đã coi tín dụng xanh gắn với chiến lược kinh doanh. Bà Nguyễn Thị Thu Hà – Phó Trưởng BCĐ ESG của Agribank, lãi suất cho vay với các dự án xanh luôn được ngân hàng đưa ra lãi suất thấp hơn từ 0,5-1%/năm so với lãi suất cho vay thông thường.

Tuy nhiên, bà Hà cho hay không dễ để có thể tìm ra các doanh nghiệp đáp ứng được tiêu chí xanh. Do đó, bản thân doanh nghiệp và ngân hàng phải chuyển đổi để đáp ứng tiêu chí xanh.

Đề xuất nhiều hỗ trợ cho doanh nghiệp

Theo ông Phạm Phan Dũng, để giảm chi phí năng lượng trực tiếp, doanh nghiệp cần đổi mới công nghệ. Chẳng hạn sử dụng bóng đèn led, điều hòa nhiệt độ công nghệ inverter. Doanh nghiệp sản xuất cũng cần thu hồi sức nóng lò hơi để chuyển thành năng lượng khác.

“Trước mắt, cần nâng cao khả năng chống chịu thông qua chuyển dịch năng lượng, trong đó đẩy mạnh sử dụng năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời. Đồng thời, giảm phụ thuộc vào than và khí nhập khẩu cho phát điện, đa dạng hóa nguồn cung, khuyến khích sử dụng xăng sinh học và phát triển hệ thống sạc cho xe điện”, chuyên gia Phạm Phan Dũng nói.

Ngoài các giải pháp trên, chuyên gia cho rằng việc phát triển các chương trình tín dụng xanh trong ngành ngân hàng đã mang lại hiệu quả rõ rệt.

Tuy nhiên, trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao, ông Phạm Phan Dũng nhận định cần có thêm các chính sách hỗ trợ trước mắt đối với những ngành sử dụng nhiều năng lượng, nhằm thúc đẩy tiết kiệm năng lượng và đổi mới công nghệ.

“Giá dầu tăng kéo theo chi phí sản xuất và giá bán sản phẩm tăng. Do đó, Nhà nước cần hỗ trợ doanh nghiệp về chi phí bảo hiểm, đồng thời hỗ trợ sản xuất thông qua nhiều kênh như tín dụng xanh và hỗ trợ lãi suất”, ông Dũng nói.

Tuân Nguyễn