Bộ Công Thương xin ý kiến với 03 đề án phát triển công nghiệp để thực hiện Nghị quyết số 109/NQ-CP của Chính phủ

Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng và Phó Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Sinh Nhật Tân chủ trì Hội nghị.

Tham dự Hội nghị, về phía Bộ Công Thương có Thứ trưởng Phan Thị Thắng; đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Công Thương. Về phía TP. Hồ Chí Minh có Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Sinh Nhật Tân, đại diện lãnh đạo các Ban, Văn phòng của Thành ủy TP. Hồ Chí Minh. Cùng dự có đại diện lãnh đạo Sở Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam; Ban quản lý các khu kinh tế, khu công nghiệp; các trường đại học, viện nghiên cứu; các chuyên gia, nhà khoa học; các hiệp hội ngành nghề và doanh nghiệp.

Hội nghị nhằm lắng nghe ý kiến của các cơ quan quản lý nhà nước, các sở ngành địa phương, Ban quản lý các khu kinh tế, khu công nghiệp; các trường đại học, viện nghiên cứu; các chuyên gia, nhà khoa học; các hiệp hội ngành nghề và doanh nghiệp đối với 03 đề án: (i) Phát triển một số cụm liên kết ngành công nghiệp chuyên môn hóa và các tổ hợp công nghiệp quy mô lớn; (ii) Phát triển công nghiệp ứng dụng năng lượng nguyên tử; (iii) Phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp mũi nhọn, công nghiệp mới nổi nhằm làm cơ sở để các đề án được tiếp thu hoàn thiện, báo cáo cấp có thẩm quyền và trình Thủ tướng Chính phủ trong năm 2026.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng cho biết, Bộ Công Thương đã có văn bản xin ý kiến các bộ, ngành, địa phương, viện, trường, hiệp hội ngành hàng, cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức liên quan về 03 đề án thực hiện Nghị quyết số 109/NQ-CP của Chính phủ. Tại Hội nghị, Bộ Công Thương mong muốn tiếp tục lắng nghe ý kiến trực tiếp của các đại biểu để hoàn thiện các đề án trước khi trình Thủ tướng Chính phủ.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng phát biểu khai mạc Hội nghị.

Thứ nhất, Đề án về cụm liên kết ngành chuyên môn hóa và tổ hợp công nghiệp quy mô lớn nhằm tổ chức lại không gian công nghiệp, thúc đẩy liên kết sản xuất, tích tụ và chuyên môn hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh. Dự thảo đề xuất phát triển từ 06 đến 08 cụm liên kết ngành chuyên môn hóa và từ 04 đến 06 tổ hợp công nghiệp quy mô lớn.

Thứ hai, Đề án phát triển công nghiệp ứng dụng năng lượng nguyên tử nhằm chuẩn bị năng lực công nghiệp trong nước từ sớm, nhất là về chuỗi cung ứng, dịch vụ kỹ thuật, tiêu chuẩn và nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển điện hạt nhân sau khi chủ trương tái khởi động Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận được xác định. Đây là lĩnh vực mới, đòi hỏi tầm nhìn dài hạn và sự chuẩn bị thận trọng.

Thứ ba, Chương trình phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, mũi nhọn, mới nổi định hướng phát triển 15 ngành ưu tiên, bao gồm cơ khí chế tạo, luyện kim, hóa chất, vật liệu, công nghiệp hỗ trợ, điện tử, ô tô điện, năng lượng, chế biến sâu, bán dẫn, robot, trí tuệ nhân tạo công nghiệp, công nghệ sinh học, pin và hydrogen. Đây là cơ sở định hướng ưu tiên nguồn lực, tạo động lực phát triển các ngành công nghiệp có vai trò nền tảng và tiềm năng tăng trưởng cao.

Thứ trưởng Phan Thị Thắng lưu ý các đại biểu tập trung thảo luận vào 05 nhóm vấn đề.

Tại Hội nghị, Thứ trưởng Phan Thị Thắng đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận vào 05 nhóm vấn đề.

Thứ nhất, về cách lựa chọn và xác định thứ tự ưu tiên: đề nghị các đại biểu cho ý kiến về các tiêu chí lựa chọn ngành, sản phẩm, công nghệ, cụm liên kết ngành và tổ hợp công nghiệp. Danh mục có đủ trọng tâm chưa, hay còn dàn trải? Có ngành, địa bàn nào cần bổ sung hoặc điều chỉnh không?

Thứ hai, về doanh nghiệp là trung tâm: Nhà nước kiến tạo thể chế, định hướng và tạo hạ tầng, còn doanh nghiệp là chủ thể đầu tư, đổi mới và cạnh tranh. Tôi mong các doanh nghiệp, hiệp hội cho biết thẳng thắn: chính sách nào thực sự tháo gỡ được điểm nghẽn về vốn, thị trường, công nghệ, mặt bằng.

Đại biểu tham dự Hội nghị.

Thứ ba, về nguồn nhân lực: chúng ta thấy rõ nhân lực kỹ thuật là nền móng của mọi chiến lược công nghiệp. Mong các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp cùng cho ý kiến về nhu cầu nhân lực theo từng ngành, về mô hình đào tạo theo đặt hàng và đào tạo kép và về cách gắn nhà trường với nhà máy, viện nghiên cứu.

Thứ tư, về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo: cần làm rõ những công nghệ lõi nào cần làm chủ, công nghệ nào cần tiếp nhận và cơ chế nào để kết quả nghiên cứu đi vào sản xuất.

Thứ năm, về tính thống nhất giữa ba đề án và khả năng tổ chức thực hiện. Đề nghị các đại biểu xem xét việc phân công trách nhiệm giữa các bộ, ngành và địa phương, cơ chế phối hợp, nguồn lực bố trí, lộ trình triển khai và chỉ ra những kiến nghị vượt thẩm quyền của Bộ để chúng tôi báo cáo cấp có thẩm quyền.

"Những ý kiến của đại biểu là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện các đề án, bảo đảm tính chặt chẽ, phù hợp với thực tiễn và khả thi khi triển khai thực hiện. Đề nghị Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương ghi nhận đầy đủ, phân loại, nghiên cứu tiếp thu và giải trình các ý kiến, làm cơ sở hoàn thiện hồ sơ để báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong năm 2026", Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng nhấn mạnh.

Hội nghị xin ý kiến với 03 đề án phát triển công nghiệp để thực hiện Nghị quyết số 109/NQ-CP của Chính phủ.

Phát biểu chào mừng, Phó Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Sinh Nhật Tân cho rằng 03 đề án được đưa ra thảo luận tại Hội nghị là những vấn đề then chốt đối với nền công nghiệp nước ta trong những năm tới, gắn trực tiếp với mục tiêu tăng trưởng hai con số, với yêu cầu nâng cao năng lực tự chủ, tỷ lệ nội địa hóa và vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị.

Với TP. Hồ Chí Minh, các đề án này có ý nghĩa đặc biệt. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, Thành phố có không gian phát triển rộng lớn hơn, kết hợp được thế mạnh của một trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ, khoa học công nghệ với hệ thống khu công nghiệp quy mô lớn, cảng biển nước sâu và các cơ sở lọc hóa dầu. Công nghiệp đang là một trụ cột tăng trưởng quan trọng.

Phó Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Sinh Nhật Tân cho rằng 03 đề án được đưa ra thảo luận tại Hội nghị là những vấn đề then chốt đối với nền công nghiệp Việt Nam trong những năm tới.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, GRDP của Thành phố tăng 9,06%, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 10,9%, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 11,3% và giữ vai trò dẫn dắt. Thành phố đang quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

"Tuy nhiên, chúng tôi nhìn nhận rõ những thách thức còn ở phía trước: áp lực doanh nghiệp trong nước trong chuỗi cung ứng, yêu cầu về nhân lực chất lượng cao và về hạ tầng kỹ thuật dùng chung. Chính vì vậy, chúng tôi rất mong đợi các đề án này", Phó Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Sinh Nhật Tân thông tin.

Từ yêu cầu thực tiễn của Thành phố và của vùng, Phó Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh nêu ba kỳ vọng.

Một là, các đề án cần có hệ thống tiêu chí rõ ràng, trọng tâm, trọng điểm và cơ chế hỗ trợ theo kết quả đầu ra để các địa phương, doanh nghiệp biết mình ở đâu, được hỗ trợ gì và phải cam kết gì. Với Thành phố, những lĩnh vực như cơ khí chế tạo, tự động hóa, điện tử, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo công nghiệp, hóa dược, công nghiệp hỗ trợ là thế mạnh cần được khai thác. Chúng tôi mong muốn được cùng Bộ xác định cụ thể vai trò của Thành phố trong các chuỗi giá trị ưu tiên.

Phó Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Sinh Nhật Tân cam kết, Thành phố sẵn sàng cùng Bộ Công Thương triển khai các đề án khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt, nhất là các nhiệm vụ gắn với địa bàn.

Hai là, phát triển cụm liên kết ngành và tổ hợp công nghiệp phải gắn với liên kết vùng. Công nghiệp khu vực Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long là một thể thống nhất, từ cơ khí, dệt may, da giày, chế biến nông thủy sản, đến cảng biển và logistics. Đề nghị các đề án làm rõ cơ chế phối hợp giữa Bộ với các địa phương và giữa các địa phương với nhau, tránh đầu tư dàn trải, trùng lặp, đồng thời tận dụng tốt hạ tầng và cơ sở công nghiệp hiện có.

Ba là, đối với lĩnh vực năng lượng nguyên tử, là lĩnh vực mới, đòi hỏi bước đi bài bản và tuyệt đối bảo đảm an toàn, Thành phố có lợi thế về nguồn nhân lực khoa học kỹ thuật, hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu, bệnh viện và DN công nghệ,  Chúng tôi mong muốn được tham gia từ sớm vào việc đào tạo nhân lực, phát triển dịch vụ kỹ thuật, ứng dụng bức xạ trong công nghiệp và y tế, theo đúng lộ trình và quy định pháp luật.

Đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội nghị.

"Thành phố Hồ Chí Minh cam kết phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương, tạo mọi điều kiện thuận lợi để Hội nghị đạt kết quả tốt đẹp. Các sở, ngành của Thành phố, cùng các trường, viện và cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn sẽ tham gia đóng góp ý kiến thẳng thắn, cụ thể và có trách nhiệm. Sau Hội nghị, Thành phố sẵn sàng cùng Bộ triển khai các đề án khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt, nhất là các nhiệm vụ gắn với địa bàn", Phó Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng điều hành phần tham luận.

Tại Hội nghị, TS. Hoàng Trường - Phó Chủ tịch Hội đồng khoa học Viện, đại diện Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương đã trình bày những nội dung trọng tâm và những vấn đề cần xin ý kiến đối với các dự thảo đề án.

TS. Hoàng Trường - Phó Chủ tịch Hội đồng khoa học Viện, đại diện Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương trình bày những nội dung trọng tâm và những vấn đề cần xin ý kiến đối với các dự thảo đề án.

Các đại biểu cũng đã tập trung thảo luận vào 03 nội dung: liên kết ngành công nghiệp chuyên môn hóa và các tổ hợp công nghiệp; công nghiệp ứng dụng năng lượng nguyên tử; công nghiệp nền tảng, công nghiệp mũi nhọn, công nghiệp mới nổi. Bên cạnh đó, các chuyên gia, nhà khoa học, cơ quan quản lý nhà nước đã làm rõ thêm các vấn đề liên quan đến phát triển công nghiệp nền tảng, công nghiệp mũi nhọn, công nghiệp có chuyên môn hóa, các tổ hợp công nghiệp quy mô lớn và công nghiệp ứng dụng năng lượng nguyên tử trong phạm vi quản lý nhà nước trong lĩnh vực ngành Công Thương.

Các chuyên gia, nhà khoa học, cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp nêu ý kiến tại Hội nghị.

Sau khi lắng nghe các bài tham luận, ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương Nguyễn Khắc Quyền ghi nhận và xin được tiếp thu đầy đủ và cho biết sẽ sớm hoàn thiện lại dự thảo của các đề án để báo cáo lãnh đạo Bộ Công Thương trình Chính phủ trong tháng 11/2026.