Bộ Công Thương xây dựng 3 kịch bản điều hành thị trường xăng dầu năm 2027

Về bảo đảm nguồn cung, bình ổn giá những tháng cuối năm 2026 và kế hoạch năm 2027, Bộ Công Thương cho biết, tổng nguồn xăng dầu tối thiểu dự kiến phân giao năm 2027 khoảng 33,2 triệu m³, tấn, tăng 10% so với ước thực hiện năm 2026.

Việc tính toán nguồn cung căn cứ mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2027 từ 10% trở lên. Trong đó, nguồn sản xuất trong nước dự kiến đạt 17,7 triệu tấn, nguồn nhập khẩu khoảng 15,5 triệu tấn.

Bộ Công Thương dự báo nhu cầu xăng dầu năm 2027 có sự thay đổi theo cơ cấu tiêu thụ. Nhu cầu xăng được dự báo không tăng đáng kể do phương tiện sử dụng điện và các loại năng lượng khác như hydrogen, LNG ngày càng phổ biến. Trong khi đó, nhu cầu dầu diesel phục vụ sản xuất công nghiệp, vận tải được dự báo tăng do nhiều dự án công nghiệp và đầu tư công được thúc đẩy triển khai.

Bộ Công Thương xây dựng 3 kịch bản cung ứng xăng dầu năm 2027. (Ảnh: Minh Đức).

Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương xây dựng 3 kịch bản điều hành thị trường xăng dầu.

Kịch bản thứ nhất, giá dầu thế giới cơ bản ổn định quanh mức 80 USD/thùng, nguồn cung được bảo đảm và Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu có hiệu lực từ năm 2027.

Với kịch bản này, các giải pháp bảo đảm nguồn cung từ sản xuất trong nước và nhập khẩu tiếp tục được duy trì. Hai nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn được yêu cầu ổn định sản xuất; thương nhân đầu mối thực hiện kế hoạch nhập khẩu xăng dầu, ethanol và duy trì tồn kho lưu thông theo quy định.

Đáng chú ý, theo định hướng của Nghị định mới, doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu được tự quyết định giá bán theo nguyên tắc thị trường và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Nhà nước không tiếp tục trực tiếp điều hành giá bán lẻ xăng dầu định kỳ mà tập trung giám sát việc hình thành giá, bảo đảm nguồn cung và kiểm tra việc chấp hành pháp luật. Trong kịch bản này, không cần sử dụng các biện pháp bình ổn giá theo Luật Giá.

Kịch bản thứ hai, giá dầu thế giới ổn định ở ngưỡng trên 90 USD/thùng, nguồn cung cơ bản được bảo đảm và Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu có hiệu lực từ năm 2027.

Bộ Công Thương nhận định nguồn cung dầu thô và xăng dầu thành phẩm trên thế giới từng bước phục hồi, giá có biến động nhưng vẫn trong phạm vi thị trường có thể thích ứng. Nguồn cung trong nước cơ bản được bảo đảm, không xuất hiện biến động bất thường gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

Trong trường hợp này, doanh nghiệp tiếp tục được tự quyết định giá bán theo cơ chế thị trường. Chính sách thuế được xác định là công cụ quan trọng để điều tiết giá khi cần thiết. Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính đánh giá các chính sách thuế đang áp dụng trong năm 2026, nhất là những chính sách có thời hạn đến hết ngày 31/12/2026, để tham mưu phương án phù hợp từ đầu năm 2027.

Đối với Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, Bộ Công Thương không ưu tiên tiếp tục chi quỹ hỗ trợ giá bán trong điều kiện thị trường ổn định, thay vào đó tập trung rà soát số dư, trích lập theo quy định và ưu tiên hoàn trả ngân sách nhà nước đã tạm ứng.

Kịch bản thứ ba, giá dầu thế giới biến động mạnh, từ 110 USD/thùng trở lên, tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn nguồn cung và Nhà nước tiếp tục trực tiếp điều hành giá xăng dầu định kỳ.

Kịch bản này được xây dựng trong bối cảnh xung đột địa chính trị kéo dài hoặc leo thang, hoạt động khai thác, lọc dầu và vận tải quốc tế bị gián đoạn, khiến giá dầu thô và xăng dầu thành phẩm tăng mạnh. Hoạt động nhập khẩu trong nước có thể gặp khó khăn do chi phí vận tải, bảo hiểm tăng cao hoặc nguồn hàng từ các thị trường cung cấp bị gián đoạn.

Trong tình huống này, dù Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu được ban hành, cơ chế điều hành giá theo nguyên tắc thị trường có thể chưa triển khai ngay. Nhà nước tiếp tục trực tiếp điều hành giá định kỳ cho đến khi thị trường ổn định.

Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính điều hành giá bám sát diễn biến giá xăng dầu thành phẩm thế giới, đồng thời tham mưu Chính phủ, Thủ tướng các giải pháp ứng phó phù hợp. Chính sách thuế tiếp tục được nghiên cứu, đề xuất nhằm giảm áp lực tăng giá, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

Cùng với đó, cơ quan quản lý sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý hành vi đầu cơ, găm hàng, gián đoạn bán hàng trái quy định; yêu cầu doanh nghiệp duy trì nguồn cung, đa dạng hóa thị trường nhập khẩu và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ dự trữ lưu thông.

Bộ Công Thương cho biết, trong cả 3 kịch bản, nhiệm vụ trọng tâm là theo dõi sát diễn biến giá dầu thô, giá xăng dầu thành phẩm tại thị trường Singapore, nguồn cung diesel, tình hình sản xuất, nhập khẩu và tồn kho trong nước để nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm và chủ động phương án ứng phó với biến động bất thường của thị trường.